Zijn Nederlandse rechercheurs wel toegerust voor hun taak?

Tekort aan rechercheurs geeft criminelen vrij spel

Met een pamflet van tien kantjes vraagt de Nationale politiebond aandacht voor het gebrek aan slagkracht van de recherche. Kwaliteit en bezetting zouden zo gebrekkig zijn dat het gevaarlijk wordt.

ONderzoek bij een politieactie in een hennepkwekerij. Beeld anp

Terwijl de officiële statistieken jaren achtereen melding hebben gemaakt van dalende criminaliteitscijfers roepen de bestrijders van die criminaliteit zelf een heel andere werkelijkheid op: de recherche in Nederland is zodanig onderbezet, zo slecht toegerust en ook nog eens dermate onvoldoende geschoold dat criminelen steeds makkelijker hun gang kunnen gaan.

Dat is de strekking van een dinsdag verschenen publicatie van de Nederlandse Politiebond (NPB), waarin die politievakbond op basis van gesprekken met vierhonderd (anonieme) rechercheurs een weinig opwekkend beeld schetst. Rechercheurs concluderen dat hun afdelingen dusdanig overbelast zijn dat 80 procent van de aangiften als vanzelf op 'de plank' belandt.

Volgens de recherche zelf is de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit vooral een papieren strijd. Met de huidige bezetting en middelen kan slechts 1 op de 9 criminele groepen daadwerkelijk worden aangepakt, concludeert NPB-voorzitter Jan Struijs op basis van een rondgang.

Het lobbydocument van de NPB, waarin wordt gepleit voor tweeduizend extra rechercheurs, komt op een moment dat verantwoordelijk minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) wel vaker te horen krijgt dat onderbezetting bij de politie ernstige vormen aanneemt.

Nederland is volgens rechercheurs een narcostaat geworden. Is het echt zo erg?

Nederland is een narcostaat geworden de laatste dertig jaar, aldus rechercheurs in het tien pagina's tellende pamflet 'Noodkreet Recherche'. Is het echt zo erg?

100 miljoen extra

Twee weken geleden erkende de Amsterdamse hoofdcommissaris Pieter-Jaap Aalbersberg dat zijn korps amper of niet toekomt aan de opsporing van bazen achter de grootschalige drugshandel. Minister Grapperhaus heeft al aangekondigd dat er dit jaar 100 miljoen euro extra naar de politie gaat, maar of dat geld in nieuw personeel wordt gestoken is nog onduidelijk.

In het gisteren gepubliceerde Noodkreet Recherche gaat de NPB nog een stapje verder dan de Amsterdamse korpschef. Volgens de vakbond onderschat het kabinet, in bredere zin 'de politiek', hoe de Nederlandse samenleving wordt ondermijnd door criminelen. Internationaal staat de reputatie van de Nationale Politie als partner in de strijd tegen de georganiseerde misdaad op de tocht, luidt de conclusie. 'Niet zo vreemd als je bedenkt dat ruim de helft van de ondersteunende verzoeken uit het buitenland niet of onvoldoende in behandeling worden genomen.'

De hartekreet van de NPB borduurt voort op een kritische zelfanalyse van de politie van bijna twee jaar geleden, waarin recherchedeskundigen in stevige taal de kwaliteit van de opsporing onder vuur namen. In het, vergeleken met de emotioneel getoonzette NPB-publicatie, meer wetenschappelijk onderbouwde Handelen naar waarheid werd al geconcludeerd dat die opsporing in 'ontluisterende staat' verkeert.

Scholing

In die zelfanalyse werd de constatering dat de recherche vaak tekortschiet niet alleen aan een gebrek aan menskracht en middelen gekoppeld. Ook en vooral aan eigen feilen. Stroperige overlegstructuren, een gebrek aan vakmanschap en het onvermogen om binnen de politieorganisatie problemen aan de orde te stellen zijn ook van invloed op tegenvallende opsporingsresultaten.

Ook de NPB erkent dat er, onder de hoge werkdruk, 'scholingsachterstand' is onder vooral oudere rechercheurs. Er werken te weinig hoogopgeleide mensen bij de recherche, mede doordat dat specialistische werk binnen de politieorganisatie minder status heeft en minder verdient: politiemensen in uniform krijgen meer en betere toeslagen.

Dat er bij de Nederlandse recherche veel onvrede heerst over het eigen functioneren en veel schort aan resultaten is pas de laatste jaren meer onder de aandacht gekomen. De roep om 'meer blauw op straat' overheerste altijd. Niet alleen in het politieke debat was dat het geval, ook de vakbonden, waaronder de NPB, werden niet moe om die roep te ondersteunen.

Wat bij het specialistische recherchewerk de komende tijd gaat knellen is dat daar relatief veel ouderen werken. Ook is het ziekteverzuim binnen rechercheafdelingen hoger dan elders in de politieorganisatie: zo'n 10 tot 12 procent - tegen ruim 7 procent, over de hele linie, van een korps.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.