ReportageBombrieven

Zevende bombrief bezorgd bij hotel in Amsterdam, maar een patroon is er niet

De afgelopen dagen werden zeven bombrieven bezorgd bij onder meer een tankstation en een Mercedes-dealer. Een patroon lijkt lastig te construeren, het mysterie blijft bestaan. Als voorlopig laatste was vrijdagochtend het Amsterdamse Okura-hotel ontvanger van een bombrief.

De Explosieven Opruimingsdienst verlaat het Amsterdamse Okura-hotel. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De jonge Amerikaan met de out-of-bedlook ziet er de lol wel van in. ‘Word ik nu beroemd?’, grijnst hij als hij in zijn hoodie de acht cameraploegen is gepasseerd die zich vrijdagochtend voor het Amsterdamse Okura-hotel hebben opgesteld. Dat bij het hotel met het vermaarde sushirestaurant en de lange historie een bombrief is bezorgd, zegt hem niks. ‘Ik kom pas net uit bed man, mijn jetlag is echt niet te doen.’

Donderdagavond sloeg de politie groot alarm vanwege de bombrieven die de afgelopen dagen bij vijf bedrijven in drie grote steden binnen de Randstad zijn bezorgd. Aan dat rijtje, met een hotel en een tankstation in Amsterdam, een makelaar in Utrecht, een tankstation en een autodealer in Rotterdam kan een dag later ook het Rotterdamse incassobureau Centraal Invorderings Bureau worden toegevoegd. Volgens de politie staat vast dat ook de daar bezorgde verdachte brief een explosieve stof bevatte.

Anders dan de andere bedrijven, was het CIB niet de beoogde ontvanger. De bombrief die nog een envelop bevatte, was bestemd voor twee bedrijven in Maastricht, maar ging in het postsorteercentrum vanwege brandschade retour naar het CIB. Een van de twee Maastrichtse bedrijven is een ABN Amro-kantoor. Vrijdag komt daar een ‘waarschuwingsbrief’ binnen die van de afzender van de bombrieven afkomstig is. Ook bij de andere getroffen bedrijven valt na de bombrief een dreigbrief op de mat. De politie wil, omdat dit ‘daderinformatie’ is, niet zeggen wat erin staat.

Verdikking

De bombrieven zien er identiek uit, ze zijn beplakt met stickers van CIB en hebben een duidelijke verdikking. Bij het Okura wist de medewerker van de postkamer vrijdagochtend genoeg. Doordat het hotel de brief ongeopend liet en de politie inseinde, hoefde geen gast uit de ontbijtzaal te vertrekken. ‘Zolang je de brief niet opent, gebeurt er niks’, zegt politiewoordvoerder Frans Zuiderhoek. ‘Maar dit is natuurlijk wel serieus, deze explosieven kunnen mensen levensgevaarlijk verwonden.’ 

De valse bestickering met CIB lijkt vooralsnog de enige rode draad die de ontvangers van de brieven met elkaar verbindt. Want wat heeft een Rotterdamse Mercedes-dealer te maken met een tankstation in Amsterdam? Het Okura lijkt net zo verrast als de andere bedrijven en verwijst voor vragen naar de politie. Die zegt uit te gaan van één dader. Of de afzender eisen stelt en of er verder iets in de brieven staat, is niet duidelijk.

Bombrieven zijn een zeldzaamheid, anders dan bijvoorbeeld de handgranaten die vaak als dreigement voor de deuren van cafés en nachtclubs worden gelegd. Bekend voorbeeld in Nederland is de man die in 2018 in hoger beroep werd veroordeeld tot tien jaar celstraf voor het afpersen van Jumbo-supermarkten in Groningen en Zwolle, tussen mei en oktober 2015. Hij eiste binnen een etmaal 2.000 bitcoins, anders zou hij bommen bij de supermarkten laten afgaan. Een keer loste hij die aankondiging in.

De Jumbo in Zwolle kreeg een verjaardagskaart met muziek, met daarin een luciferdoosje met de springstof TATP en een kerstboomlampje dat als ontsteker had moeten dienen. Dat de bijgevoegde telefoonbatterij niet werkte, maakte de situatie er voor de supermarktmedewerkers niet minder gevaarlijk op: de 2 gram van het krachtige, maar instabiele TATP had volgens justitie evengoed ernstig lichamelijk letsel kunnen veroorzaken. 

De toen 50-jarige Alex O. werd mede ontmaskerd door de kookwekkers waarmee de bommen waren verbonden. Die specifieke modellen waren alleen verkrijgbaar bij filialen van Blokker. Zo bleek niet een gefrustreerde ex-werknemer van Jumbo de dader, zoals een deel van het publiek opperde na een oproep van de politie om mee te denken, maar iemand die volgens het Openbaar Ministerie een plat motief had: geld. O. heeft zijn daden altijd ontkend.

Wasmiddel

Rond het middaguur vertrekken vrijdag de hulpdiensten weer bij het Okura-hotel. De man van de Explosieven Opruimingsdienst wordt weer uit zijn beschermende pak geholpen, de collega’s van het Nederlands Forensisch Instituut komen aan zet. 

Jaarlijks onderzoekt het NFI tussen de dertig en vijftig verdachte poststukken, aldus een artikel in het eigen tijdschrift uit 2015. Meestal is er niets loos en blijkt het poeder bijvoorbeeld wasmiddel te zijn. De verzenders laten daarbij onbewust meer sporen na dan ze denken. 

Vingerafdrukken en het handschrift geven veel prijs, zeker als iemand al eens is veroordeeld voor het versturen van dreigbrieven. Ook de doorgedrukte letters van een boodschappenlijstje of een adres kunnen een dader ontmaskeren. Zelfs de printer waarmee de brief is afgedrukt, kan unieke sporen nalaten.

Zover is het onderzoek naar de huidige serie bombrieven nog niet. De politie houdt er rekening mee dat er nog meer explosieve poststukken onderweg zijn. ‘Je zou een glazen bol moeten hebben om anders te kunnen beweren’, zegt Zuiderhoek. De politie houdt daarom alle scenario’s open, ook wat het mogelijke motief van de dader betreft (bijvoorbeeld afpersing). ‘Voor een motief heb je een dader nodig. En die hebben we nog niet.’

Bombrief of niet, het Okura heeft zijn naam en vijf sterren hoog te houden. Dus worden de hotelgasten vriendelijk langs het afzetlint van de politie begeleid en krijgt de aanwezige pers koffie geserveerd. Drie Italiaanse vrouwen met dikke mutsen op kijken verwonderd naar het schouwspel in de frisse ochtendlucht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden