Zimbabwaan kan 35 biljard voor één dollar ruilen

Zimbabwe gaat afscheid nemen van zijn door hyperinflatie vrijwel waardeloos geworden dollar. De inwoners van het land krijgen tot 30 september de kans hun geld om te ruilen in Amerikaanse dollars. Maar veel krijgen ze er niet meer voor: de centrale bank heeft als officiële wisselkoers vastgesteld dat voor een enkele Amerikaanse dollar 35 biljard (35.000.000.000.000.000) Zimbabwaanse dollars moeten worden meegebracht.

null Beeld Reuters
Beeld Reuters

De definitieve ondergang van de lokale munt is een logisch vervolg op het rampjaar 2008, toen de inflatie 500 miljard procent bedroeg en de prijzen in de winkels vaak twee keer per dag stegen. Met kruiwagens en plastic zakken vol biljetten moesten Zimbabwanen destijds boodschappen doen. Het leidde ertoe dat begin 2009 werd besloten de Amerikaanse dollar en de Zuid-Afrikaanse rand toe te laten.

De Zimbabwaanse regering, aangevoerd door de 91-jarige dictator Robert Mugabe (aan de macht sinds de onafhankelijkheid in 1980), geeft westerse landen graag de schuld van de economische problemen waarin het land sinds het begin van deze eeuw verzeild is geraakt. Het zou de westerse wraak zijn voor de onteigening van vierduizend witte boeren in 2000. Een diepe recessie en hyperinflatie zouden het gevolg zijn geweest.

Meer onafhankelijke bronnen wijzen op de kostbare militaire betrokkenheid van Zimbabwe bij de oorlog in buurland Congo, waardoor van 1998 tot 2002 honderden miljoenen aan de economie werden onttrokken. De geldpers ging krachtig aan om militairen en politici aan hogere salarissen te helpen. Ook de wijdverbreide corruptie ondermijnde de economie. De neerwaartse spiraal, met krimpcijfers oplopend van 5 procent in 2000 tot 18 procent in 2003, had tegen gegaan kunnen worden. Zo deed zich in 2006 een mooie kans voor de staatsfinanciën weer op orde te brengen dankzij de ontdekking van omvangrijke diamantmijnen. Maar de inkomsten zijn grotendeels in de zakken van militairen en politici van Mugabe's partij verdwenen. Op de corruptieranglijst van Transparancy International staat Zimbabwe in het onderste rijtje: op plaats 156 van in totaal 175 landen.

De regering heeft op originele wijze gepoogd de strijd aan te binden met de inflatie. Zo werd die in 2007 illegaal verklaard, waarbij de op dat moment geldende prijzen werden bevroren. Diverse zakenlieden die toch tot prijsverhogingen overgingen, belandden in het gevang. Het bleek geen probaat middel tegen het inflatiespook. Ook het schrappen van nullen op de biljetten werd geprobeerd. In 2006 verdwenen er drie nullen en in 2008 zelfs tien. Het maakte het rekenwerk wel eenvoudiger, maar de inflatie niet lager.

Pas bij de overgang in 2009 op voornamelijk de Amerikaanse dollar, een nederlaag voor de regering, lukte dat en sindsdien is er sprake van enig economisch herstel. Volgens de centrale bank maakt tegenwoordig 80 procent van de circa 14 miljoen Zimbabwanen gebruik van de Amerikaanse dollar.

Nu blaast de Zimbabwaanse dollar zijn laatste adem uit - in stijl, want de nodige verwarring zaaiend. De officiële koers mag dan op 35 biljard voor een Amerikaanse dollar zijn bepaald, maar de centrale bank maakte ook een gunstiger koers berekend. Wie nog biljetten van 100 biljoen in de kast heeft liggen, de allerhoogste denominaties, kan er per stuk ongeveer 35 eurocent voor krijgen. En dat is vreemd genoeg royaal boven de nu officieel aangekondigde koers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden