Zichtbaar op papier is erg, op het net een ramp

De media toonden weinig fatsoen bij Wei Wei en de Berghemse moeder, meent Hans van Maanen. Erger is dat wie op internet komt, z'n privacy voorgoed kwijt is....

Hans van Maanen

De media trekken zich weer eens de haren uit het hoofd. Nadat een dertienjarig meisje dat was ontvoerdbij thuiskomst werd verrast door een legertje persfotografen en cameramensen en haar naam en lotgevallen in alle kranten terugzag, werd een week later een vrouw die haar drie kinderen en zichzelf doodde compleet met naam, leeftijd en hier en daar zelfs foto in de krant gezet. In deze krant ging ombudsman Thom Meens direct na de eerste overtreding van de fatsoensregels stevig in de aanval, maar veel hielp dat kennelijk niet: de week daarop deed de Volkskrant weer gewoon mee.

In NRC Handelsblad schreef oud-adjunct Warna Oosterbaan een al even kritisch verhaal over de gang van zaken bij zijn eigen krant en andere media. Ook het NOS-journaal was zijn boekje ver te buiten gegaan, vond hoofdredacteur Hans Laroes. Schuldbesef alom, en misschien scheelt het de volgende keer waarachtig. Veel erger is dat niemand lijkt stil te staan bij de meest rampzalige inbreuk op de privacy. De kracht van het internet is kennelijk nog niet tot iedereen doorgedrongen. Wie dit weekeinde in Google de naam van het ontvoerde meisje intikte, kreeg binnen een halve seconde 13.400 hits allemaal recente Nederlandse pagina's. Het wel en wee van het slachtoffer, inclusief de details waar niemand om gevraagd had, was te vinden op www.volkskrant.nl, www.nrc.nl, www.nos.nl en nog zo'n paar duizend frisse en minder frisse sites. Vrijwel al deze pagina's zijn bovendien opgeslagen in het geheugen van de zoekmachine, dus ook als de pagina's van de oorspronkelijke sites worden verwijderd, blijven ze terug te vinden over vijf jaar, over tien jaar, over vijftien jaar. Zelfs als per jaar 10 procent van de pagina's wordt ontkoppeld of anderszins in het ongerede raakt, krijgt een nieuwsgierige die over tien jaar haar naam intikt, nog altijd vijfduizend pagina's ter kennisneming voorgeschoteld. Eens op het internet, blijft op het internet.

Het is de vraag of de hoofdredacties van de traditionele media (en de slachtoffers) van deze werkelijkheid zijn doordrongen. Zonder internet verdwenen pijnlijke verledens langzamerhand steeds dieper in de stoffige archieven, maar met het internet blijven zij met een muisklik voorhanden. Wie over tien jaar meer over het meisje wil weten, bijvoorbeeld omdat haar naam bekend klinkt, had daar zonder internet op z'n minst een hoop moeite voor moetendoen, met internet hoeft hij slechts haar naam in te tikken in een zoekmachine. Alle privacy van het kind is voorgoed verspeeld. Ombudsmannen en hoofdredacteuren mogen schuld belijden over wat hun krant of televisierubriek heeft misdaan, de bedreiging van het internet voor de persoonlijke levenssfeer lijken ze nog steeds niet helemaal te beseffen. Een week met naam en toenaam in de krant is een nare droom, voor eeuwig opzoekbaar op internet moet een nachtmerrie zijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden