Ter redactie Thuisbasis Veteranen

Zij liepen vijf dagen mee met getraumatiseerde veteranen: ‘Die vijf dagen heb je nodig’

Tientallen veteranen leven op straat of in de daklozenopvang. Journalisten Maud Effting en Willem Feenstra brachten vijf dagen door op Thuisbasis Veteranen, het verblijf van dertien ex-militairen met ptss. Hoe kun je recht doen aan al die levensverhalen in één krantenartikel? De journalisten vertellen over hun keuzes.

Verslaggevers Willem Feenstra en Maud Effting. Beeld Najib Nafid

Het moment dat een van de veteranen haar zijn privékamer liet zien, staat verslaggever Maud Effting goed bij. Een paar dagen daarvoor zou hij dat niet hebben gedaan. Maar na drie dagen op de Thuisbasis Veteranen is de verslaggever een bekend gezicht. Effting: ‘Ik zag het veteranenuniform met al die medailles op een hangertje hangen, naast een kruis. En daarnaast stond een doos met medicijnen, zo groot’ – ze gebaart met haar handen, de grootte van een flinke theepot – ‘die hij elke week moet nemen.’

Vijf dagen in totaal brachten Effting en collega-verslaggever Willem Feenstra door op de Thuisbasis Veteranen, het verblijf van dertien ex-militairen die door hun posttraumatisch stresssyndroom niet meer kunnen aarden in de maatschappij. Voordat zij in dit huis terechtkwamen, zwierven velen van hen rond op straat. Sommigen deden zelfmoordpogingen. Dit huis is hun laatste toevluchtsoord – een plek tussen mensen die precies weten wat ze doormaken.

Feenstra: ‘Die vijf dagen heb je nodig. Anders kun je zo’n verhaal niet maken. Je bent een vreemde, mensen gedragen zich anders als er vreemden in de buurt zijn. Ze moeten je meer zien als onderdeel van het meubilair. We hebben ze ook van tevoren uitgelegd wat we wilden doen, dat we niet even snel een verhaal wilden halen en weer weggingen.’

De verslaggevers deden veel een-op-eengesprekken. Soms zaten ze wel drie uur met een veteraan te praten. Ieder van de mannen heeft verschrikkelijke dingen gezien. Zoals Marco, die beschrijft hoe hij tijdens een missie in Afghanistan minutenlang een vinger in de schedel van een bloedende collega moest houden. Even aangrijpend zijn de worstelingen bij thuiskomst om zich aan te passen aan het normale leven, de nachtelijke huilbuien en paniek die het ze onmogelijk maakt om bij hun gezin te blijven wonen.

Hun verblijf op de Thuisbasis Veteranen ging de verslaggevers niet in de koude kleren zitten. Feenstra: ‘We waren daar elke dag tot ’s avonds twaalf uur, half één. Dan kwamen we terug in het hotel waar we sliepen, vlakbij. Dan moet je ook zelf even uitblazen. Je vertelt elkaar wie je hebt gesproken, wat je hebt gehoord. Een van de moeilijkste dingen was dat je vaak sterk het gevoel had: dat verhaal, dat heeft me zo geraakt...’

Effting: ‘Dat móét erin.’

Feenstra: ‘Terwijl iedere man meerdere verhalen heeft die je in de krant zou kunnen zetten. Maar je kunt ze niet allemaal vertellen. Hoe filter je als al die verhalen je raken? Je moet een journalistieke keuze maken.

‘Ik was er afgelopen maandag om het verhaal nog even met ze te bespreken. Een veteraan kwam naar me toe en zei: ‘Ik heb drie uur lang mijn verhaal verteld, en er staat maar een klein stukje van in, hoe kan dat?’ Ik snap dat dat best moeilijk te begrijpen is. Uiteindelijk hopen we dat dit stuk het verhaal van hen allemaal vertelt.’

Normaal functioneren gaat niet meer, bij defensie vinden ze weinig steun. De Thuisbasis Veteranen vangt zwaar getraumatiseerde militairen op die nergens anders terechtkunnen. Lees het verhaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden