Zijn gemeenten op tijd klaar voor zorgtaken?

Het is volstrekt onduidelijk of de 403 gemeenten klaar zijn voor de overheveling van taken van het Rijk op 1 januari 2015. Daarom moet er uiterlijk in oktober een 'beoordelingsmoment' komen om te kijken of die zogenoemde decentralisatie van langdurige zorg, jeugdzorg en werk 'haalbaar en verantwoord' is. Ook moet er een onafhankelijke commissie komen om de operatie ter waarde van 8 miljard euro te begeleiden.

Minister Jeroen Dijsselbloem van Financien en de president van de Algemene Rekenkamer Saskia Stuiveling (M) in gesprek met VVD-Kamerlid Halbe Zijlstra (R) op verantwoordingsdag in de Tweede Kamer. Beeld anp

Daarvoor pleit de Algemene Rekenkamer. Volgens de controleur van de rijksfinanciën is de decentralisatie voor Rijk en gemeenten een 'black box'. Het gaat circa 800 duizend burgers treffen die zorg nodig hebben, maar onbekend is hoeveel geld er wordt overgeheveld van Rijk naar de 403 gemeenten en of die de 'ingrijpende stelselwijziging' kunnen verwerken.

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken voelt niets voor de voorstellen van de Rekenkamer, die daarom de Tweede Kamer oproept ze te verwezenlijken. Zonder de 'time out' is pas in mei 2016 duidelijk hoe de decentralisatie van anderhalf jaar eerder is verlopen, zei Rekenkamer-president Saskia Stuiveling. Naar het waarom van Plasterks reactie is het gissen. 'Hij gaat niet op ons voorstel in.'

v.l.n.r. Arno Visser, Saskia Stuiveling, president van de Algemene Rekenkamer, en Kees Vendrik Beeld anp

Overheidsgeld
Stuiveling uitte haar waarschuwende woorden vandaag bij 'Verantwoordingsdag'. Daarbij brengt minister Dijsselbloem verslag uit over het financiële reilen en zeilen van het vorige jaar en stelt de Rekenkamer vast of er fouten worden gemaakt met 450 miljard euro aan uitgaven en inkomsten. 'Die vallen gelukkig binnen de tolerantiegrens', zei Stuiveling tegen de Kamer.

Dat wil niet zeggen dat er niets misgaat met overheidsgeld. Het stimuleren van de aanschaf van zuinige auto's blijkt relatief duur - 'dat is een understatement', zei Rekenkamerlid Arno Visser. Verder kost kinderopvang de staat meer dan nodig, heeft het kabinet te weinig zicht op fraude, zegt de Belastingdienst te weinig 'nee' tegen wensen van de politiek, is verantwoordelijk minister Blok honderden miljoenen te optimistisch over zijn besparingen op de rijksdienst en heeft minister Schultz nauwelijks een idee wat er gebeurt met de 2 miljard die ze provincies en regio's geeft voor openbaar vervoer.

Onduidelijkheid kosten decentralisatie
Maar de meeste zorgen heeft de Rekenkamer over de miljarden euro's die met de decentralisatie zijn gemoeid. 'Hoeveel geld het precies is, daar is geen overzicht van', stelde Visser verbaasd vast. 'Het is een black box. Wij zeggen: open die zwarte doos.'

GroenLinks-leider Bram van Ojik ondersteunt het pleidooi van de Rekenkamer voor een 'transitiecommissie' en het 'beoordelingsmoment'. Van Ojik: 'Dit is het zoveelste signaal dat het mis dreigt te gaan met de overheveling van taken.' Stuiveling vergelijkt het toetsmoment in oktober met een zware operatie in een ziekenhuis. 'Dan zegt de leider ook: even stoppen allemaal, hoe gaat het nu en hoe gaan we verder.'

Onder meer het Centraal Planbureau, patiëntenorganisaties en de Raad van State waarschuwden voor een te gehaaste en onzorgvuldige overheveling van taken.

GroenLinks-fractievoorzitter Bram van Ojik. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.