Zimbabwaanse staatsmedia verzetten bakens: pas op voor 'opportunisten'

Waarover hebben de media in Zimbabwe het? Na de val van Mugabe moeten de staatsmedia snel de bakens verzetten, merkt correspondent Mark Schenkel.

Voorpagina van een Zimbabwaanse krant Beeld epa

Ze draaien sneller om dan de bladeren aan de jacarandabomen in Harare: Zimbabwes politieke slippendragers. 37 jaar was Robert Mugabe aan de macht; de opportunisten profiteerden mee. Nu buigen ze net zo gemakkelijk mee met de wind uit de nieuwe politieke hoek.

Vorige week was te zien hoe parlementariërs van Mugabes partij Zanu-PF riepen om Mugabes aftreden. Kort tevoren had het leger ingegrepen in Zimbabwe. Maar neem ook de gelukswensen voor Mugabes opvolger in de lokale krant The Sunday Mail. De editie van afgelopen weekeinde bevatte 99 felicitaties voor Kameraad Emmerson Dambudzo Mnangagwa. De advertenties kwamen van ministeries en (semi-)staatsbedrijven zoals Air Zimbabwe, maar ook van bijvoorbeeld het private Liquid Telecom.

Dit bedrijf, met een holding in Mauritius, had een grote wikkel om de krant, met in chocoladeletters de tekst 'We did it'. Alsof Liquid Telecom bijdroeg aan de aftocht van Mugabe, onder wiens bewind het bedrijf reeds zaken deed in Zimbabwe.

De krant die de advertenties afdrukte, is staatsbezit. The Sunday Mail schaart zichzelf dus ook schielijk achter de nieuwe president, hetgeen een historische continuïteit blootlegt. Het ontstaan van de krant gaat terug tot de koloniale tijd, toen het medium sprak namens de witte Rhodesische machthebbers.

Hetzelfde geldt voor televisiezender ZBC. Een prominente presentator van ZBC, Reuben Barwe, deed 'gewoon' verslag van de recente politieke omwenteling. Dezelfde Barwe prees jarenlang Mugabe. In 2002 werd hij beloond met een stuk land van onteigende witte boeren. Barwe stond een tijd op de sanctielijst van de EU: hij gold als 'aanjager' van de door Mugabes regering georkestreerde 'terreurcampagne' rond de verkiezingen van 2008.

Advertentie in Zimbabwaanse krant

En dan is er nog staatskrant The Herald. Die maakte zich aanvankelijk weinig zorgen, toen in de nacht van 14 op 15 november het leger begon met zijn interventie. 'Business as usual', luidde een dag later de kop. Inmiddels volgt de krant de nieuwe hand die voedt. Zimbabwes nieuwe first lady, Auxillia Mnangagwa, heet een vrouw van eer en deugdzaamheid. Ze is 'nederig' en 'dienstbaar' - een indirecte sneer naar Grace Mugabe, haar door Zimbabwanen verafschuwde voorgangster.

Voorbij is de lof van The Herald voor 'Amai' Grace - 'moeder' in de lokale taal Shona. The Herald geeft een geheel eigen invulling aan het begrip flexwerken.

De krant bevatte deze week trouwens advies voor Zimbabwanen: pas op voor 'opportunisten'. Bedoeld werd de politieke oppositie, die sinds de recente machtswisseling tracht een voet tussen de deur te krijgen.

The Herald wil de indruk wekken dat zij zichzelf heruitvindt maar de krant heeft toch vooral iets weg van een matroesjka in Afrika. Of kijk naar Blessed Geza, een bestuurder van Zimbabwes organisatie van oorlogsveteranen uit de onafhankelijkheidsstrijd. 'We zijn de opportunisten zonder principes zat', zei hij over aanhangers van Mugabe.

De veteranen steunden zelf decennialang Mugabe, tot ze zich afgelopen maand tegen hem keerden.

Meer geloofwaardigheid heeft de private krant News Day. Die waarschuwt de nieuwe president Mnangagwa voor de 'overlopers' die nu hun posities willen veiligstellen. 'Het is onze hoop', aldus News Day, 'dat Mnangagwa oordeelkundig genoeg is om zulke figuren op te sporen en ervoor te zorgen dat ze niet zijn besluiten beïnvloeden.'

Mark Schenkel is correspondent voor Afrika.

Voorpagina van The Sunday Mail
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden