Column

Zijn er te veel columns?

Zijn er te veel columns? Niemand hoeft ze allemaal te lezen, dat doen alleen columnisten.

Een man leest een krant op de wc. Beeld anp

Het was zomaar een handig beginnerstipje, in de eerste minuten van De pennen zijn geslepen, een televisiespelletje voor BN'ers die voor de camera 'schrijver' gingen worden: 'Probeer te schrijven vanuit innerlijke noodzaak.'

Goeie tip van die 'literair agent'. Je zag het de deelnemers denken: 'O ja, verdomd: m'n innerlijke noodzaak. Helemaal vergeten.'

Iedereen kan schrijven, is de boodschap. Maar niet iedereen moet het willen, denk ik als ik weer een kloeke turf - on demand uitgegeven - ongevraagd in handen krijg gedrukt.

Er worden te veel columns geschreven. Dat zei Marja Pruis, columnist van De Groene Amsterdammer, toen zij zaterdag de Heldringprijs kreeg als 'beste columnist'. Die eervolle prijs is ingesteld door NRC Handelsblad. Telkens wanneer 'de beste columnist' zich niet in de kolommen van de NRC blijkt te bevinden (de prijs ging eerder naar 'onze' Sheila Sitalsing en Hans Goslinga van Trouw, maar ook naar NRC's Caroline de Gruyter en Folkert Jensma), voel ik plaatsvervangend ongemak. Maar dat kan een columnistenkwaaltje zijn; het is groots dat de krant over de eigen grens blikt.

'Er zijn zo veel leuke hoekjes in de kranten, dat het ten koste gaat van de feiten en analyses', zei Pruis. 'Als er iets gebeurt, denk ik: o help, nu gaan we er weer dertig columns over lezen.'

Ook hekelde Pruis de stelligheid: 'Al die mensen die maar zo zeker zijn van hun zaak; ik ben juist getraind om altijd naar twee kanten te kijken.'

Hoewel stelligheid wel zo verhelderend is, herken ik de aarzeling. De columnistiek is een vergaarbak van stukjes, van hoogst particulier tot uiterst politiek. Een mooi genre, maar het heeft, ook door het uitdijende aanbod, soms iets miezerigs: wie ze op één dag alle tachtig leest, ziet waar in de nieuws-IKEA de haakjes in de aanbieding lagen om dezelfde gevatheden aan op te hangen. De beste winkelt elders.

Zo ook Pruis, die de prijs wat mij betreft zeer verdient. In haar persoonlijke columns gebruikt ze liever woorden als liefde, angst, geluk en dood, dan democratie, Europa, nationalisme en Halbe Zijlstra. De jury oordeelde: 'Haar stukken hebben de fluwelen jas van de literatuur aangetrokken.'

Is het erg dat er veel columns zijn? Welnee. Niemand hoeft ze allemaal te lezen, dat doen alleen columnisten. De schrijvers kun je niets kwalijk nemen.

Het Vlaamse weekblad Knack plaatste onlangs een interview met Julian Barnes en Ian McEwan. De eerste gaf op de vraag waarom hij schrijft altijd standaardantwoorden: plezier in vertellen, in taal en 'intieme communicatie met mensen die je niet kent'. Omdat hij als prille dertiger intens verlegen was, ontwikkelde hij de theorie dat schrijven zijn manier van spreken was, maar ook dat kon wel eens verstoppertje zijn. Barnes: 'Ik wíl het eigenlijk niet precies weten. Heeft Freud niet gezegd dat schrijvers voor het geld schrijven?'

Goeie columnist, die Freud.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden