KLOPT DIT WEL?

Zijn atheïstische kinderen guller en liever dan religieuze?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: atheïstische kinderen zijn guller dan religieuze.

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Echte lieverdjes zijn het, die heidens opgevoede kinderen. Uit onderzoek van de universiteit van Chicago blijkt namelijk dat kinderen uit ongelovige gezinnen zich vrijgeviger gedragen dan hun religieus opgevoede leeftijdsgenootjes. Barmhartigheid, dat is iets waar religieuze groepen doorgaans mee etaleren. Geen wonder dus dat dit underdog-nieuws in de wereldwijde media een warm onthaal kreeg: The Guardian, de Telegraaf, maar ook de Volkskrant wijdden er een bericht aan. Was die aandacht terecht?

De aanpak van de nieuwe studie ziet er in elk geval logisch uit. De wetenschappers onderwierpen maar liefst 1170 kinderen - uit zes landen en van vijf tot twaalf jaar oud - aan een paar psychologische tests die altruïsme vastleggen, barmhartig gedrag dus. De belangrijkste test draaide om stickers: de kinderen mochten uit een stapel van dertig stickers tien stuks kiezen om voor zichzelf te houden. De twist: even later kregen de jonge proefpersonen te horen dat er niet genoeg stickers voor andere kinderen op hun school waren; als ze exemplaren wilden doneren, mochten ze die in een envelop achterlaten.

En warempel, tussen de kinderen uit christelijke, islamitische en ongelovige gezinnen bestaat inderdaad een meetbaar verschil in stickerdonatie: de goddeloze kinderen zijn met gemiddeld 4 gedoneerde stickers barmhartiger dan religieus opgevoede kroost, met gemiddeld 3,2 gedoneerde stickers. Dat is statistisch geen toeval meer, constateren de wetenschappers.

Zo'n gemiddeld verschil is echter misleidend, want in werkelijkheid had je flinke uitschieters van zowel vrijgevige en egoïstische kinderen binnen alle drie de geloofsgroepen, wat erop wijst dat gulheid van meer afhangt dan religie. Daar hielden de wetenschappers netjes rekening mee: ze rekenden door dat hooguit één vijfde van de extra gulheid aan een ongelovige opvoeding te koppelen viel. Ongeveer 0,2 extra gedoneerde sticker dus.

Gerommel in de marges dus. Dan rest de vraag in hoeverre is dat margeverschil daadwerkelijk met geloof te maken heeft. Kinderen in ongelovige gezinnen zijn vaak welvarender, om maar wat te noemen, en daar hielden de wetenschappers nauwelijks rekening mee. Wat de wetenschappers ook over het hoofd zagen, waren de mogelijke culturele verschillen in hun steekproef: de kinderen kwamen uit Canada, Turkije, China, Jordaan, de Verenigde Staten en Zuid-Afrika. Allemaal factoren die het gevonden verschil, dat toch al klein was, teniet kunnen doen. Eigenlijk kun je voorlopig maar één ding concluderen: dat elk kind is wel eens gul is. Met of zonder geloof.

Het onderzoek zelf is niet slecht, want de gegevens van de 1170 kinderen zijn heus waardevol, maar conclusies over gulheid en een al dan niet religieuze opvoeding zijn hieruit niet te trekken. We beoordelen de claim daarom als 'twijfelachtig'.

null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden