Ziekenzorg ook voor illegalen mensenrecht

Zorgverzekeraars zijn bang dat door de nieuwe zorgwet de groep onverzekerden groeit, onder wie illegalen en asielzoekers. Maar angst voor onbetaalde rekeningen mag en hoeft niet, zeggen David Engelhard e.a.....

David EngelhardJoost den Otter en Monica van Berkum

Stel: je bent onverzekerd en breekt je been. De dokter legt er gips om.Wie betaalt dat? Jijzelf, als je geld hebt. En als je geen geld hebt?Juist.

De ziekenhuizen en GGZ-instelling Parnassia luidden onlangs alvast denoodklok. Met de invoering van de nieuwe zorgverzekeringswet verwachtenzorgverzekeraars dat het aantal onverzekerden toeneemt tot een miljoen.

De zorginstellingen zijn bang de dupe te worden als zij deze grote groepmoeten blijven behandelen, zonder dat er wordt betaald. Daarom opent MCHaaglanden een speciale kliniek voor onverzekerden waar alleen spoedeisendehulp en geen andere medisch noodzakelijke zorg wordt geboden (Economie, 22december). 'Wij zijn geen charitatieve instelling', aldus een zegsman vanMC Haaglanden. Mensen voor 'uitstelbare zorg' wordt geadviseerd naar hetland van herkomst terug te keren.

Pharos (Kenniscentrum Vluchtelingen en Gezondheid) begrijpt definanciële zorg wel, maar meent dat de instellingen in Den Haag hiermeede plank misslaan.

Ten eerste lost het in de praktijk niets op een onderscheid te makentussen 'medisch noodzakelijke' en 'spoedeisende' hulp. Hulp is noodzakelijkof niet. Het is de beroepsgroep en niemand anders die op medische grondeninschat wat noodzakelijke zorg is. Daarbij: artsen hebben een eed afgelegddie hen verplicht elke patiënt die zorg te bieden die medisch geziennoodzakelijk is. Dit lijkt bij alle ferme uitspraken over illegalen eensoft standpunt, maar is dat allerminst. Het is de bottomline van beschavingdat alle mensen recht hebben op medische zorg. Een recht dat is vastgelegdin internationale verdragen, zoals de Universele Verklaring van de Rechtenvan de Mens, die ook door Nederland is geratificeerd. Illegalen en andereonverzekerden genieten dit recht als ieder ander mens.

De suggestie zieke illegalen maar te laten terugkeren, lost niet veelop. Die gevreesde groep van een miljoen onverzekerden bestaat grotendeelsniet uit illegale buitenlanders, waarvan het aantal onlangs nog weergeschat is op tussen de 125 en 225 duizend. Sommigen van hen werken inNederland en zijn eventueel in staat (een deel van) de kosten zelf tebetalen. Andere illegalen zijn uitgeprocedeerde asielzoekers die niet ofnauwelijks kunnen terugkeren - al kunnen bepaalde groepen dat wel.

Een andere probleemgroep betreft asielzoekers die een hernieuwd beroephebben gedaan om toegelaten te worden als vluchteling. Zij verblijvenrechtmatig in Nederland, maar hebben geen recht op opvang in Nederland enkunnen zich ook niet verzekeren.

Voor de betaling van oninbare rekeningen van illegalen, bestaat hetzogenaamde Koppelingsfonds. Ziekenhuizen kunnen voor onverzekerden (eendeel van) de kosten terugkrijgen door de zogenaamde beleidsmaatregeldubieuze debiteuren. Deze regelingen zullen ontoereikend zijn als deaantallen onverzekerden fors toenemen, hetgeen blijkt uit de noodkreet vande zorginstellingen in Den Haag.

Met de invoering van de nieuwe zorgverzekeringswet worden op termijndeze regelingen daarom ook aangepast. De werkgroep 'Onverzekerden' van hetministerie van VWS heeft een rapport uitgebracht, Zorg verzekerd. Daarinwordt gepleit voor oprichting van een Waarborgfonds dat (gedeeltelijk)garant staat voor de oninbare kosten van zorgaanbieders. Er moeten nog veelbeleidskeuzen worden gemaakt, maar de werkgroep zegt over het waarborgfondsdat 'iedereen die medisch noodzakelijke zorg nodig heeft, deze ook kankrijgen en dat de gemeente noch de zorgaanbieder noch de zorgverzekeraarhet risico lopen altijd op te draaien voor de daaraan verbonden kosten'.

In een rijk en beschaafd land is de overheid verplicht de boel zo teregelen dat medisch noodzakelijke zorg voor iedereen gegarandeerd is, dekosten worden gedekt uit een waarborgfonds, en er toezicht bestaat opmisbruik van de regeling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden