Zijn de Britten oorlogsmoe of softies geworden?

Het besluit niet mee te doen aan een actie in Syrië verdeelt de natie. Van 'natuurlijk moeten we iets doen' tot 'niet nog meer dode Britse soldaten'.

EAST GRINSTEAD - 'Wat, de Fransen? Noemen de Amerikanen de Fransen hun oudste bondgenoot?' Wat beduusd tuurt Carol Brown voor zich uit in een zonovergoten winkelstraat in het Zuid-Engelse plaatsje East Grinstead. De 73-jarige wendt zich tot haar twee jaar oudere maatje, een gepensioneerde treinmachinist. 'Hoor je dat, Ken? Dat komt er nu van. We zijn een natie van softies aan het worden. Natuurlijk moeten we iets doen tegen die massamoordenaar in Syrië. Dat is onze morele plicht.'


Morele plicht. Dat was ook de drijfveer van David Cameron toen hij het parlement terugriep van reces om te stemmen over een interventie in Syrië. Het waren niet alleen de gifgasaanval en de daaropvolgende actiebereidheid van Barack Obama die de Britse premier ervan hadden overtuigd om 'iets te doen'. Enkele weken geleden was zijn vrouw Samantha, zijn voornaamste adviseur, met schrijnende verhalen teruggekomen uit een Syrisch vluchtelingenkamp. Die hebben grote indruk gemaakt op de conservatieve patriciër.


Het liep donderdagavond uit op een nipte, maar historische nederlaag. De laatste keer dat een premier op het oorlogspad door het parlement werd teruggefloten, was in 1782, toen Lord North zich gedwongen zag verder verzet tegen de Amerikaanse onafhankelijkheid te staken. Terwijl Cameron zijn verlies met ingehouden woede accepteerde, stelden Kamerleden tevreden vast dat zij nu het buitenlandbeleid bepalen.


Tegenstanders van ingrijpen beweerden dat zij de stem van een oorlogsmoe volk hadden vertolkt. Uit een opiniepeiling was gebleken dat de meeste Britten tegen ingrijpen waren. Gloria Dodd, die in East Grinstead rokend op de bus staat te wachten, is er een van. 'Ik heb het vreselijk te doen met de mensen in Syrië, maar we kunnen ze niet helpen. We hebben Irak achter de rug en zitten nog in Afghanistan. Ik wil niet dat er nog meer dode soldaten terugkomen. We kunnen toch ook iets doen door voedsel en medische hulp te geven?'


Het woord 'Irak' is veel gevallen de laatste dagen. Soms leek het erop alsof het debat ging over Irak in plaats van Syrië. Voor de oppositie leek het debat een vorm van geestuitdrijving te zijn. In de fractiekamer van Labour heerste, terwijl de BBC beelden toonde van slachtoffers in Aleppo, een feeststemming. Een dag later kreeg oppositieleider Miliband echter de volle laag van een Syrische arts die hem tijdens Newsnight uitnodigde eens naar Syrië te komen.


Kritiek had ook Hogerhuislid Paddy Ashdown, om een andere reden. De voormalige leider van de Liberaal-Democraten, en oud-legerofficier, zag in de stemming het bewijs dat zijn landgenoten zich achter de kliffen aan het terugtrekken zijn. 'Misschien is er donderdagavond een nieuw Groot-Brittannië geboren, gevormd door het isolationisme van rechts en het pacifisme van links', beweerde hij na de stemming. Ex-minister van Buitenlandse Zaken Malcolm Rifkind sprak de vrees uit dat de Falkland-eilanden nu voor het oprapen liggen.


In East Grinstead, het kiesdistrict van het loyale Conservatieve Kamerlid Nicholas Soames (Winston Churchills kleinzoon) heeft Carol Brown moeite met een splendid isolation. 'Het is juist goed om als internationale gemeenschap op te treden tegen dictators. Als we die Assad zijn gang laten gaan, dan gaat volgende week die mafkees in Noord-Korea rare dingen doen. Ik heb het wel te doen met Cameron, die nu in het buitenland overkomt als een idioot', zegt Brown, wier vader is omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog.


Ondertussen is er een herwaardering op gang gekomen voor de premier. Zo loofde Times-columnist Mat-thew Parris Camerons 'eerlijke' optreden', dat volgens hem een contrast vormt met Blair die het Irak-debat, gehouden toen de militairen al klaar stonden, won op basis van halve waarheden. Op het terras van café Casablanca zegt ict'er Jos Hickson, die in dubio verkeert over Syrië, dat Cameron vooral 'amateuristisch en gehaast' heeft gehandeld. 'Als hij had gewacht tot na de toespraak van John Kerry, had hij een betere kans gehad.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden