Zeven zonden ****

Gastcurator en ontwerper Jurgen Bey prikkelt met tentoonstelling over ondeugden.

JEROEN JUNTE

Beeldende kunst

De zeven hoofdzonden. Jeroen Bosch inspireert Jurgen Bey.

Centraal Museum in Utrecht. T/m 18/5/2014. centraalmuseum.nl

Aan de muur in het Centraal Museum in Utrecht hangt een foto waarop een kunstig getoupeerde poedel als een mannequin is afgebeeld; het huisdier is verworden tot een modeaccessoire. Ervoor staat een gouden jurk uit een hautecouturecollectie - oogverblindend om te zien maar lastig te dragen. Ook uitgestald liggen de opulente sieraden van Ted Noten, in een ouderwetse piespot, dat wel. Waarmee fijntjes wordt ingewreven dat deze pronkzieke objecten zonder uitzondering appelleren aan het menselijke verlangen om je beter voor te doen dat je eigenlijk bent.

Op de tentoonstelling De zeven hoofdzonden heeft gastcurator Jurgen Bey zeven van deze ensembles samengesteld; naast ijdelheid zijn dat lust, woede, afgunst, luiheid, gulzigheid en hebzucht. Uitgangspunt voor productontwerper Bey was daarbij het schilderij van Jeroen Bosch. Op dit Middeleeuwse houtpaneel (in bezit van het Museo del Prado in Madrid) zijn de hoofdzonden verbeeld in ronde schilderingen van alledaagse tafereeltjes. In zeven stijlkamers heeft Bey historische artefacten, mode, design en beeldende kunst verzameld die refereren aan deze Middeleeuwse allegorie.

Soms is de keuze van Bey helder. Dat de kunststof wc-pot van kunstenaar Joep van Lieshout verwijst naar gulzigheid oftewel vraatzucht ligt voor de hand, evenals de 16de-eeuwse kookpot die ernaast staat. Maar soms is zijn keuze gebaseerd op onnavolgbare associaties. Wat heeft de gebreide overall van modeontwerper Borre Akkersdijk te maken met luiheid?

Met zijn thematische stijlkamers legt Bey haarfijn bloot door welke ondeugden het menselijk gedrag wordt gestuurd - en de invloed die dat gedrag weer heeft op de directe leefomgeving. Met gulzigheid in het achterhoofd is zo'n oversized damescolbertje van het modeduo Keupr-Van Bentm opeens ook een stijlvolle oplossing voor een uitgedijt buikje.

Toch blijft één aspect van de verhalende kracht van gebruiksvoorwerpen onderbelicht: Bey heeft uitsluitend gekozen voor kunstzinnige vormgeving en mode die zich uitstekend staande houden tussen de verhalende overdaad van de museumcollectie. Het is slechts voor weinigen weggelegd om de peperdure designobjecten van Studio Job of de couture van Viktor & Rolf in huis te halen. Dat maakt nieuwsgierig naar hoe duistere driften als woede en afgunst doorsijpelen in de alledaagse producten van HEMA of H&M. Of is dit gemis slechts verhulde gulzigheid, opgewekt door een zinnenprikkelende tentoonstelling?

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden