Zijn alle spaarders nu zo oliedom?

De Vlaamse acteur Jan Schepens noemde sparen ooit heel treffend het bewaren van noten voor de dag dat men geen tanden meer heeft.

Beeld thinkstock

Nederlanders zijn er heel goed in, zo weten de Vlamingen, omdat het zo past bij hun stereotype zuinigheid. Belgen hebben daar een hele moppentrommel over: 'Hoe drijft de Nederlandse politie een betoging uiteen? Door met de collectebus te rammelen.'

Sparen wordt vaak een Nederlandse verslaving genoemd. In dit land zijn er zelfs 100-plussers die zo obsessief sparen dat het lijkt of het eeuwige leven al voor 2020 is geregeld. Vorige week riep Blackrock, de grootste vermogensbeheerder ter wereld, de Nederlanders uit tot de grootste spaarders van Europa. Van elke 100 euro aan vermogen gaat 80 euro in het varken en zit maar 20 euro in aandelen, obligaties of alternatieve beleggingen als hedgefondsen en private equity. De Belgen sparen 70 van elke 100 euro en de Italianen maar 50 euro.

De suggestie van Blackrock is dat Nederlanders in vergelijking met Belgen en Italianen tamelijk dom in de weer zijn. De gemiddelde rentestand is nu 0,5 procent. De inflatie is 0,6 procent, zodat iedere spaarder er 0,1 procent op achteruit gaat. Daar komt nog 1,2 procent aan belasting bovenop.

De meest beursvriendelijke commentator van RTLZ, Durk Veenstra, sprong er meteen bovenop en noemde spaarders 'een dief van hun eigen portemonnee'. Hij illustreerde dat met een grafiek waaruit bleek dat vanaf 2009 de aandelenkoersen explosief zijn gestegen en inclusief het dividend-rendement flink meer hadden opgeleverd dan een spaarrekening. Als hij er een vanaf 2001 had laten zien, zou het resultaat (AEX stond nog boven de 700 tegen 450 nu) echter heel anders zijn geweest.

Of sparen slimmer of dommer is dan beleggen hangt af van de gekozen termijn. Maar het is ook de vraag of de Nederlanders wel zo spaarzaam zijn. Ten eerste zijn zij ook de grootste schuldenaren van Europa: in totaal 750 miljard euro, waarvan 650 miljard aan hypotheekverplichtingen. Daarnaast is het de vraag of het cijfer van 78 procent spaarvermogen zoveel zegt. Nederlanders sparen daarnaast gedwongen een nog veel groter deel van het vermogen in pensioenfondsen die het juist vooral beleggen. En met die fondsen gaat het inmiddels zo slecht dat het korten van de uitkeringen zorg nummer één is. Een derde aspect is dat Nederlanders bij het deel dat ze niet sparen de grootste risico's nemen. Zij beleggen van alle Europeanen het meest in riskante producten als aandelen.

Nederlanders combineren voorzichtigheid met onverantwoordelijk gedrag waardoor in dit land juist programma's als Radar en Kassa zo'n bloeiend bestaan leiden. En ze combineren hun zuinigheid met nogal wat miskleunen. Of, zoals Blackrock zegt: ze zijn niet gewend voor hun oude dag te zorgen omdat de staat het zo lang voor hen deed.

Nederlanders hebben daarom een goed gebit nodig.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.