Ziek worden van vakantie: het hoeft niet

Nog duizend-en-één dingen te doen, en dan mag je weg. Nee hoor. Je kunt ook zonder zorgen met vakantie.

Ze melden zich weer, werkenden die opzien tegen hun zomervakantie van drie weken omdat er op het werk nog van alles af móét. Een handjevol in de maand, zegt Maud van Aalderen, psycholoog Arbeid en Gezondheid bij Dijk en Van Emmerik. 'Ze zien meer op tegen hun vakantie dan dat ze ernaar uitkijken.'


Werkstress in de laatste week voor vertrek leidt ertoe dat gezondheid en welbevinden dalen, blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen en NHTV internationaal hoger onderwijs Breda waarvoor bijna honderd vakantiegangers tweeënhalve week voor de vakantie werden gevolgd. Dat komt vooral doordat belangrijke zaken moeten worden afgerond en werk moet worden overgedragen aan collega's, zegt arbeids- en organisatiepsycholoog Jessica de Bloom, auteur van De kunst van het vakantievieren. 'Bij vrouwen is de afname van het welbevinden voor de vakantie nog groter, omdat er thuis ook nog van alles moet. Maar moet je echt nog het hele huis poetsen voordat je met vakantie gaat?'


Echte workaholics lopen zelfs de kans ziek te worden tijdens hun vakantie. Dat overkomt zo'n 3 procent van de vakantiegangers, blijkt uit onderzoek van Ad Vingerhoets, psycholoog aan de Universiteit van Tilburg. 'Het lijkt vooral te gaan om de overgang van vol gas aan het werk zijn naar niks doen in de vakantie. De motor blijft doorrazen terwijl daar geen behoefte aan is. Dat leidt tot klachten die variëren van extreme vermoeidheid en vage pijnen tot griep en infectieziekten. Sommige mensen werken zo hard dat hun weerstand afneemt en infecties kunnen toeslaan, anderen hebben pas als ze met vakantie zijn aandacht voor hun lichaam en voelen dan allerlei pijntjes.'


Vingerhoets verwacht dat het aantal vakantiezieken toeneemt door de economische crisis. 'We moeten meer doen. Sommigen zullen zich door de crisis op hun werkplek bedreigd voelen en daardoor ziek worden.'


Voor wie al met vakantie is, bestaat er een goede remedie tegen vakantiestress. Heleen van Kuijeren van CSR Centrum voor stressmanagement adviseert met regelmaat de lekker-test. 'Bij alles wat je doet: vraag je af of je het lekker vindt. Of leuk. Doe niet te veel dingen waarin je geen zin hebt. Je hoeft niet alle musea af te lopen. Het helpt ook om je verwachtingen bij te stellen. Op het werk hoeft echt niet alles af. En maak jezelf niet wijs dat elke vakantiedag fantástisch moet zijn.'


Tips en tricks voor een zorgeloze vakantie


Plan een middagje 'vrij'

Het zit nu eenmaal in ons dna: het werk moet af. Prop twee, drie weken voordat je met vakantie gaat de agenda niet vol met allerlei klussen en opdrachten. Sommige kunnen echt wachten tot na de vakantie. En plan een middagje 'vrij'. Dan heb je alle tijd om ongestoord allerlei losse eindjes weg te werken.


Leer omgaan met wat niet lukt

Wat niet af is, is niet af. Dan is dat zo en de wereld vergaat niet. Echt niet. De administratie bijwerken bijvoorbeeld kan vast ook na de vakantie. Het doorsturen van informatie aan klanten kan misschien worden overgedragen aan een collega.


Vertrouw op collega's

Werk dat je uitbesteedt, wordt nooit op dezelfde manier afgehandeld als jij zou doen. Accepteren dus.


Niemand is onmisbaar

Echt niet. Een klant vergeten? Niks &<%@0^!!!!, terwijl je onderweg bent op overvolle Franse snelwegen. Als de klant niet kon worden vergeten, meldt die zich wel en blust een collega het brandje.


Blijf een vakantie thuis

Stress komt niet alleen van alles wat nog af moet op het werk, op vakantie gaan veroorzaakt ook spanning. De koffers moeten gepakt, het huisdier moet worden ondergebracht en het vliegtuig moet worden gehaald. Blijf eens dichter bij huis. Of sterker nog: blijf een keer thuis en doe al die dingen waar je niet aan bent toegekomen. Om te beginnen een gat in de dag slapen. Toegeven aan je natuurlijke ritme. Eten als je trek hebt, je hoeft nu eens niet tussen twaalf en één in de rij te staan in het bedrijfsrestaurant.


Blijf af van de mail

Ga je toch weg: laat je e-mail met rust. Je afwezigheidsassistent heb je al aangezet tijdens je klusjesmiddag. Relax. Vergeet je werk en je collega's voor het moment.


Terug? Eerst acclimatiseren!

Ja, dan puilt je mailbox bij terugkomst op de werkvloer uit van de berichten. Omdat je de eerste werkdag na de vakantie niet meteen hebt volgeplempt met afspraken en andere 'musturbaties' is er alle tijd de post weg te werken. Besef dat sommigen helemaal geen antwoord verwachten omdat ze zelf met vakantie zijn. Drink buiten het kantoor een kop koffie met een paar collega's. Maak ze jaloers met je leukste vakantiebelevenissen.


Kom op tijd thuis

Wie altijd stressloos met vakantie gaat, komt natuurlijk de avond voor de eerste werkdag thuis. Koffers zijn zo uitgepakt. Het eerste wasje draait 's nachts, en alles hangt al te drogen voordat je weer fluitend naar je werk gaat. Is je vakantiegevoel al helemaal verdwenen bij het idee alleen al? Kom een paar dagen eerder thuis en ruim alles op je gemak op.


Voor gevorderden: voorpret

Wie ontspannen op vakantie kan gaan: stort je in de voorbereidingen. Met mate natuurlijk, anders gaat het alsnog mis. Kijk op internet waar je terechtkomt. Kan je nog snel een overnachting omboeken als een hotel er op de site minder florissant uitziet dan je had verwacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden