Zijlstra: niet nog meer op kunst bezuinigen

Volgens staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur moet de kunstsector, waarop vanaf volgend jaar 200 miljoen euro wordt bezuinigd, nu met rust worden gelaten. Nieuwe bezuinigingen ziet hij liever niet.

Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Halbe Zijlstra.Beeld anp

Staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur is tegen nieuwe ingrijpende bezuinigingen op kunst en cultuur. Dat maakte hij dinsdag duidelijk in de Tweede Kamer. Volgens Zijlstra moeten de nieuwe ontwikkelingen in de culturele sector niet in de kiem worden gesmoord. Bovendien staan volgens hem tegenover nieuwe bezuinigingen nieuwe kosten.

'De speelruimte voor de politiek om met de portefeuille cultuur nog van alles te doen, is beperkt', zei Zijlstra dinsdag tijdens een Kamerdebat over de wet waarmee de hervorming van de kunstsector definitief wordt. Het kabinet bezuinigt vanaf volgend jaar 200 miljoen euro per jaar op kunst en cultuur. Voor de kosten die daarvan het gevolg zijn, zoals ontslagvergoedingen, is 135 miljoen euro beschikbaar. Zijlstra waarschuwde dat nieuwe bezuinigingen ook hogere frictiekosten met zich meebrengen.

Rust

Zijlstra maakte duidelijk dat hij de kunstwereld de komende jaren rust wil gunnen. 'Er is een belangrijke omslag gaande. Dan moeten we ook zorgen dat waar zaken opkomen, we die niet meteen weer plat slaan.' Maar, zei Zijlstra ook, 'ik ga in deze moeilijke tijden niet van tevoren zeggen: gaat u aan mijn deur maar voorbij.' Mocht er toch bezuinigd worden, dan kan dat alleen door alle instellingen eenzelfde percentage korting op te leggen.

Een Kamermeerderheid van VDD, CDA, PVV en SGP stemt in met de Wet Specifiek Cultuurbeleid. De wet houdt een belangrijke verandering in ten opzichte van het huidige cultuurbeleid. De categorie van 'langjarige' instellingen die in principe niet iedere vier jaar opnieuw subsidie hoeven aan te vragen, wordt afgeschaft. Ook bijvoorbeeld het Rijksmuseum en het Concertgebouworkest moeten weer iedere vier jaar gaan meedingen.

Bureaucratie

Volgens D66-Kamerlid Boris van der Ham wordt daarmee onnodig veel bureaucratie geschapen. 'Deze kermis hadden we nu juist afgeschaft omdat we toch wel weten dat die instellingen er over twintig jaar ook nog zullen zijn.' Maar volgens Zijlstra moeten ook deze instellingen scherp blijven.

Van der Ham drong er ook op aan om te onderzoeken of de snelle invoering van het nieuwe stelsel (er was eerst sprake van een tussenjaar) juridisch wel houdbaar is. Hij verwees naar de afschaffing van de Wet Werk en Inkomen Kunstenaars (WWIK). De rechter heeft staatssecretaris De Krom van Sociale Zaken gedwongen alsnog een overgangsregeling te creëren. Volgens Van der Ham stappen 21 kunstinstellingen naar de rechter, omdat het Rijk hen vanaf volgend jaar niet meer wil subsidiëren. 'Als de rechter u terugfluit, kan dat flinke financiële gevolgen hebben. Laten we dat dan van tevoren toetsen.' Maar volgens Zijlstra staat hij juridisch sterk.

Een voorstel van Tweede Kamerlid Bart de Liefde (VVD) om instellingen vanaf 2025 op te leggen 50 procent van hun inkomsten zelf te verwerven, werd afgewezen door Zijlstra. 'Als kabinet moeten we niet over ons graf heen regeren. We moeten de cultuursector nu rust geven de komende vier jaar.' Ook coalitiepartner CDA ziet niets in het voorstel. De Kamer stemt dinsdag over de wet. De oppositie is tegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden