INTERVIEWSVersoepeling

Zij zijn klaar voor ‘het nieuwe normaal’, maar de stress is er niet minder om

Van het kabinet mogen bedrijven die letterlijk dicht op de klant zitten maandag weer open, als ze maatregelen nemen om besmettingen te voorkomen. Hoe pakken een caféhouder, kapster en rijschoolhouder dat aan? En wat doen het ov, de culturele sector, het verpleeghuis en de sportverenigingen?

Stefan Duurkoop (l), eigenaar van de stadsbrouwerij Wageningen.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Stefan Duurkoop - Stadsbrouwerij Wageningen

Na het verlengen van de coronamaatregelen eind maart durfden Duurkoop en zijn compagnon niet te voorspellen of hun Stadsbrouwerij  Wageningen begin mei nog zou bestaan. Ruim een maand later, op de dag dat de eerste versoepelingen voor de horeca zijn afgekondigd, zeggen ze : we staan nog niet aan de rand van de afgrond. 

Met dank aan de in allerijl opgerichte webshop – waardoor ze elektra en verzekering konden betalen –, een huurverlaging, en vooral dankzij overheidssteun voor de personeelskosten. Dat de terrassen weer open mogen vanaf 1 juni is voor hun brouwerij en het aanpalende café natuurlijk erg fijn. ‘Van de zestig zitplaatsen verwachten we er op ons ‘coronasafe-terras’ twintig over te houden.’

‘We zijn al in gesprek over een app om klanten vanaf de tafel te laten bestellen, waarna een berichtje volgt als ze op gepaste afstand hun drankjes kunnen ophalen. De verkoop in de webshop zal ermee worden overtroffen, doordat we onze biervoorraden - ‘stilstaand kapitaal’ - weer kunnen verzilveren. Maar meer dan een eerste stap uit de problemen is het niet.’

Ze gaan er niet van uit dat ze hun personeel weer zelf kunnen betalen. ‘Het maakt de stress er ook niet minder om. De almaar veranderende omstandigheden leggen een behoorlijk beslag op je hersencapaciteit. Beleidsmakers moeten nu ook niet gaan denken: met deze versoepeling redden ze het in de horeca wel weer. Want dat is niet zo.’ 

Pieter Hotse Smit

Kapper Miranda van Breukelen monteert plexiglas ter bescherming voor bij het wassen.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Miranda van Breukelen - kapsalon Blitzz Hairstyling in Utrecht

Bij Blitzz Hairstyling in Utrecht hadden ze hun plan al een tijdje klaar. Van de tien werkplekken zullen ze er maar vijf gebruiken, zodat klanten op afstand van elkaar zitten. Er is ook een looprichting in de zaak bedacht. Bij de wastafels komen schermen op een standaard, zodat klant en kapster niet te dicht bij elkaar komen.

Van Breukelen heeft zeven mensen in dienst en knipt zelf ook. ‘We gaan in twee ploegen van vier werken, de ene ’s ochtends, de andere ’s middags. Sinds we in maart moesten sluiten heb ik wel regelmatig gebeld met mijn personeel en hebben we elkaar ontmoet via Zoom. Contact houden is belangrijk: sommigen zijn banger voor de hele toestand dan anderen.’

Ze wil het voor de klant allemaal zo veilig mogelijk houden. Maar ze verwacht ook dat die zelf verantwoordelijkheid neemt. ‘Dat ze afbellen als ze zich ziek voelen. Ze moeten zelf iets te lezen meenemen – we mogen geen lectuur meer aanbieden want die kan ook een bron van besmetting zijn. Klanten die te vroeg voor hun afspraak zijn, moeten buiten wachten. Daar heb ik twee stoeltjes voor gekocht.’

De tarieven gaan wel omhoog. ‘We zijn meer tijd per klant kwijt. Zo moeten we elke werkplek goed schoonmaken voor de volgende klant. Met de helft minder klanten komen we met de oude tarieven niet uit. Dan moeten we sluiten.’ 

Peter van Ammelrooy

André Hufman, rijschoolhouder in Hooglanderveen mag ook weer aan de slag.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

André Hufman - oprichter van Rijschool Hufman

Maandag gaat het CBR weer praktijkexamens afnemen. Dus draait de computer van Rijschool Hufman overuren. Sinds 16 maart hebben ongeveer vijfenvijftig leerlingen van Hufman hun examen gemist. ‘Die moet ik allemaal opnieuw aanvragen.’

Toen minister van Economische Zaken Eric Wiebes opriep om met plannen te komen voor de anderhalvemetersamenleving, plaatste Hufman plexiglas in één van zijn lesauto’s.  Daarmee reed hij zelfs nog naar het RIVM-kantoor in Bilthoven om het oordeel van de experts te vragen. ‘Ze hadden helaas geen tijd voor me, maar dat is begrijpelijk. Ze hebben daar momenteel wel andere dingen aan hun hoofd.’

Of hij ook echt met plexiglas gaat lessen, weet Hufman nog niet. De veiligheid van instructeurs en leerlingen komt op de eerste plaats. Behalve aan plexiglas heeft Hufman de afgelopen weken ook aan andere maatregelen gedacht. ‘Maximaal twee mensen in één auto. Dus rijdt de instructeur niet mee op het examen. En zetten we een leerling af voordat we de volgende ophalen. Dat gaat me twee uur per dag kosten, maar als het moet moet het. Verder lijkt het me verstandig als we na elke leerling het stuur en de pook desinfecteren.’

Hufman is blij dat hij maandag weer aan de slag kan. Het maakt de verliezen van de afgelopen weken uiteraard niet goed. Misschien dat de zomervakantie dat wel gaat doen. ‘Ik acht de kans klein dat jongeren deze zomer massaal afreizen naar de Costa Brava. In plaats daarvan kunnen ze beginnen met hun rijlessen.’ 

David van Meggelen

Versoepeling van de maatregelen is er voor musea en bioscopen per 1 juni.Beeld ANP Kippa

Gabbi Mesters - directeur van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD)

‘We kunnen hier helemaal niks mee’, reageert Gabbi Mesters, directeur van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD) die 145 podia in Nederland vertegenwoordigt. ‘Want hoeveel mensen kunnen er dan in de zaal? Je hebt al de acteurs op het toneel, mensen die kaartjes knippen, personeel achter de bar; hoeveel publiek hou je dan over? De opbrengsten uit horeca en zaalverhuur zijn ook minimaal, terwijl die een essentieel onderdeel zijn van het verdienmodel van podia.’

Musea daarentegen reageerden opgelucht, maar hebben nog wel veel vragen. Zij mogen per 1 juni hun deuren openen als bezoekers vooraf een kaartje kopen. Voor de 145 musea die al een online-ticketsysteem hebben, is dat eenvoudig in te voeren. De andere, veelal kleinere instellingen zullen een telefonische reserveringsdienst moeten opzetten. Het kabinet heeft niet bepaald hoeveel mensen gelijktijdig een museum mogen bezoeken. Volgens een ‘voorlopig protocol’ van de Museumvereniging, dat nog moet worden goedgekeurd, is maximaal één bezoeker of familie toegestaan per 10 vierkante meter ‘netto vloeroppervlak’. Bij een groot museum als het Stedelijk in Amsterdam zou dat kunnen betekenen dat er maximaal zo’n 800 mensen mogen rondlopen. Doordat bezoekers een tijdslot krijgen, zou zelfs een veelvoud daarvan dagelijks kunnen worden ontvangen.

Popfestivals en andere grote evenementen waren al verboden tot 1 september. Over de periode daarna gaat het kabinet later nog een besluit nemen, zo maakte het woensdagavond bekend.

Michiel Kruijt

Bij Onderhoudsbedrijf van Balen in Maassluis wordt De 'kom op visite' kar gedemonstreerd. De karren zijn al afgenomen door verschillende verpleeghuizen en vol in productie. Beeld Arie Kievit

Conny Helder - branchevereniging ActiZ

In 25 verpleeghuizen zal vanaf 11 mei voor het eerst weer voorzichtig bezoek worden toegestaan. ‘We zijn opgelucht, want voor onze cliënten is bezoek zo belangrijk. De druk om bezoek toe te laten is bovendien erg hoog’, zegt bestuurslid Conny Helder van branchevereniging ActiZ. ‘Maar we zijn ook voorzichtig.’

Per verpleeghuis mag één vaste bezoeker per patiënt langskomen, onder strikte voorwaarden. Met de kennis en ervaring die de verpleeghuizen hiermee opdoen, kunnen per 25 mei meer verpleeghuizen hun bezoekregelingen versoepelen, mits alles goed gaat. Het kabinet beslist daar vlak voor die datum over.

Per veiligheidsregio zal de GGD slechts één verpleeghuis aanwijzen voor deze regeling. De namen van deze verpleeghuizen zullen volgende week bekend worden gemaakt. Volgens Helder werkt de branche goed samen in de selectie van de huizen. ‘We zien allemaal het belang hiervan.’

Een verpleeghuis komt voor de versoepeling in aanmerking als er op dat moment géén besmettingen zijn. Ook de cliëntenraad, de artsen en het management moeten hiermee instemmen. Verder moet bij een bezoekregeling anderhalve meter afstand gehouden kunnen worden.

Helder verwacht dat verpleeghuizen, en met name de thuiszorg, wat meer zullen gaan werken met beschermingsmiddelen. ‘In principe volgen we de regels van het RIVM en is het niet nodig. Maar omdat er nu ook in het maatschappelijk verkeer mondkapjes zullen worden gebruikt, verwacht ik dat organisaties daar nu ook iets ruimer in zullen zijn. We weten dat er vrij veel angst is onder het personeel.’

Maud Effting

Een dubbeldekker sprinter VRIM is aangepast aan corona-omstandigheden met plastic schermen en verbodsborden. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Pier Eringa - vervoersbedrijf Transdev (onder meer Connexxion)

‘We zijn blij dat het kabinet naar ons heeft geluisterd, maar ook dit regime vergt lastige aanpassingen’, zegt president-directeur Pier Eringa  van vervoersbedrijf Transdev (onder meer Connexxion). In een brief van eind vorige week aan het kabinet uitte de sector zijn zorgen over de effecten van versoepelingen en droeg zelf maatregelen aan die het kabinet nu overneemt.

De belangrijkste: per 1 juni moeten reizigers, net als in veel andere landen, een mondkapje dragen in trein, bus, tram en metro. De ‘anderhalve meter’ blijft intact voor het wachten op perrons en haltes, in de voertuigen geldt het adagium dat reizigers ‘afstand moeten houden’.

Tegelijkertijd is de ov-sector gevraagd snel de capaciteit op te voeren en zoveel mogelijk met de normale dienstregelingen te gaan rijden. Eringa: ‘Je zoekt naar mogelijkheden om het risico zo laag mogelijk te houden en naar meer ruimte. Er is veel druk op het openbaar vervoer: je wilt niet de bottleneck zijn waardoor meer bewegingsruimte in andere sectoren niet mogelijk is.’ De boodschap is en blijft: reis zo min mogelijk met het ov. Dat kost de vervoersbedrijven overigens kapitalen. Daarover wordt volgens Eringa een ‘pittige discussie’ gevoerd met het kabinet. ‘Voor wat hoort wat: je vraagt het ov loyaal te blijven rijden, terwijl het op deze manier nooit rendabel is. Dat moet wel worden gecompenseerd.’ Voor de mondkapjes moet de reiziger zelf zorgen (Eringa: ‘Al maak je hem uit een ouwe sok’); de medische mondkapjes moeten voor de medische sector gereserveerd blijven. 

Marcel van Lieshout

Buitensporten mogen vanaf 11 mei weer hervat worden, mits iedereen anderhalve meter afstand houdt en groepen niet groter zijn dan tien man.Beeld ANP XTRA

Ellen Julius - Nederlandse Tennis Bond

Buitensporten mogen vanaf 11 mei weer hervat worden, mits iedereen anderhalve meter afstand houdt en groepen niet groter zijn dan tien man, kondigde Rutte woensdagavond aan. De voorzichtige openstelling leidt tot gemengde reacties bij de sportbonden. ‘Tennis is bij uitstek een sport die je op anderhalve meter goed kan uitoefenen’, reageert Ellen Julius van de Nederlandse Tennis Bond. Bij tennis kun je sporters vragen banen te reserveren, en zo de regie houden over het aantal spelers op het park, zegt Julius. ‘We zijn heel blij dat we weer opengaan en onze leraren weer een bron van inkomsten hebben. Bij veel sporten liep het seizoen ten einde, maar ons seizoen was net begonnen.’ 

Piet Salens, secretaris van de Nederlandse Zaalvoetbal Bond, heeft zich al neergelegd bij het einde van het seizoen. ‘Vorige week hebben we alles afgezegd’, treurt Salens. ‘Zaalvoetbal kan niet op anderhalve meter. Ook als de zalen weer open mogen, kunnen we onze sport niet beoefenen. We richten ons op volgend seizoen, maar wanneer dat begint, blijft een vraagteken.’ 

Thomas Borst

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden