Zijn er voedingsmiddelen die de bloeddruk verlagen?

Wat we níét moeten eten om een te hoge bloeddruk te krijgen, is bekend: zout. Maar zijn er ook voedingsmiddelen die we juist wél moeten eten omdat ze de bloeddruk verlagen? Dat zou een alternatief betekenen voor de miljoenen euro's die aan bloeddrukverlagers worden uitgegeven, suggereert een lezer.


Bij patiënten met een ernstig hoge bloeddruk zijn medicijnen onvermijdelijk, zegt Marianne Geleijnse, epidemioloog bij de afdeling humane voeding van de Wageningen Universiteit. Maar bij anderen kan het effect van voeding op de bloeddruk groot zijn en wedijveren met medicijnen. Drie componenten zijn vooral van belang, legt ze uit. Kalium maakt dat de nieren zout makkelijker kwijtraken én beïnvloedt de spiercellen rondom de bloedvaten zodat die beter samentrekken en ontspannen. Polyfenolen hebben effect op de binnenbekleding van de bloedvaten die stoffen moeten afscheiden om de vaten wijder te maken. En vezels vertragen de insuline-afgifte, wat indirect invloed heeft op de bloeddruk. Ook calcium kan van belang zijn, maar omdat Nederlanders al veel zuivelproducten eten, is wat extra kalk hier niet zo effectief, aldus Geleijnse.


Wie de bloeddruk wil verlagen zonder pillen kan het beste groenten, fruit en volkoren producten eten, zegt ze. Appels, bessen en druiven bijvoorbeeld bevatten veel flavonoïden (een groep van polyfenolen), aardappels, tomaten en broccoli veel kalium. 'Maar kalium zit in zoveel voedingsmiddelen dat niemand zich hoeft te beperken.' Ook noten zijn prima maar weer niet te veel, waarschuwt ze, omdat die calorierijk zijn. En ook het lichaamsgewicht staat in verband met de bloeddruk: voor iedere kilo extra stijgt de bloeddruk met ongeveer 1 mm/Hg.


Geleijnse geeft een voorbeeld: om de bloeddruk met 3 mm/Hg te verlagen, zou je twee tot drie gram extra kalium moeten binnenkrijgen. Dat kan met bijvoorbeeld tien tomaten, 250 gram frambozen of drie porties aardappelen. Geen enkel voedingsmiddel kan in zijn eentje een gezondheidseffect bewerkstelligen, waarschuwt ze. 'Kreten als superfruit zijn daarom misleidend.'


In de Verenigde Staten is een aantal jaren geleden door de overheid het zogeheten DASH-dieet geïntroduceerd, waarmee, zo is wetenschappelijk bewezen, de bloeddruk flink kan worden verlaagd. Een speciale werkgroep heeft daar op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid lijsten aangelegd met bloeddrukverlagende voedingsmiddelen en weekmenu's opgesteld. Gewone Hollandse kost met volkoren boterhammen, magere zuivel, veel groenten en fruit en aardappelen (maar zonder vette jus) voldoet ook prima, zegt Geleijnse. Wat hulp van de voedingsmiddelenindustrie is daarbij volgens haar gewenst. Bij veel productieprocessen gaat bijvoorbeeld kalium verloren. Groenten stomen in plaats van koken zou al schelen.


Ook een vraag over gezondheid of welzijn? Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden