Vijf vragen over De groene obligatie

Zijn groene obligaties de toekomst, of is dit ordinaire ‘greenwashing’?

Met zijn allereerste ‘groene obligatie’ heeft Nederland dinsdag geprofiteerd van dé internationale beleggingstrend: spotgoedkoop lenen, inclusief gratis duurzaam imago. Te mooi om waar te zijn?

Minister Hoekstra van Financiën beloofde in april met een ‘donkergroene obligatie’ te komen. Beeld AFP

1. Heeft Nederland met de groene obligatie de primeur?

Landen als België, Frankrijk en Ierland waren er eerder bij, maar Nederland is de eerste overheid met een goudgerande ‘triple A-rating’, de best mogelijke kredietwaardigheid. Dinsdagochtend haalde het hiervoor verantwoordelijke agentschap in sneltreinvaart een kleine 6 miljard euro op. Dat had nog drieënhalf keer meer kunnen zijn, zo overweldigend bleek de belangstelling onder beleggers. Groene obligaties zijn dan ook een trend. Kredietbeoordelaars S&P en Moody’s verwachten dat er dit jaar een recordbedrag mee geleend wordt van 180 tot 200 miljard dollar.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

2. Wat gaat de overheid met dit geld doen?

De grootste fietsenstalling ter wereld – 12.500 plekken bij Utrecht Centraal – wordt ermee betaald. Net als de versterking van de Afsluitdijk en een proef met het isoleren van 172 tochtige huurwoningen in Hengelo. In totaal komt van de overheidsuitgaven jaarlijks 3,5- tot 5 miljard euro in aanmerking voor zo’n groene financiering.

3. Waarom zou je hiervoor een groene obligatie uitgeven, als het net zo goed met een normale lening kan?

De meest voor de hand liggende reden is de rente. ‘Investeerders willen steeds meer geld steken in duurzame projecten’, legde minister Wopke Hoekstra van Financiën eind vorig jaar uit bij de aankondiging van de groene obligaties. Door die grote belangstelling, bijvoorbeeld van pensioenfondsen als ABP, ligt de rente op duurzame leningen volgens schattingen 0,04 tot 0,2 procent lager. Ook aantrekkelijk: de Nederlandse groene obligatie heeft een looptijd van maar liefst twintig jaar. Tot 2040 weet de overheid zich dus verzekerd van een gunstige rente. Beleggers krijgen jaarlijks een vergoeding uitbetaald van 0,5 procent, fors minder dan de inflatie.

Toch is de prijs niet het belangrijkste, meent Joop Hessels, binnen ABN Amro verantwoordelijk voor de uitgifte van groene obligaties. Behalve de Nederlandse overheid staat de bank ook tientallen andere instellingen bij die duurzaam willen lenen. ‘Wat ik hoor van klanten, is dat zij via deze weg nieuwe investeerders willen bereiken. Groene beleggers staan bekend als geduldig.’

4. Maar die klimaatprojecten zouden hoe dan ook zijn uitgevoerd.

Dat klopt. Het enige verschil is dat ze een groen etiket krijgen. Toch kunnen duurzame obligaties op den duur wél verschil maken, verwacht Dirk Schoenmaker, hoogleraar banken en financiering aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. ‘De financieringskosten van groene projecten gaan hierdoor omlaag, Dat betekent dat bijvoorbeeld grote fietsenstallingen als in Utrecht in de toekomst goedkoper worden. Dat kan de overheid net dat extra zetje geven.’

5. Hoe weten we of die obligaties ook echt groen zijn, en geen handige pr-stunt?

Het gevaar van greenwashing – iets groener doen voorkomen dan het eigenlijk is – is allerminst denkbeeldig. Daarbij is de ene groene lening de andere niet. Minister Hoekstra beloofde in april met een ‘donkergroene obligatie’ te komen. Die wordt gecertificeerd door het ‘Climate Bonds Initiative’. Bovendien zal de staat elk jaar verantwoording afleggen aan beleggers over wat er met hun geld gedaan is. Dat is niet vanzelfsprekend. ‘In theorie kan iedereen een obligatie groen noemen’, geeft Hessels van ABN Amro toe. ‘Maar je moet wel kopers zien te vinden. Investeerders zijn niet gek. Zij eisen transparantie. Groene obligaties dwingen bedrijven om heel nauwkeurig te laten zien waar ze mee bezig zijn.’

Inmiddels werkt de Europese Commissie aan strengere spelregels. Maar de discussies zullen blijven. Zoals bij Repsol, de Spaanse olie- en gasgigant die in 2017 met een groene obligatie kwam. En wat te denken van ons eigen Schiphol? De luchthaven zegt de 500 miljoen groene euro’s die zij eind vorig jaar ophaalde te steken in onder meer haar kantoren en terminals. Die worden klimaatneutraal – maar de luchtvaart als geheel blijft natuurlijk een bron van CO2-uitstoot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden