Zichtbare moskee in kleine stad is stuk kwetsbaarder

AMSTERDAM - Zichtbare moskeeën in kleine steden zijn kwetsbaarder voor aanslagen dan andere in grote steden. Dit blijkt uit analyses van onderzoekster Ineke van der Valk naar 117 gewelddadige incidenten bij Nederlandse moskeeën tussen 2005 en 2010. Een kwart van de gevallen van brandstichting, vernieling en bekladding vond plaats in gemeenten van minder dan 40 duizend inwoners, hoewel hier doorgaans slechts één moskee is. In de grote steden vindt slechts 10 procent van het geweld plaats.


Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) herkent dit. 'In grote steden is men gewend aan de zichtbare aanwezigheid van de islam', zegt woordvoerder Yassin Elforkani. ' In de rand of verder van de steden roepen met name nieuwe ontwikkelingen, zoals de aankondiging van de bouw van een moskee, weerstand op.'


Juist die verhoogde zichtbaarheid leidt tot wrijving. De nieuwe generatie jonge moslims, die steeds vaker buiten de Randstad woont, verlaat voor hun gebedsruimte garageboxen en huiskamers voor modernere, veilige panden. Ze zoeken ruimten voor het groeiend aantal gelovigen en voor maatschappelijke activiteiten als huiswerkbegeleiding en koranles. Die opvallende panden, soms met minaret erop, blijken kwetsbaarder voor aanslagen. Van der Valk noemt als voorbeeld Turkse moskeeën, die vaak met de nodige luister zijn gebouwd. De heftigheid van de agressie valt op: bijna de helft van de incidenten waren brandstichting of vernieling.


Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) noemt zeven gevallen in 2011 van bekladding van synagoges in Nederland. Dat noemt het CIDI als de ergste vorm van geweld op gebouwen. Daarnaast zijn er nog 40 Nederlandse synagoges voor naar schatting 52 duizend joden. De islamitische gemeenschap, zo'n 800 duizend mensen, heeft 450 gebedshuizen. 'Zij worden dus relatief vaak slachtoffer van zwaarder geweld', concludeert Van der Valk.


De precieze omvang van anti-islamitisch geweld op moskeeën is moeilijk vast te stellen. Op de kaart zijn incidenten weergegeven die de media haalden. Antidiscriminatie-organisaties registreren alleen de meldingen.


Om kopieergedrag tegen te gaan geven moskeeën soms zelf zo weinig mogelijk ruchtbaarheid aan incidenten. 'Op provocaties willen we zo weinig mogelijk ingaan', zegt het Contactorgaan Moslims en Overheid, dat ook weinig vertrouwen signaleert in het nut van melden. De politiek moet volgens het CMO harder reageren op islamofobe reacties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden