Ziende blind

Wanneer je de New York Times van 24, 25 en 26 oktober 1929 leest – dat kan, op de site van de krant – krijg je niet de indruk dat de wereld op zijn grondvesten schudde....

Op 25 oktober meldt de NYT natuurlijk dat de aandelenkoersen in elkaar zijn geklapt, maar een dag later krabbelen ze alweer een beetje op en spreken financiële experts en politici geruststellende woorden – tot het dus vier dagen later wéér misgaat.

De grote geschiedenis voltrekt zich voor je ogen, maar vanwege het gebrek aan afstand is het moeilijk – zo niet onmogelijk – de dingen in het juiste licht te zien.

Dat zich ontwikkelingen voordoen die ver boven het Nieuw Amsterdams Peil uitstijgen, merk je een beetje bij de consumptie van het overige nieuws.

Dat lijkt, in de slagschaduw van de Crisis, opeens te futiel voor woorden. Het kan mij in elk geval even niet boeien dat Rita Verdonk ‘zich in alle oprechtheid’ heeft vergist en toch een PSP’er was. Het enige interessante detail zou nog kunnen zijn dat het Rita blijkt te zijn geweest die destijds op de beroemde PSP-poster met de koe poedelnaakt op ons af kwam rennen.

Maar verder: wie kan het wat schelen?

Al het andere nieuws is nieuws onder voorbehoud. Zelfs de verkiezing van de machtigste man op aarde is in één klap gedevalueerd tot bijzaak. Eerst maar eens zien of hij na november niet de scepter gaat zwaaien over een failliete boedel en toezicht mag houden op de definitieve Ondergang van het Avondland en de Opkomst van het Ochtendland.

De dood van Relus ter Beek raakte me wel, ondanks alles. Goeie man, Relus. Niet lang na de val van de Muur stond ik, tijdens de Tour, met een paar collega-wielerjournalisten én Relus ter Beek iets te drinken in de bar van een Luxemburgs hotel. Om één uur ratelde het ijzeren hekwerk rond de bar naar beneden. Gesloten.

Hierop wendde Peter Ouwerkerk (Rotterdams Dagblad) zich tot Relus ter Beek en zei: ‘Relus, voor mij ben je een waardeloze minister van Defensie, als je dat ijzeren gordijn niet onmiddellijk weer omhoog krijgt.’ Relus ter Beek nam de uitdaging aan – hij lustte er ook nog wel een – liep even weg en keerde drie minuten later triomfantelijk terug, terwijl achter hem het hekwerk omhoog ging en de bierpomp alweer stroomde.

Medaille voor Relus, het IJzeren Gordijn was door toedoen van de Drentse held ten tweede male opgehaald.

We zagen het duidelijk, duidelijker dan de eerste keer. Want ook toen moest je heel goed kijken, om de ontzagwekkende contouren van de contemporaine geschiedenis te kunnen waarnemen.

Wie over tachtig jaar de Volkskrant van eind september 2008 leest, ziet de logica die ons nog ontgaat en weet in welk historisch verband hij de Crisis moet plaatsen. Hij zal glimlachen om onze onwetendheid, om onze naïviteit wellicht en hij zal zich verbazen over onze blindheid voor het teken aan de wand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden