Zeven man op elkaar, levensgevaarlijk

De meeste Nederlanders, minister Asscher incluis, zien het niet zitten, maar vanaf 1 januari mogen Bulgaren en Roemenen hier zonder vergunning werken. Zal er een toestroom komen?

DORDRECHT - 'Mooie dáme! Vriendin? Vrouw?' De Roemeen lacht om zijn screensaver. Hij heeft zijn laptop gehaald in een poging via Google Translate antwoord te geven op de vragen van de twee inspecteurs van de Omgevingsdienst Dordrecht. 'Altijd zorgen dat de sfeer goed blijft', zegt de inspecteur zachtjes. 'Vooral duidelijk maken dat we er zijn om te helpen.'


De inspecteurs hebben weer beet in deze eengezinswoning in de wijk Merwedepolder-Oost. Twee maanden geleden woonden hier zes Polen. De eigenaar heeft een vergunning voor kamerverhuur aan vijf mensen. Bovendien ontbrak de brandblusser en functioneerden de rookmelders aan de plafonds niet. De Polen zijn weliswaar foetsie en er hangt een brandblusser, maar de rookmelders zijn nog steeds niet in orde en nu wonen er zeven Roemenen. 'Levensgevaarlijk', luidt het oordeel.


Dordrecht heeft de problemen van illegale huisvesting van arbeidsmigranten redelijk onder controle, zegt wethouder Piet Sleeking. Van werkgevers en vanuit Den Haag krijgt hij niet de indruk dat de Roemenen en Bulgaren na 1 januari in groten getale komen, maar Dordt is erop voorbereid. De stad heeft geleerd van 2007, toen de Polen kwamen, en met hen veel overlast ontstond in oude wijken als Krispijn en de Indische Buurt. De stad, met een relatief goedkope woningvoorraad, en dicht bij de A16 en A15, bleek een aantrekkelijk doelwit om arbeidsmigranten illegaal te huisvesten. 'En dan kan de sfeer van een wijk zo omslaan', zegt Sleeking uit ervaring.


Een taskforce stelde, voor 1 miljoen euro per jaar, orde op zaken, al klinkt dat makkelijker dan het lijkt. De inspecteurs willen niet herkenbaar in de krant nadat auto's werden vernield en drie jaar geleden bij hun kantoor handgranaten werden afgeleverd. 'Het is een waterbed', zegt de wethouder. 'Als je hier drukt, duikt het daar op. In de stad zijn een kleine driehonderd kamerverhuurpanden met ruim 1.400 bedden. Dat is 0,56 procent van de woonruimte in de stad voor 1,2 procent van de inwoners. Het is de bedoeling dat de panden ten minste een keer per jaar worden geïnspecteerd. De taskforce is opgeheven, het aantal inspecteurs is gehalveerd, maar ze gaan nog steeds bijna dagelijks adressen langs, vaak na tips van buurtbewoners.' Er is voor bijna een half miljoen euro aan 'boetes' opgelegd.


Dordrecht heeft inmiddels een 5-procentsregeling: per straat mag maximaal 5 procent van de woningvoorraad beschikbaar zijn voor kamerhuur. In probleemwijken is dit afgebouwd tot 2 procent, en dat wordt verder over Dordt 'uitgerold'. Behalve huisjesmelkers biedt ook corporatie Woonbron tijdelijke huisvesting aan arbeidsmigranten. Een voormalig verzorgingstehuis in de 'prachtwijk' Wielwijk is omgebouwd tot 189 eenpersoonsappartementen voor tijdelijke bewoning, deels voor arbeidsmigranten. Ze kunnen er maximaal twee keer een half jaar wonen.


In andere 'prachtwijken' zijn sloopflats geschikt gemaakt voor arbeidsmigranten. Stromen de Bulgaren en Roemenen straks toe, dan is snel nieuwe tijdelijke huisvesting beschikbaar, zegt Gert Nobel, manager tijdelijk wonen. 'Leegstand is voor een wijk ook niet goed. En we zijn altijd in de wijk aanwezig. Klachten lossen we meteen op. We komen voorrijden als de wasmachine kapot is, maar ook bij geluidsoverlast. En dan gaat het niet alleen over Polen, die klagen tegenwoordig ook over lawaaierige Nederlanders.'


Lekke banden

Maar alle goede bedoelingen ten spijt, Dordrecht blijft last houden van 'rotte kiezen', zegt een bewoner uit Krispijn, die anoniem wil blijven omdat hij bang is dat de banden van zijn auto anders weer lek worden gestoken. 'Er zaten hier drie Bulgaarse gezinnen in één pand. Ze zijn er inderdaad uitgezet. Dan staat een pand een paar weken leeg en begint de ellende opnieuw. Ik heb mijn huis nu te koop gezet. Ik heb niet het idee dat het goedkomt.'


Vanuit Europa, maar ook vanuit Den Haag is er te weinig aandacht geweest voor de problemen die het wegvallen van de Europese grenzen met zich meebrengen, zegt Sleeking. 'Bij excessen komt Den Haag in actie. Neem de fraude met de zorgtoeslagen die hier speelde. Malafide uitzendbureaus worden eindelijk aangepakt. Maar wij zijn niet in staat arbeidsmigranten te volgen. Als een pand leeg is, waar zijn dan de migranten gebleven? Zijn ze terug naar huis? Hebben ze het adres gebruikt om te frauderen? Hebben ze elders werk gevonden? Den Haag moet het mogelijk maken dat meer bestanden worden gekoppeld, zodat we weten waar de arbeidsmigranten zijn en wat ze doen.'


De zeven Roemenen in de wijk Merwedepolder-Oost blijken lassers bij scheepsbouwer IHC Merwede. Ze verdienen 5 euro per uur. De inspecteur maakt foto's van hun identiteitskaarten en de brieven van de Belastingdienst waarmee ze toestemming hebben om in Nederland te werken. 'Five euro, no good', probeert de inspecteur. 'Lot of money', zegt de Roemeen, die weet dat hij in eigen land 2 euro per uur zou krijgen. 'Should be 10 euro, 5 euro no good', probeert de inspecteur. Met veel gebaren maken de Roemenen duidelijk dat ze werken via een uitzendbureau in Roemenië. De inspecteur herkent de naam: 'Dit is dus een gevalletje voor de arbeidsinspectie. Dit sturen we door.'


De buren, die op de inspecteurs afkomen, vragen 'of er geen normale mensen' in het huis kunnen komen. 'Ze werken hard, ze maken lange dagen. Maar om zes uur 's morgens klossen ze de trap af, en we hebben allemaal weleens een feestje, maar dat hoeft toch niet elk weekend!'


De huiseigenaar in de Merwedepolder-Oost krijgt zes weken de tijd om orde op zaken te stellen. Anders moet hij 22.500 euro betalen, hebben collega's van de inspecteurs berekend.


De vrouw op de screensaver, heeft de Roemeen met gebaren duidelijk gemaakt, is inderdaad zijn vrouw. De inspecteur zucht. 'Man, wat doe je dan hier.'


Dordrecht is een gewilde stad voor het illegaal huisvesten van arbeidsmigranten. Een taskforce stelde orde op zaken, al blijven er 'rotte kiezen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden