Zie ik hier oud hout?

Blind Dog Fulton heette het bandje dat op scholengemeenschap Nieuwediep in Den Helder van zich liet horen. Onder de naam Van Dik Hout brak de groep in 1994 door met 'Stil in mij'....

'WELKOM in de nieuwe tijd', roept Martin Buitenhuis, terwijl zijn vinger naar een blauw bordje op de schoolmuur wijst. 'Videobeveiliging' staat erop. Hing er niet, toen hij hier op school zat - lang voordat hij zanger van Van Dik Hout werd. Toen heette de school aan de Molukkenlaan nog Openbare Scholengemeenschap Nieuwediep. Nu is het, sinds 1997 alweer, SAVO (Samenwerkingsverband Algemeen Voortgezet Onderwijs). Een naoorlogse bakstenen leerfabriek in een lommerrijke, autoluwe omgeving.

Den Helder - waar Nederland ophoudt en voorzichtig het water inloopt. Buitenhuis is er geboren en getogen.

Maar videobeveiliging? Is dat nodig in de punt van Noord-Holland, waar het openbare leven alleen wordt opgeschrikt door de traditionele vlootdagen en kermis? 'Nou, vorig weekend was er alweer een schietpartij in het centrum.' Drugs, weet Buitenhuis. Den Helder telt zo'n zeventigduizend inwoners, maar heeft de criminaliteitscijfers van een grote stad.

Of er veel is veranderd? Hij heeft geen idee. Buitenhuis woont sinds jaar en dag in Amsterdam. Net als de andere vier leden van de band. Gewone jongens die flipperen in hun stamkroeg, die niet overlopen van grote woorden, die nog steeds in de twee 'dienst-Volvo's' naar optredens rijden - misschien een tikkie kleurloos af en toe.

Eventjes weg uit de vertrouwde omgeving. Met Buitenhuis en co naar Den Helder, voor een terugblik in het verleden. Het tweede lustrum van de band rechtvaardigt zo'n visite, en er is een nieuwe cd: Vandaag alleen maar winnaars, met daarop ook de titelsong Volle Maan voor de nieuwe film van Johan Nijenhuis (Costa!).

Op het SAVO werd de band van Martin Buitenhuis (33, zang), Dave Rensmaag (33, gitaar), Sandro Assorgia (32, gitaar), Benjamin Kribben (33, bas) en Louis de Wit (31, drums) dus zo'n beetje geboren. Hier ligt de voorgeschiedenis van de zorgvuldig gearrangeerde rockliedjes met de bravoure van het koene jongenshart. De teksten van Buitenhuis: 'Het vuur dat in je ontbrandt, ontsteekt bij mij een nieuwe vlam' (Stap voor stap), 'We hielden heel de wereld in onze hand' (Volle maan) of 'Ik kan niet leven zonder alles of niets' (Alles of niets).

Als het vijftal de schooltrappen oploopt, komt het verleden hen al tegemoet. 'Heeee!', doet Ria Smit. Ze is onderdirecteur van de havo-afdeling, muzieklerares, fan van het eerste uur, en lichtelijk verbaasd.

Eigenlijk heeft ze een vergadering, maar vooruit. Wat leuk! Nieuwtjes worden uitgewisseld: wie is er dood, wie is er nog en wie is weg. Ria Smit had met 'zo'n dikke strot' voor de tv gezeten, toen háár jongens in de Arena optraden ter gelegenheid van het huwelijksconcert voor Máxima en Willem-Alexander. 'Mijn boys', zegt ze, 'en helemaal in het pak.'

Op het gangraam van haar kantoor hangt tussen het affiche van de 'Limbs for life'-sponsorloop en het 'Help polio de wereld uit'-pamflet een vergeeld postertje van Van Dik Hout uit de Hitkrant. En ook in het kantoor zijn de jongens aanwezig op A3- en A4-formaat.

Als 'Nieuwediep' de kraamkamer was van de band, dan was mevrouw Smit min of meer de verloskundige. Smit was coördinator buitenschoolse activiteiten en derhalve betrokken bij de verrichtingen van een bandje dat toen nog Blind Dog Fulton heette.

Smit: 'Sandro schepte altijd op dat hij heel goed gitaar kon spelen. Maar hij vergat z'n instrument zogenaamd altijd.

'Had ik zelf een gitaar geregeld, had hij weer een smoes. Geen plectrum! Dus ik ga naar de kantine, haal een plastic roerstaafje en zeg: ''Hier, gebruik dit maar.'' - zo voor de volle klas.'

En het klonk beter dan ze ooit had kunnen vermoeden.

Sandro Assorgia: 'Het was geen valse bescheidenheid, hoor.'

Buitenhuis: 'Het was 43 graden plankenkoorts.'

Assorgia: 'Ik denk dat dat de eerste keer was dat ik voor een publiek heb gespeeld. Mevrouw Smit heeft me van mijn podiumvrees afgeholpen.'

Voor de jongste generatie schoolkinderen is het geen vanzelfsprekend nieuws meer. 'Als je hun vertelt dat Van Dik Hout hier op school heeft gezeten, krijg je zulke ogen: écht?'

Ach, de bandjesavond ja. Daar leefde iedereen het hele jaar naartoe. 'Mag ook al niet meer in de kantine. Vanwege de brandveiligheid.'

Een nieuwsgierige collega steekt het hoofd om de deur: 'Zie ik hier oud hout zitten?' En weer volgt een schuchtere uitwisseling van goede wil.

Klas drie heeft er lucht van gekregen. Van Dik Hout! Van Dik Hout is híer! In de gang worden de mannen belegerd door een kleine troep verbeten handtekeningenjagers. Boven het rumoer klinkt nog een stem die een didactische draai aan de wervelende chaos probeert te geven. 'Weten jullie nou ook wie welk instrument bespeelt?'

Een gewone puber was hij toen, eentje die op zijn gitaar wat aan het klooien was, zegt Assorgia, die nu al jaren samen met Buitenhuis de meeste liedjes componeert. En, benadrukt hij even later in zijn Citroën DS, niet alle leraren op school waren destijds zo enthousiast als ze nu zijn.

Maar die konden toen ook niet bevroeden dat Blind Dog Fulton als Van Dik Hout naam zou maken in de Nederlandstalige popmuziek. Wat heet! De Nederpop was begin jaren negentig weer een serieuze zaak geworden. Marco Borsato, Paul de Leeuw, Guus Meeuwis en De Dijk voerden de hitlijsten aan, het clubcircuit bloeide, en het aandeel nationaal product steeg gestaag in de cd-verkoop (tot een absoluut record van 29 procent in 1997). Daar profiteerde Van Dik Hout ruimschoots van mee.

Stil in Mij - dat maart dit jaar door de lezers van Oor en de luisteraars van Radio 3 FM werd gekozen tot de beste Nederlandse single aller tijden - was de eerste hit, in 1994. Het was het jaar van de doorbraak. Frits Spits bombardeerde Van Dik Hout tot de ontdekking van het jaar, en de band haalde drie gouden en twee platina cd's met de verkoop van meer dan een kwart miljoen cd's.

Stil in mij is in 1992 geschreven boven Costa Smeralda, de pizzeria van Sandro's ouders: begin- en eindpunt van een avondje stappen. Het vijftal had Den Helder inmiddels ingeruild voor opleidingen in Haarlem, Leiden en Amsterdam.

Gitarist Dave Rensmaag: 'Er is hier geen universiteit, geen hbo-opleiding. Er is hier alleen de officiersopleiding van het KIM - het Koninklijk Instituut voor de Marine. De meeste inwoners verdienen hun brood bij de marine of in

de visserij. Wie wil doorstuderen, vertrekt uit Den Helder.'

Rensmaag: 'Als je hier op voetbal zat, kende je al je leeftijdgenoten. En 's avonds kwam je elkaar tegen in de enige twee uitgaansstraten van Den Helder.'

Café Pim Pandoer en bardisco De Citadel in het centrum en Beachclub De Citadel aan het strand zijn de plaatselijke hotspots voor de schoolgaande jeugd in de havenstad. De Citadel maakte deel uit van het 'tussencircuit' waar eigenaar en horecaveteraan Jan Dronkers iedereen, Hans en Candy Dulfer incluis, mocht ontvangen.

Rensmaag: 'Als je wilde optreden, belde je Jan. Zei die meteen: ''Oké, ik gooi het op de kabelkrant.'' Speelde je voor 250 gulden en twee kratjes bier.'

Er waren talentenjachten in kroegen met applausmeter, een gage die opging aan de drank en een vaag maar onmiskenbaar gevoel dat er meer moest zijn dan Engelstalige liedjes nabouwen. Nadat Blind Dog Fulton de talentenjacht van de Citadel in de categorie bandjes hadden gewonnen (eerste prijs solo-artiesten was voor een jongen in regenjas en hoed die zich Marco Borsato noemde), ging het roer om. Nederlandstalig moest het worden. Ze wilden zich hoe dan ook onderscheiden van al die topveertig-coverbandjes.

'Hoe lang is het nou geleden?' Op het terras van zijn Beachclub De Citadel probeert Jan Dronkers de nostalgie met jaartallen te ijken. Buiten een weids uitzicht op Texel, binnen foto's van mensen die overduidelijk met zijn allen plezier hebben in de ruimte die nu leeg staat. Hout, rotan, een open haard en banken voor het loungegevoel.

Zeker tien jaar geleden luidt de voorlopige conclusie. Toen heeft hij ze voor het laatst in levende lijve gezien. Of nog langer geleden eigenlijk, toen ze in de Beachclub speelden tijdens Nederland-Egypte in 1990.

Dronkers: 'Twee jaar geleden had ik nog de opname voor De Vrienden Van De Amstel Live hier in de tent. Heb ik nog foto's van. Jammer dat jullie daar niet bij waren.'

Het is niet anders: het aantal live-concerten is sterk verminderd. Heeft te maken met de verscherpte controles. 'De gemeente hè. Alle tenten in het centrum hebben last van die nieuwe geluidsnormen.' Eigenlijk zou hij de hele boel moeten isoleren. Maar het is een hartstikke oud pand. 'Als je dat moet gaan dichtmaken. . .'

Het Strandspektakel, een openluchtfestival voor plaatselijke bands, is ook al ter ziele gegaan. Dat was net zoals de vliegshow een enorme trekker op het Den Helderse strand. Tel daarbij de schietpartijen in de binnenstad. En je mag gerust zeggen dat de sfeer er niet beter op is geworden.

Martin Buitenhuis ziet bijna geen vrienden meer van vroeger. 'Het verwatert, of ze zijn ook ergens anders gaan wonen. Het is een beetje het noodlot van Den Helder.' Zijn broer woont er nog wel. Heeft de fietsenzaak van zijn vader overgenomen.

'Den Helder wordt een beetje onderschat', vindt hij. 'Je kent die uitspraken wel: het einde van Noord-Holland, de plek waar de spoorlijn ophoudt.' Hij heeft er prachtig gewoond. En hij is Den Helder zeker niet ontvlucht. Maar voor de band is het vertrek alleen maar goed geweest.

Vreemd eigenlijk, zegt Buitenhuis. 'Meestal betekent het juist het einde van een bandje als de leden hun vleugels uitslaan. Maar voor ons werkte het stimulerend dat we allemaal in verschillende steden studeerden. Je zag artiesten optreden tegen wie je opkeek. Er ging een creatieve wereld open. Je wilde nog beter worden, óók in de Melkweg optreden.'

Dus werd er hard geoefend. Indertijd in Haarlem, en daarvoor, in de begindagen, in een garage in de Wingerdstraat in Den Helder. Assorgia wil er graag nog even kijken. 'De laatste keer dat we te laat met betalen waren, heeft de eigenaar van de garage een groot stuk papier met allerlei verwensingen op zijn garagedeur gespijkerd. Op zijn eigen gloednieuw gelakte deur.'

En terwijl we Oud Den Helder achter ons laten, somt Buitenhuis een paar Van Dik Hout-mijlpalen op. Twee keer Pinkpop, een keer Lowlands en Parkpop en zo'n beetje alle middelgrote zalen in Nederland.

Het plafond is in Nederland zo zoetjes aan wel bereikt. Wat rest er dan? Furore in het buitenland?

Buitenhuis: 'Nee, dat is geen optie. Ik kan me het beste uitdrukken in het Nederlands.'

Van collega's (Willeke Alberti, Guus Meeuwis) kreeg hij al eens het verzoek een liedje voor hen te schrijven, maar voorlopig wil hij alleen voor Van Dik Hout schrijven. 'Misschien dat ik ooit met Sandro nog wat chanson achtige dingen voor het theater ga maken.'

Waar het hem om gaat: alles wat ze aan talent hebben te benutten. Dáár zit de groei. 'Het is noodzaak dat een band zich blijft vernieuwen. En dat is maar weinigen gegeven. Zoals Red Hot Chili Peppers deden met Californication, en Bob Dylan, de Beatles en de Stones deden het voortdurend. Dat is volgens mij het verhaal. Je moet niet blijven stilstaan.'

In de Wingerdstraat wordt hier en daar door vitrages geloerd. Wat moeten die gasten daar bij die garagedeur? Toch is er ook een blik van herkenning, komt iemand om een handtekening vragen. Maar Sandro Assorgia stapt doelgericht naar de garagedeur.

'Ja hoor! Kom maar kijken.' Assorgia trekt Buitenhuis mee. 'Weet je nog van die ruzie en dat affiche?' Samen staan ze voor de garagedeur. Kijk, 'de spijker zit er nog in. Lachen man.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden