Zichtbaar gezag

Door de inzet van 'stillen' verhult de politie haar machtsmonopolie. Dat is onwenselijk en gevaarlijk.


De politie bezit het machtsmonopolie op straat. Dat zou moeten betekenen dat ze herkenbaar is. Dat was ze niet - althans: niet in voldoende mate - tijdens de ongeregeldheden voor de voetbalwedstrijd Ajax-Celtic op 6 november. De inzet van agenten in burger leidde alom tot verwarring - vooral bij de Celtic-aanhang die niet vertrouwd is met het fenomeen 'stillen'.


Wat de precieze toedracht van de gebeurtenissen die avond ook mag zijn geweest: van de agenten in burger ging geen deëscalerende invloed uit. Het is de vraag of zes Celtic-fans zich gisteren voor de rechter hadden moeten verantwoorden als op 6 november duidelijk was geweest met wie ze te maken hadden: met dragers van het gezag, of met Ajax-hooligans. De stillen werden blootgesteld aan het geweld dat ze mogelijk zelf hebben opgeroepen.


Vooralsnog ziet de politie in de supportersrellen geen aanleiding haar strategie te wijzigen. 'De volgende keer beginnen we weer low profile', kondigde de Amsterdamse politiecommissaris Jan Pronker in de Volkskrant aan. Dat is een goed streven. Mits daaronder de volgende keer ook een zeer terughoudend gebruik van stillen wordt verstaan. Want het kennelijke automatisme waarmee ze worden ingezet is verontrustend. Niet alleen voor Celtic-fans, maar ook voor Nederlandse burgers.


Door de inzet van agenten in burger verhult de politie haar machtsmonopolie. Dat kan verdedigbaar zijn bij de bestrijding van zware criminaliteit - hoewel de Parlementaire Enquêtecommissie opsporingsmethoden in 1996 ook hierbij tot grote terughoudendheid maande - maar is bij de ordehandhaving al snel bovenproportioneel en disfunctioneel.


De 'stille' wordt geacht te infiltreren in verdachte groepen. In strafrechtelijke sfeer mag dat alleen bij een gegronde 'verdenking van ernstige misdrijven' en na toestemming van de officier van justitie. De infiltratie mag bovendien niet tot uitlokking leiden.


Bij de ordehandhaving kan veel makkelijker tot de inzet van stillen worden besloten. Op 6 november werd duidelijk waartoe deze ongerijmdheid kan leiden. Tot schade van Celtic-fans, toeristen die onverhoeds in rellen verzeild raakten én stillen die 'voor hun leven moesten rennen'.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden