Zichtbare verbazing bij Navo-bondgenoten als Trump ze weer vraagt meer bij te dragen

De Amerikaanse president Donald Trump verhoogt de druk op de Europese Navo-bondgenoten en Canada om meer geld uit te geven aan defensie. Bij de opening van het nieuwe Navo-hoofdkwartier in Brussel zei Trump donderdag dat eerdere afspraken het 'absolute minimum' zijn, terwijl veel landen die niet willen of kunnen nakomen.

De Amerikaanse president Donald Trump naast de Duitse bondskanselier Angela Merkel tijdens de officiële opening van een Navo-bijeenkomst in Brussel. Beeld anp

Meer dan 20 van de 28 lidstaten betalen geen 'eerlijk aandeel', aldus Trump, wiens land bijna driekwart van de Navo-uitgaven voor zijn rekening neemt. Hij noemde dat 'niet eerlijk tegenover de Amerikaanse belastingbetaler'. Juist in een tijd van terrorisme, een groeiende Russische dreiging en problemen met immigranten ('we weten vaak niet wie er binnenkomen') is het zaak dat de Navo-landen meer spenderen. 'Er zijn vele jaren verloren gegaan.'

Enkele staatshoofden en regeringsleiders, onder wie de nieuwe Franse president Emmanuel Macron en de Belgische premier Charles Michel, luisterden met zichtbare verbazing naar het verhaal dat Trump afstak voordat het nieuwe Navo-gebouw officieel werd geopend. Premier Mark Rutte had eerder op de dag de verwachting uitgesproken dat Trump de bondgenoten niet de les zou lezen.

Onder Trumps voorganger Barack Obama hebben de Navo-landen afgesproken dat ze in 2024 2 procent van hun bruto binnenlands product aan defensie zullen uitgeven. Navo-chef Jens Stoltenberg grijpt elke gelegenheid aan om erop te wijzen dat de daling van de gezamenlijke defensie-uitgaven gestopt is, en dat er in menig land sprake is van een stijging.

Maar het 'streefcijfer' van 2 procent is volgens diplomaten bij de Navo niet realistisch. De Duitse bondskanselier Angela Merkel wees er donderdag op dat niet alles draait om de hoogte van het defensiebudget; het gaat er ook om hoe dat besteed wordt. Duitsland levert een forse bijdrage aan de training van Afghaanse veiligheidstroepen en de versterking van de militaire Navo-presentie aan de grens met Rusland.

Trump kreeg de bondgenoten wel achter zich met zijn pleidooi om de Navo lid te laten worden van de anti-IS-coalitie, die onder Amerikaanse leiding opereert in Irak en Syrië. 'Het is een sterk politiek signaal dat we betrokken zijn bij de strijd tegen terrorisme', zei Navo-chef Jens Stoltenberg over het besluit. 'Maar het betekent niet dat de Navo meedoet aan gevechtsmissies'.

Afzonderlijke lidstaten, waaronder Nederland, hebben wel bombardementen uitgevoerd, en doen dat nog steeds. Premier Rutte zei dat Nederland binnenkort een tankervliegtuig inzet om gevechtsvliegtuigen van andere landen in het luchtruim van brandstof te voorzien. Evenals Stoltenberg liet Rutte doorschemeren dat het besluit van de Navo geen vergaande militaire gevolgen heeft.

In de praktijk komt het er volgens Navo-bronnen op neer dat de Awacs-spionagevliegtuigen van de Navo vaker worden ingezet, dat het bondgenootschap inlichtingen deelt met deelnemende landen (waaronder Arabische) en dat het een coördinerende rol zal spelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden