'Zijn bevrijding heeft voor mij alles bepaald'

Boven is de ontvangst voor prinses Beatrix, in de foyer wachten achthonderd mensen op de sprekers en artiesten die Mandela herdenken in Amsterdam. 'Samen door! Puntje, puntje, puntje. Mandela!'

AMSTERDAM - Waarom Amsterdam Mandela nog eens herdenkt na anderhalve week van herdenkingen, wordt het best verwoord door de moeder van de Anti-Apartheids Beweging, Conny Braam. 'De dingen die belangrijk zijn', zegt ze op het toneel van de Stadsschouwburg, 'moeten voortdurend herhaald worden. Wie in de publieke zaak iets wil bereiken, zal te pas en te onpas zijn boodschap moeten herhalen.'

'Zwarte Piet niet!', klinkt scherp een vrouwenstem vanuit de zaal. Inderdaad, te pas en te onpas moet men zijn boodschap herhalen.

We moeten wachten totdat de prinses voorbij is. Zo'n achthonderd mensen hebben zich zondag vroeg in de middag verzameld, beneden in de foyer. Boven is voor prinses Beatrix een ontvangst gearrangeerd. In de rij wachtenden: een lange jongen, natte haren. Hij geeuwt. Quinten Verhagen, 14 jaar, is nog maar net wakker. Hop bed uit, hop fiets, hop naar Mandela.

Hij wil erbij zijn, zegt hij. Op school is er weinig over gesproken. Terwijl het 'best wel' belangrijk is. Quinten: 'Mandela, dat is onze geschiedenis.'

De sfeer is niet droevig, niet bedrukt, ook niet plechtig. De sfeer is er een van aangename vertrouwdheid tussen gelijkgestemden.

Het geldt voor de zaal, het geldt voor de schare artiesten - Thom Hoffman, Adriaan van Dis, Edsilia Rombley, Eric Vloeimans, Gerda Havertong en nog tal van anderen. Bijna staat hier een feestprogramma.

Burgemeester Van der Laan benoemt de stemming als hij vaststelt dat hij 'niet ontregeld' naar de herdenking is gekomen. Hij verwijst naar de ontvangst van daarvoor met prinses Beatrix. 'Iedereen zei: veel plezier straks.'

Dick Hoen, barkeeper, type robuuste man, heeft een plaats gevonden in rij 13. Hij is er graag bij. 'We gaan allemaal dood', constateert hij. 'Doodgaan is niet erg. Het gaat erom wat je met je tijd daarvoor hebt gedaan.' Mandela heeft er 'een enorm imposante invulling' aan gegeven.

Conny Braam spreekt over de wereldwijde behoefte zich te spiegelen aan Mandela. In ironische woorden signaleert ze hoe vier Amerikaanse presidenten de halve wereld over vlogen om erbij te zijn in Soweto, hoe premier Rutte Nederland op het schild hief als voorloper in de strijd tegen apartheid. Braam: 'Met Nederland doelde hij ongetwijfeld op u, op de vele gewone Nederlanders. Ik denk dat hij het ongepast vond de weinig principiële houding van opeenvolgende regeringen in herinnering te roepen.'

Een vrouw in de rij voor Hoen fluistert hoorbaar: 'Goed dat ze Rutte nog een douw geeft.'

'Samen door Mandela', luidt het motto van de bijeenkomst. Hoe moet je dat nu lezen?, vraagt Hoen zich af. Samen door een deur - daar kan hij zich iets bij voorstellen. Hij houdt het op: 'Samen door! Puntje, puntje, puntje. Mandela!'

Drie rijen verderop zit een mooie Indiase vrouw. Ze blijkt een Zuid-Afrikaanse die voornamelijk in Londen woont. Mandela, vertelt ze, heeft haar leven opgetild. Ze woonde met haar familie in Durban, in de Indiase wijk. Volledig gesegregeerd. Toen Mandela vrij kwam, in 1990, kwam zij vrij. Voor het eerst kreeg ze modebladen als Vogue en Harper's onder ogen, ze had ervan gedroomd, het lag letterlijk in een andere wereld. Ze wist dat haar toekomst in de mode zou liggen.

Nu voert Marlene Naicker een succesvol, internationaal tassenlabel, Muldooneys. Met diepe ernst: 'His liberation defined everything for me.'

Dick Hoen klopt aan. 'Ik weet het', lacht hij, 'ik weet hoe je dat motto moet lezen. Wij zijn allen samen. Door Mandela. Dat staat er. Als je het zo leest, is het mooi gezegd.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden