Zijn het psychopaten of achtergestelden?

De ingezonden lezersbrieven van vrijdag 27 november.

IS-strijders in de straten van Raqqa. Beeld ap

Brief van de dag: Psychopaten of achtergestelden?

De meningen over moslimextremisten zijn in twee kampen gesplitst: het ene stelt dat het jihadisme alleen met harde middelen bestreden kan worden: er is blijkbaar geen weg terug voor wie eenmaal besmet is geraakt. Het andere kamp stelt dat extremisme kan worden voorkomen door de voedingsbodem voor potentiële terroristen weg te nemen.

Dat doet denken aan het nature/nurture-debat: zijn moslimextremisten intrinsiek slecht of raken ze op het verkeerde pad door omgevingsfactoren?

Naar het zich laat aanzien heb je ze in beide soorten: de psychopaten die hun waanideeën in de extreme ideologie van het jihadisme bevestigd zien, die letterlijk over lijken gaan. En de labiele jonge mannen die zich makkelijk laten manipuleren, die hun situatie als uitzichtloos ervaren en vatbaar zijn voor absolute ideologieën. Abdelhamid Abaaoud, het vermeende brein achter de aanslagen in Parijs, lijkt een voorbeeld van de eerste categorie te zijn; de nog voortvluchtige Salah Abdeslam - die mogelijk koude voeten heeft gekregen - van de tweede.

Gekken zullen er altijd zijn: tegen eenlingen die aanslagen willen plegen, zullen we ons nooit volledig kunnen beschermen. Maar we kunnen wel voorkomen dat zieke geesten anderen voor hun karretje spannen. Als Anders Breivik medestanders had kunnen vinden, had hij zijn aanslagen ongetwijfeld niet in zijn eentje gepleegd. Het lijkt dus ook geen toeval dat veel Syrië-gangers een weinig florissante achtergrond hebben. Ook dat is een manier om aan de middelmaat te ontsnappen. Ronselaars weten dit soort types feilloos te vinden.

Het heeft dus wel degelijk zin om de factoren te analyseren waardoor ogenschijnlijk normale jonge mannen (en soms vrouwen) zich door de ideologie van IS aangetrokken voelen en om te proberen de sociale omstandigheden te verbeteren waardoor ze hun situatie als uitzichtloos ervaren. Dat is effectiever dan holle retoriek over het met wortel en tak uitroeien van moslimterroristen.

Peter Jamin, Utrecht

Hoe zit dat, VVD?

De VVD denkt dat werklozen sneller een nieuwe baan, desnoods met lager salaris, accepteren als de uitkering korter duurt (Economie, 26 november). En dat zeggen ze met droge ogen. Mijn 50plus zoon zit al jaren zonder werk. Hij is afkomstig uit de autobranche. Als hij solliciteert krijgt hij bij afwijzing desgevraagd te horen dat zijn leeftijd hem parten speelt: de kans is groot dat hij minder flexibel zou kunnen zijn dan een jongere kracht.

Hij heeft ook op vacatures gesolliciteerd die iets onder zijn niveau liggen. Dan krijgt hij te horen dat, als ze hem aannemen, de kans groot is dat hij weer opstapt als hij een beter betaalde baan kan krijgen. Waar blijft de VVD?

H. Houwing, Driehuis

Bert Wagendorp

De inmiddels veelbesproken column van Bert Wagendorp over Beatrice de Graaf heeft er voor gezorgd dat ik in de bomvolle forenzensprinter mijn lachen niet kon inhouden. En niet omdat daarin iemand op zijn genderspecifieke plaats werd gezet maar vanwege het zowel lachwekkende als relativerende einde ervan.

De wereld staat in brand, goddank zijn er mensen als Beatrice om die brand te duiden en goddank kan ook Beatrice zich af en toe bezig houden met het ontwijken van zoiets onschuldigs als een eierdopje. Bert, een 10, en stel de strenge dames van Nederland gerust door binnenkort ook even te verwijzen naar de huisgenoten van Rob van Wijk of aanverwante heren. En laten we hopen dat iedereen in Nederland nog lang de mogelijkheid houdt om zich druk te maken over de inhoud van een column.

Nina Müller, Uitgeest

Terrorisme-onderzoeker Beatrice de Graaf Beeld anp

Hoongelach

Bij het lezen van Ruud Nagels ingezonden brief ('Lieve hemel, wat een correctheid!', O&D, 26 november) over de column van Bert Wagendorp ontsnapte mij een ongelovig hoongelach. Het patriarchaat is recursief, een zichzelf herhalend proces. Hebben we het punt bereikt dat we een seksistische opmerking kunnen herkennen en benoemen, blijkt dat vervolgens niet te mogen, want 'wat dan nog? 'Seksisme, racisme en andere -ismen wonen nu eenmaal in ons allen, iets natuurlijks wellicht...' Hou maar op, heren, we snappen het al: 'correctheid' mag niet ten koste gaan van de luchtige opmerkingen van de dominante groep, stel je voor.

Myrte Vos, Edinburgh

Moordenaars

De rechtbank in Assen vindt levenslange gevangenisstraf voor moordenaars niet menswaardig, want een veroordeelde moet hoop kunnen hebben (Ten eerste, 25 november). Maar de nabestaanden van de vermoorden dan? Die hebben van de moordenaar levenslang gekregen. Daarmee heeft die moordenaar iets onmenswaardigs gedaan. Dan is levenslang voor de moordenaar toch niet zo'n gekke straf?

Bovendien geeft een kortere straf dan levenslang niet alleen hoop. Het geeft zekerheid dat je bij goed gedrag vrij komt na tweederde van de straf te hebben uitgezeten. De conclusie moet zijn dat het in dit geval niet gaat over mensenrechten, maar over moordenaarsrechten. Wrang, heel wrang voor de nabestaanden.

Thomas de Boer, Groningen

Hoogdravend Europa

Ik herken me als voormalig betrokkene bij Europees overleg in de heldere column van Derk Jan Eppink (O&D, 25 november ). Wat krijgen we als burgers vaak hoogdravende strategieën, zoals de Lissabon-agenda en Europa-2020 en voorstellen die vaak voor een groot deel bestaan uit aangepaste oude of niet uitgevoerde plannen. Het overmatige optimisme hoort te worden ingedamd door de nationale staten, de grote drie voorop, alsmede door de Euro-commissarissen.

Maar die verzuimen dat en doen er vaak zelfs nog een schep bovenop. Europa gaat kapot aan een gebrek aan realisme.

Pieter Mulder, Wassenaar

Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker (L) en Eurocommissaris Frans Timmermans (R). Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden