Zijn bedrijven net zo erg als banken?

Het woord bankier is in zes jaar tijd een scheldwoord geworden voor mensen met een slecht geweten of psychische afwijking. Het klinkt even lasterlijk of stigmatiserend als werkschuw tuig. Waarschijnlijk zullen de meeste bankiers zich financieel dienstverlener noemen of financial engineer, om niet met de nek te worden aangekeken.

Voor managers van beursbedrijven is het zover nog niet. Maar de VOC-mentaliteit is daar ook volledig doorgeslagen. Ze steken met hun schandalen de bankiers naar de kroon. Vooral over de grenzen zijn blijkbaar alle middelen toegestaan om orders binnen te halen.

Er gaat geen dag voorbij of er is een nieuw schandaal. Dinsdag bleek een manager van technisch dienstverlener Imtech in het voetspoor van DSB-topman Dirk Scheringa te zijn getreden. Hij had bedrijfsgeld in zijn voetbalhobby gestoken, zij het in het kleine VfR Aalen, dat Europees gezien zelfs nog veel onbekender is dan AZ. Dezelfde avond meldde Akzo dat als gevolg van externe fraude 53 miljoen euro bij het bedrijf is ontvreemd. Het komt allemaal bovenop de affaires rond Ordina, Ballast-Nedam, BAM, Fugro en SBM Offshore. En dan zijn al die andere grotere en kleinere schandalen nog niet meegeteld.

Paul Frentrop, ex-hoogleraar van de universiteit Nyenrode, kwam afgelopen zaterdag met een heel originele oplossing. Doordat versterkt toezicht op beursfondsen blijkbaar niet helpt - op elk beursbedrijf zijn er al twintig keer zo veel onderzoekers als tien jaar geleden - wil hij het publieke toezicht inruilen voor het private toezicht van aandeelhouders.

Nederland is met al zijn belastingfaciliteiten al het eldorado van het bedrijfsleven. Maar met de voorstellen van Frentrop zou dit land het Wilde Westen van de financiële wereld worden. Financiële desperado's krijgen ruim baan zolang het niet ten koste gaat van het dividend. Bedrijven zouden naar hartelust kunnen frauderen, smeergeld betalen en bedrijfsgeld in kunst en voetbalclubs steken totdat de aandeelhouders aan de bel trekken. Oligarchen uit de Oeral zouden massaal hun hoofdkantoor in Amsterdam vestigen.

Op het lommerrijke Nyenrode zijn ze blijkbaar wereldvreemd geworden. Zelfs in het aandeelhoudersmekka New York worden alle publieke middelen ingezet om het financiële wereldje tenminste nog een beetje in het gareel te houden.

De enige remedie zijn hogere straffen en een grotere pakkans. Als bedrijven zich op grote schaal schuldig blijven maken aan crimineel gedrag en volksverlakkerij moet desnoods de personeelsbezetting bij de toezichthouder AFM nog een keer worden vertienvoudigd.

Door steeds hogere boetes op te leggen zoals de schikking bij SBM Offshore kan dat probleemloos worden gefinancierd. Het levert ook nog flink wat werk op.

Dat schudt aandeelhouders sneller wakker dan dat zij zelf toezicht gaan houden.

Reageren?
p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden