InterviewDoug Coltart

Zimbabwe maakt zich op voor dag van protest. ‘Het gaat nog slechter dan onder Mugabe’

Vrijdag 31 juli is uitgeroepen tot dag van protest tegen de regering van president Emmerson Mnangagwa. Mensenrechtenadvocaat Doug Coltart verwacht een kat-en-muisspel in Zimbabwe tussen het bikkelharde veiligheidsapparaat en de bevolking.  

Een militair controleert in Harare inwoners van de hoofdstad van Zimbabwe in de aanloop naar de anti-regeringsdemonstratie van vrijdag 31 juli.Beeld REUTERS

Uit angst voor het leger, de politie en het coronavirus maken massabetogingen plaats voor kleinschalige demonstraties. Ook op buurtniveau zijn confrontaties te verwachten.

‘Betogers kunnen verspreid van elkaar protestborden dragen, of mondkapjes met de tekst Weg met de plunderaars in de regering’, zegt Coltart, een 29-jarige mensenrechtenadvocaat en activist, telefonisch vanuit de Zimbabwaanse hoofdstad Harare. ‘Ik denk nog na over hoe ik zelf ga demonstreren. Sommige mensen willen op symbolische wijze grafkisten neerleggen bij overheidsgebouwen. We moeten creatief zijn.’

Economische crisis

Het bijzondere protest vloeit voort uit de diepe economische crisis. Zimbabwe staat er nog slechter voor dan toen dictator Robert Mugabe drie jaar geleden werd afgezet. De inflatie is opgelopen tot meer dan 700 procent. ‘Mensen worstelen om de eindjes aan elkaar te knopen’, aldus Coltart. ‘Een paar miljoen Zimbabwanen hebben niet genoeg te eten, laat staan dat ze het schoolgeld voor hun kinderen kunnen betalen.’

De regering van president Emmerson Mnangagwa, de man die jarenlang als de rechterhand van Mugabe werkte, drukt uitingen van onvrede met steeds meer geweld de kop in. ‘Tegenstanders van het bewind worden ontvoerd en gemarteld’, aldus Coltart. In mei werden drie vrouwelijke oppositieleden gemolesteerd en seksueel misbruikt.

Tot overmaat van ramp zet de corona-uitbraak extra druk op Zimbabwes deplorabele gezondheidszorg. Omdat ze te weinig beschermende middelen tegen het virus hebben, zijn sommige verpleegkundigen in staking gegaan. Hoe erg het dan mis kan gaan, bleek maandagnacht in een ziekenhuis in Harare: zeven baby’s overleefden hun geboorte niet. ‘Dat nieuws raakte me hard’, zegt Coltart. ‘Onze ziekenhuizen functioneren totaal niet meer. De hoop dat het met Zimbabwe beter zou gaan na Mugabe, is de grond in geboord.’

Coronavirus

Beschermende middelen tegen het coronavirus staan ook centraal in een geruchtmakende rechtszaak tegen één van de mensen die Coltart als advocaat verdedigt. Hopewell Chin’ono (49), een prominente onderzoeksjournalist, onthulde onlangs fraude rond de aanschaf van beschermend materiaal ter waarde van 1 miljoen dollar. In het schandaal dook de naam op van Collins Mnangagwa, de zoon van de president. Chin’ono werd vorige week aangeklaagd voor het aanzetten tot geweld.

Ook Coltart zelf verweert zich al meer dan een jaar tegen een soortgelijke aanklacht. De advocaat werd aangeklaagd nadat hij juridisch advies had gegeven aan leraren die meer dan 50 dollar maandsalaris verlangen. Het werk van Coltart is riskant, hij werd vorig jaar samen met de leraren gearresteerd. Maar de vastberadenheid van zijn cliënten inspireert hem: ‘Zij hebben zo weinig bezittingen, maar zo veel integriteit’, zegt hij. ‘Ik ben blij dat ik ze mag helpen.’

Inspiratie ontleent Coltart ook aan zijn geloof. ‘Als christen streef ik naar gerechtigheid, ik wil dat ieder mens floreert’, zegt hij. Verder neemt hij een voorbeeld aan zijn vader David (62), zelf een vooraanstaande mensenrechtenadvocaat. Coltart senior kreeg onder het bewind van Mugabe te maken met bedreigingen. ‘Ik heb een diep respect voor het werk van mijn vader, ik ben trots om in zijn voetsporen te treden’, aldus Coltart.

Coltart realiseert zich dat hij als witte, uitgesproken verdediger van zwarte landgenoten opvalt. Veel witte Zimbabwanen houden zich stil over het wanbestuur in hun land. Sommige witte ex-boeren proberen volgens Coltart ‘in de gunst van het nieuwe bewind te komen’, omdat ze hopen op schadevergoedingen voor de boerderijen die ten tijde van Mugabe van ze werden afgepakt. ‘Teleurstellend’, zo noemt Coltart hun houding.

In tegenstelling tot zijn vader, actief namens de oppositie, bedrijft Coltart geen partijpolitiek. Hij gelooft in politieke verandering via betogingen zoals die voor vandaag gepland staan. Hij haalt het voorbeeld aan van Soedan, waar een volksopstand vorig jaar de val van president Omar al-Bashir inluidde en het leger de macht moest gaan delen met burgers. Coltart: ‘Verandering gaat komen door gewone Zimbabwanen die zeggen: genoeg is genoeg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden