InterviewBart Berden

Ziekenhuisdirecteur: ‘Tweede coronagolf begonnen in Brabant, zal zich over het hele land verspreiden’

De piek van de carnavalsgolf is voorbij, maar in Noord-Brabant is inmiddels een tweede coronagolf begonnen. Die zal zich over het hele land verspreiden. Dat zegt Bart Berden, bestuursvoorzitter van het Elisabeth TweeSteden-ziekenhuis in Tilburg en voorzitter van Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) in Brabant. ‘We hadden gehoopt dat het later zou komen.’ 

Het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg.Beeld BSR Agency

Het aantal nieuwe ziekenhuisopnamen in Brabant stijgt sinds zondag weer. In totaal liggen er nu ruim 120 coronapatiënten in de Brabantse ziekenhuizen. Daarvan liggen er ten minste 35 op de intensive care.

Eind vorige week begon het aantal nieuwe ziekenhuisopnamen van coronapatiënten in Brabant plotseling een paar dagen lang te dalen. Waar eerst elke dag rond de 25 nieuwe, ernstig zieke patiënten werden opgenomen in de Brabantse ziekenhuizen, daalde dit aantal op vrijdag naar 15. En zaterdag naar 10. Volgens Berden betekende dit dat de eerste grote piek van het Brabantse carnaval, veroorzaakt door intensief contact in een grote groep, waarschijnlijk voorbij was. ‘Dat was de hypothese waar we mee werkten.’

Tegelijkertijd voorspelde hij dat hierna een tweede omvangrijkere golf zou komen die zich over heel Nederland zou verspreiden – ook in Brabant. En die lijkt nu begonnen, zegt bestuursvoorzitter Berden. 

Zondag steeg het aantal nieuwe ziekenhuisopnamen in Brabant weer naar 27. ‘Het is zeker dat deze golf door de rest van het land gaat rollen’, zegt hij. ‘Daar is geen twijfel over, en die golf is serieus. In de rest van het land zien we het aantal ziekenhuisopnamen nu toenemen: in Limburg, in Gelderland, in Rotterdam. Ook in de gebieden in Brabant die niet in de eerste piek zaten. Hoe heftig dat gaat worden, weten we niet. De komende dagen zijn daarin cruciaal.’ 

‘We hadden gehoopt dat die tweede golf later zou beginnen, zodat we even een adempauze zouden hebben’, zegt hij. ‘Maar het is toch relatief snel gegaan.’

Scenario’s

Berden stelt dat de ziekenhuizen sinds het begin van de uitbraak met verschillende scenario’s werkten, ook met het scenario van de carnavalsgolf. ‘Wij vermoedden dat deze eerste golf zich vanuit drie carnavalshaarden had ontwikkeld, en dat de ernstigste patiënten daarvan toen in de ziekenhuizen terecht kwamen. Die haarden lagen in de buurt van Tilburg, Breda, Uden en Veghel. Toen we zagen hoe de cijfers zich ontwikkelden, werd dit scenario bevestigd.’

Bestuursvoorzitter van het Elisabeth TweeSteden-ziekenhuis Bart Berden (links) en burgemeester van Tilburg Theo Weterings.Beeld Kiki Groot

Door het carnaval is Brabant veel sneller in staat van paraatheid geraakt dan de rest van Nederland, zegt Berden. ‘Brabant lag helaas voor op de rest, ook in de opschaling van de capaciteit op de intensive care. Door de maatregelen die zijn genomen, zou dit wel eens gunstig kunnen uitpakken voor de andere delen van Nederland. Het is een theorie, maar het is mogelijk dat de verspreiding in Brabant en de rest van het land nu wat minder fel zou kunnen verlopen dan in Italië.’

‘Let op’, zegt hij. ‘De daling die we hebben gezien, heeft nog niets te maken met de maatregelen die afgelopen week zijn genomen. Mensen vergissen zich hierin. Het is te simpel om te denken dat een maatregel meteen de volgende dag effect zal hebben. We weten pas over zo’n anderhalve week wat de nieuwe maatregelen zullen doen.’

Mondkapjes

Berden zegt zich grote zorgen te maken over de beschikbaarheid van mondkapjes en andere beschermingsmiddelen voor het zorgpersoneel. ‘Er is een enorm tekort aan mondkapjes en dat werkt demotiverend voor de mensen die bij ons in de frontlinie staan. Zij moeten naar al deze patiënten toe. En ze zeggen tegen mij: kom niet bij ons aan met het bericht dat de mondkapjes op zijn. Dit is mijn grootste zorg op dit moment.’

Het lukt het ministerie en andere instanties maar moeilijk om de ziekenhuizen te helpen bij het verkrijgen van mondkapjes, zegt Berden. ‘Ze onderhandelen op hoog niveau hierover met de Franse overheid. We hebben er zelf tweeduizend kunnen vinden via het Radboud UMC en zaterdag hebben we er 125 duizend gekregen van het Erasmus MC. Maar eigenlijk wil je daar niet mee bezig zijn. Wij staan nog steeds per patiënt één bezoeker met één mondkapje per dag toe. Ik hoorde dat er huisartsen zijn die nog net een voorraad bij de Praxis hebben kunnen vinden. En ondertussen zie ik dat ze buiten de ziekenhuizen ook worden gebruikt. Mochten er burgers zijn die aan aanzienlijke hoeveelheden mondkapjes kunnen komen: alsjeblieft, geef ze aan ons.’

Het aantal geregistreerde coronabesmettingen in Nederland is zondag gestegen met 176 tot in totaal 1.135 patiënten, zo maakte het RIVM bekend. Tilburg is in Brabant tot nu toe de grootste brandhaard met 68 vastgestelde besmettingen. Daarna volgen Breda (64), Meijerijstad (30) en Uden (28). Volgens het RIVM is het aantal sterfgevallen door het coronavirus in Nederland zondag gestegen tot twintig.

Coronavirus in Nederland

Artsen vrezen het ergste: ‘Je schrikt ervan hoe weerloos we zijn’
In enkele dagen is het aantal coronapatiënten enorm toegenomen. In Brabant komen de grenzen van de opnamecapaciteit al in zicht. ‘Het is een reëel scenario dat we binnenkort 80-plussers niet meer kunnen opnemen.’

Waarom gaan de scholen niet dicht? ‘Sommige scholieren zijn juist blij dat de scholen open blijven’
Veel ouders en leerlingen maken zich zorgen dat de scholen gewoon open blijven. Op een aantal scholen in Amsterdam, Baarn en Soest zijn voorlopig wel alle lessen geschrapt. Andere scholen hanteren een strikt anti-snotterbeleid. Intussen zijn er bij ouders veel vragen of ze wel of geen boete riskeren bij schoolverzuim.

Krijgen we het Italiaanse coronascenario? Pas op voor dubieuze grafieken, waarschuwt hoogleraar statistiek
U heeft ze ongetwijfeld gezien: de grafieken waar de curve van het Nederlandse coronaverloop op de Italiaanse curve gelegd wordt. Die curve spiegelt een doemscenario voor: het aantal besmettingen blijft stijgen en steeds sneller bovendien. Maar hoe waarschijnlijk is dit scenario? Hoogleraar statistiek Casper Albers legt uit.

Waarom u, ook met klachten, waarschijnlijk niet meer wordt getest op het virus
De tijd van indammen is voorbij. Ook met uitgebreid testen zijn niet alle coronapatiënten meer individueel op te sporen, zo werd donderdag duidelijk. Wat betekent dat voor een ongeruste patiënt die zich met koorts bij de huisarts meldt? ‘We gaan nu een soort oorlogssituatie in, uitgebreid testen is volstrekt onmogelijk.’

Hoe snel zijn de bedden in het ziekenhuis op door uitbraak van het coronavirus?
Hoeveel ziekenhuisbedden zijn er eigenlijk in Nederland beschikbaar? En belangrijker: hoeveel daarvan zijn geschikt voor coronapatiënten?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden