ReportagePolitie sluit slachthuis Apeldoorn

Zeventien busjes van vleesbedrijf Vion, tjokvol arbeidsmigranten

Een slachterij van vleesverwerker Vion is afgesloten door de politie. Beeld ANP

Weer is het mis bij Vion, de grootste slachter van Nederland. In Apeldoorn ging vanwege het overtreden van RIVM-maatregelen het terrein op slot. ‘Onbegrijpelijk dat er blijkbaar aanleiding is.’ 

Bij Vion in Apeldoorn zijn ze wel wat bloed gewend, maar woensdagmiddag lijkt de varkensslachterij pas echt een plaats delict. Hulpdiensten zijn groots uitgerukt nadat de veiligheidsregio het terrein heeft afgesloten. Vion zou – niet voor het eerst – de RIVM-richtlijnen hebben overtreden. De medewerkers van de fabriek zijn volgens de politie die ochtend te dicht op elkaar vervoerd. En dat dulden ze hier in Apeldoorn niet langer.

Want Vion zou het beter gaan doen. Dinsdagavond nog zaten vertegenwoordigers van de vleesverwerkende industrie met landbouwminister Carola Schouten om tafel. Zij had eerder deze week gedreigd meer slachthuizen te sluiten nadat 147 van de 657 medewerkers van Vion in Groenlo besmet waren geraakt met het coronavirus. Eerder deze maand bleken ook 28 medewerkers van een Vion-vestiging in Scherpenzeel besmet en over de grens in Duitsland haalde Vion om dezelfde reden al het nieuws.

De industrie moest verantwoordelijkheid nemen voor haar medewerkers, benadrukte de minister dinsdagavond. Niet alleen op de werkvloer, ook in het vervoer daarnaartoe. Anders zouden er alsnog maatregelen volgen. Nog geen twaalf uur later, tussen vijf en zes uur in de ochtend, waren zeker zeventien busjes tjokvol arbeidsmigranten op weg naar Vion Apeldoorn. 

Weer Vion dus, die als grootste slachter van Nederland inmiddels onder een vergrootglas ligt. Ook woensdagochtend bleek dit met reden: bij de gerichte politiecontrole op busjes met een buitenlands kenteken, bleken de inzittenden van zeven andere busjes – onderweg naar twee vleesbedrijven in de buurt die niet van Vion zijn – zich wel aan de regels te houden.

Toen de Apeldoornse burgemeester en voorzitter van de veiligheidsregio Ton Heerts ervan hoorde, ging hij over tot sluiting van het terrein. Zijn vertrouwen in Vion is geschaad. De Landbouwminister, feitelijk alleen verantwoordelijk voor voedselveiligheid, werd van te voren ingelicht en staat achter de keuze van Heerts. ‘Dit is precies waarvoor we dinsdagavond hadden gewaarschuwd’, laat een woordvoerder van minister Schouten weten.

Shift 

Op het terrein van Vion in Apeldoorn willen de vijfhonderd werknemers die het betreft woensdagmiddag vooral graag naar huis. Het is vier uur geweest. Ze hebben net negen uur lang karkassen uitgebeend en nu zit hun shift er eindelijk op. Maar niemand mag het terrein af zonder zich te registreren bij de medewerkers van de GGD, die gewapend met mondkapjes en handschoenen aan een tafel zitten.

Op die manier wil de veiligheidsregio greep krijgen op het vervoer naar huis en onderzoeken of er tussen deze vijfhonderd medewerkers geen werknemers van de Vion-locatie in Groenlo zitten. Die moeten namelijk twee weken in thuisquarantaine blijven, omdat zij hebben samengewerkt met coronapatiënten. Een schuldbewuste woordvoerder van Vion noemt het ‘onbegrijpelijk dat er blijkbaar aanleiding is’ voor een dergelijk onderzoek en vindt de berichten uit Apeldoorn ‘zeer verontrustend’. 

Het incident toont opnieuw hoe de werkomstandigheden van arbeidsmigranten, met name die in de vleesindustrie, hen extra kwetsbaar maakt voor het coronavirus. Vanuit het hele land en van over de Duitse grens worden ze bij het krieken van de dag met zijn allen tegelijk opgehaald bij huisvestingslocaties waar ze vaak met veel mensen een kleine ruimte delen. 

Sommige medewerkers rouleren tussen fabrieken, afhankelijk van waar het meeste werk is. Omdat het uitzendbureau waarvoor zij werken vaak ook de huisbaas is, durven zij die ziek zijn zich niet altijd af te melden. Ze zijn bang naast hun baan ook hun huis te verliezen. Ze zouden bovendien soms zelfs worden gedwongen op hun werk te verschijnen. De inspectie SZW, die toezicht houdt op het terrein van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, sprak met zeker acht bewoners van een huis waar ook medewerkers van Vion-Scherpenzeel wonen die zeiden onder druk te zijn gezet om naar hun werk te gaan, ook al hadden zij klachten.

Touringcars

Het kan Vion-medewerker Jan allemaal weinig schelen hoe zijn buitenlandse collega's worden vervoerd, zegt hij als hij tegenover de poort van het Vion-terrein staat. Hij krijgt bijval van zijn gespreksgenoot, die zelfs niet met zijn voornaam in de krant wil: ‘Als het vervoer en de huisvesting hierdoor anders moeten, kost dat Vion alleen maar geld.’ Op de bovenkant van Jans (rechter) slagershand staat een groene streep, het teken dat zijn naam is geregistreerd. Voor de verdere verspreiding van corona is hij niet zo bang. ‘Iedereen gaat op zijn eigen tijd’, zegt hij. ‘Snap je?’

Die mening deelt hij allerminst met de Apeldoornse burgemeester Heerts. Vion heeft van hem een eis ontvangen om alle medewerkers eindelijk te laten voldoen aan de RIVM-richtlijnen. De vleesverwerker heeft al laten weten vanaf donderdag touringcars in te zetten. 

Heerts wil eerst zien dan geloven. ‘Vertrouwen komt te voet en gaat te paard’, zei hij woensdag op een ingelaste persbijeenkomst in de hal van het stadhuis. Donderdagochtend zullen grenscontroles plaatsvinden om te controleren of Vion zich houdt aan de maatregelen. Zo niet, dan volgt net als in Groenlo een gebiedsverbod voor het Vion-terrein in Apeldoorn en kan de fabriek niet open. 

Aan het eind van de dag is woensdag tweederde van alle medewerkers geregistreerd. Ze verlaten het terrein te voet, sommigen met een eigen auto. Enkele busjes met Pools kenteken rijden langs. Met zijn ID-kaart nog in zijn hand beklaagt de Let Sergejs Arups zich over het gebrek aan communicatie van Vion over de plotselinge registratie. Hij en zijn vriendin zijn niet van plan ook maar een minuut langer te blijven om met een journalist te praten. ‘Kunnen we nu gaan? Morgen moeten we hier om vijf uur weer werken.’

LEES OOK:

Wat staat op het spel voor de vleesindustrie?
De slachterijen liggen onder vuur tijdens de coronacrisis. Hoe ziet de slachtsector eruit en wat staat er op het spel?

De wereld achter uw vlees: zo wonen de mensen die uw karbonade snijden
Sommige woningen zijn super, andere misschien iets minder, zegt de man die in Venray arbeidskrachten uit het buitenland huisvest. 50 kilometer verderop, in het Polenhotel in Best, zitten de ratten in de muur en is de koelkast kapot.

147 besmettingen in één slachthuis: hoe heeft het zover kunnen komen?
Door de grote corona-uitbraak in een slachthuis in Groenlo, waar 147 medewerkers besmet zijn geraakt, verkeren plots alle verantwoordelijke partijen in hoogste staat van paraatheid. Konden de vleesfabrieken te lang ongestoord hun gang gaan?

De fabriek als besmettingshaard: een hoofdpijndossier voor GGD’s
De GGD Noord- en Oost-Gelderland heeft er zijn handen vol aan. 147 van de 657 werknemers van een vleesverwerkingsbedrijf in Groenlo zijn positief getest op corona. Deze regionale gezondheidsdienst brengt nu in kaart met wie ze recentelijk nauw contact hebben gehad.

Corona ontmaskert misstanden bij Duitse slachterijen
Op een Nederlandse slachterij in het Duitse Bad Bramstedt zijn tientallen vooral Roemeense werknemers positief getest op het coronavirus. Ineens is er aandacht voor hun beroerde arbeids- en leefomstandigheden.‘Dit is een goede dag. Met dank aan onze gruwelijke vriendin corona.’

Slachthuizen in buitenland blijken coronahotspots – hoe zit het in Nederland?
Na het sluiten van slachthuizen in de Verenigde Staten en Duitsland vanwege corona heeft nu ook Frankrijk te maken met grote aantallen besmettingen in slachterijen. Hoe staat het ervoor in Nederland?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden