Zielig: minister zonder geheugen

Snijden in de ziekenhuiszorg à la Klink. Waar is hij mee bezig?

Dat hebben wij dan weer. Een minister zonder visie en zonder geheugen. Minister Klink van Volksgezondheid voert netjes uit wat in vorige kabinetten is afgesproken. Je hebt geen kind aan hem.

Maar heeft hij werkelijk geen geheugen? Je zou het haast denken, nu hij in het kader van het crisisakkoord van plan is om 1,2 miljard euro te gaan snijden in ziekenhuiszorg.
Klink denkt dat dit kan ‘door ziekenhuizen te dwingen doelmatiger te werken’.

FNV
Daar kan niemand tegen zijn, toch? De vakbonden heb ik er niet over gehoord in elk geval. De FNV gaat er vierkant voorliggen als de AOW naar 67 jaar moet, en tart zo mijn jarenlange lidmaatschap, maar efficiënter werken, daar hebben werknemers volgens de FNV blijkbaar geen last van.

Men fantaseert vermoedelijk dat dit alleen maar medisch specialisten en bestuurders treft, die daarmee een fractie van hun hoge inkomen gaan inleveren. Een redacteur van deze krant uit zelfs grote bewondering voor Klink, die met deze bezuiniging ‘drie vliegen in een klap’ gaat slaan.

Prijzen
Hoe gaat Klink die bezuiniging inboeken? Ten eerste door de helft van de prijzen voor medische behandelingen vrij onderhandelbaar te maken – nu is dat eenderde. Klink verwacht dat de prijzen daardoor zullen dalen. Die verwachting moet de PvdA voor zijn plan winnen.

Hopelijk heeft de PvdA-fractie wel een geheugen. Een jaar geleden bleek uit onderzoek dat de kosten voor behandelingen waarvoor vrije tarieven golden, met 12 procent waren gestegen, vooral doordat artsen die behandelingen vaker gingen uitvoeren: 11 procent meer staar, 16 procent knieën, 28 procent meer amandelen, 16 procent meer nierstenen (zie www.zorgvisie.nl/).

Het is destijds breed uitgemeten in de media, Klink moet ervan afweten.

Winstuitkering

Tweede grote bezuiniging verwacht Klink van winstuitkering door ziekenhuizen. Zou hij werkelijk geloven dat zorg goedkoper wordt wanneer een deel zonder tegenprestatie wordt weggegeven aan derden?

Klink verwacht vermoedelijk dat aandeelhouders tegenwicht bieden aan ‘het machtsblok’ van de artsen. Briljant idee en zo actueel ook: aandeelhouders hebben ons immers recentelijk voor een mondiale financiële crisis behoed...! Aandeelhouders moeten ook de greep van ziekenhuizen op salarissen vergroten – ook al iets waar zij de afgelopen jaren zo in uitblonken.

Smal
Zou Klink werkelijk zo’n smal denkraam hebben? Of doet hij gewoon mee aan zakdoekje leggen, het decennia oude gezelschapsspel in de zorg, waarbij steeds een nieuwe partij de taak krijgt die gulzige zorgsector te temmen? Respectievelijk zijn daartoe het maatschappelijk middenveld, de rijksoverheid, de ‘klanten’, de verzekeraars, de lokale overheid, de toezichthouders en nu dus de aandeelhouders aangewezen. Iedereen legt het zakdoekje bij een ander en dus blijft niemand verantwoordelijk.

Derde troef van Klink is strengere controle van de declaraties van artsen. Voor patiënten met hartklachten kan de diagnose ‘thoractale klachten’ luiden (1.635 euro), of ‘instabiele angina pectoris’ (3.506 euro). Artsen kiezen te vaak voor het laatste, omdat dat meer oplevert, is de suggestie.

Diagnose
Dat artsen misschien medische redenen hebben om een diagnose te stellen, is blijkbaar uitgesloten. Een stevige onderhandeling, onder het dwingend oog van de winstlustige aandeelhouder, moet ze tot goedkopere diagnoses dwingen. Een stuitend arrogante vorm van ingrijpen in medisch handelen.

Als je artsen op dit punt niet vertrouwt, moet je zorgen dat het voor hun eigen portemonnee niet uitmaakt welke diagnose ze stellen, in plaats van ze eerst voor de ene behandeling meer belonen dan voor de andere en ze vervolgens dwingen om die duurdere behandeling minder te verrichten, ongeacht wat hun patiënten nodig hebben.

Dit is precies het soort managementstijl waar we van afmoeten: niet vanuit vertrouwen de werkvloer steunen, maar vanuit wantrouwen de werkvloer voor de voeten lopen en van zijn kerntaken afhouden.

Dood
Zo slaat Klink in één klap drie dingen dood: kostenbeheersing, professionele motivatie en medische diagnosestelling. Moge de PvdA deze malle plannen ver van zich werpen. Want als het allemaal mislukt, en de kosten dus toch stijgen, is er 1,2 miljard minder en gaat er dus toch gesneden worden. Dat gebeurt dan bij de minst machtige partijen: patiënten en zorgverleners in loondienst.

Besparingen vallen eerder te halen bij quasitransparante peperdure controlesystemen, zoals Ronald van de Berg oppert (Brief van de dag, 31 maart). Als de FNV zich hier nu eens druk om maakt, en de AOW-leeftijd aan het kabinet laat, hoef ik misschien mijn lidmaatschap niet op te zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden