Zeven broers veroveren Nederlandse fotowinkels

De Groninger kleermakerszoon Carel Kral wilde eigenlijk leraar worden, maar bij gebrek aan geld werd hij een fotograferende kapper. Nu hebben zijn zeven zonen een imperium van 143 fotozaken, en zijn daarmee de grootsten in Nederland....

Van onze verslaggever

Wio Joustra

VEENDAM

Het was in de tijd dat een telefoonnummer, althans in Nieuwe Pekela, nog gewoon uit drie cijfers bestond. 'Film Foto C. Kral, Tel: 301' staat op de eerste reclame-affiche van het bedrijf, dat in zestig jaar tijd zou uitgroeien tot verreweg de grootste detailhandel op fotogebied van Nederland.

De affiche valt nog steeds te bewonderen in het hypermoderne Kral Image Center in Veendam, waar dagelijks de bedrijfsslogan (fotograferen is) 'Schrijven met Licht' in de praktijk wordt gebracht. Aan dezelfde muur hangt een aquarel van het pandje in de Albert Reijndersstraat waar Carel Kral vlak voor de oorlog aan de verwezenlijking van zijn droom begon: een fotozaak voor ieder van zijn elf kinderen.

Indachtig het adagium van zijn mentor dat een halve foto-zaak beter is dan een hele kapsalon, verruilde hij de scheerkwast voor de fotocamera. Zijn eerste toestel was een zilverkleurige Plaubel die hem in staat stelde om naast portretfoto's en sociale reportages over de werkloosheid en armoede in Oost-Groningen, voor die tijd spectaculaire opnames van sportwedstrijden te maken.

De lezers van het Pekelder Blad - later opgegaan in de Winschoter Courant die thans deel uitmaakt van de Drents Groningse Pers - waren daar de stille getuigen van. De oude perskaart ligt nog in de museale vitrine in de hal van het Image Center, temidden van andere nostalgische parafernalia zoals handprojectoren, toverlantaarns en platencamera's.

Hoezeer dit familiebedrijf die goeie oude tijd inmiddels is ontgroeid, blijkt uit de kaart van Nederland die op de kamer van algemeen directeur Gerard Kral (46) hangt. Hij is een van de zeven zonen die allen in het bedrijf terecht zijn gekomen. De vier dochters hebben zich aan andere carrières gewijd. De gekleurde punaises bedekken de kaart nagenoeg helemaal, met concentraties in het noorden en in de randstad.

Het zijn er 143 in totaal, de filialen van de fotoshops die opereren onder de naam 'Super Photo' (105 vestigingen), de fotostores die inmiddels de naam 'Kral Super Photo' dragen (24 vestigingen) en de bruingoed-winkels (14) die vooral in Noord-Nederland onder de naam 'Objektief' bekend staan. Welgeteld dertien zaken per nazaat en zelfs meer dan twintig per deelnemende zoon/aandeelhouder in het bedrijf.

Dat het bedrijf daarnaast ook nog eens achthonderd werknemers telt, had de oude Kral niet durven dromen. 'Het had minder gekund', zou de in 1983 uit het bedrijf gestapte en in 1995 overleden pater familias met een typisch Gronings gevoel voor understatement hebben geconcludeerd.

'Vader had twee passies', vat Gerard samen: 'Zijn kinderen en de fotografie. Hij was een kleermakerszoon die op zijn 21ste in het voorpand van het ouderlijk huis een eigen kapsalon begon waarin hij ook foto-artikelen verkocht. Hij knipte mensen in dubbele zin. Toen hij helemaal op de fotografie overstapte, ontpopte hij zich tot een groot pionier.

'Hij was een van de eerste fotografen in Nederland die naast het staatsieportet ook de hele huwelijksdag vastlegde in een bruidsreportage. Destijds nog in zo'n harmonica-album. Hij was altijd met de techniek bezig. Hij retoucheerde zowel op negatief als op de foto. Hij signeerde zijn foto's ook, dat was zijn product.'

Carel Kral had de ambitie om wat te bereiken in zijn leven. Die sterke drang naar erkenning was niet zo verwonderlijk. Eigenlijk had hij leraar willen worden, maar voor zo'n opleiding was thuis geen geld. Gerard: 'Dat heeft hij altijd als onrechtvaardig ervaren. Ik zou niet weten hoe ons leven er had uitgezien als hij zijn ambitie wel had verwezenlijkt.'

En omdat het leven van toevalligheden aan elkaar hangt is de filosofie van de zeven gebroeders Kral gebaseerd op het credo Mien Bestoan van de bekende Groningse zanger Ede Staal: 'Ik wait, der is 'n tied van komen, En ook 'n tied van goan, En alles wat doar tussen ligt, Ja, dat is mien bestoan.'

Die filosofie van kansen grijpen wanneer ze zich voordoen heeft vooral de afgelopen paar jaar een ongekende expansie opgeleverd. In 1996 telde het bedrijf nog dertig filialen. Daarbij zaten acht kledingzaken, die van de hand werden gedaan. In mei van dat jaar werd het noodlijdende Capi-Lux overgenomen.

Gerard Kral: 'In onze beleving was dat top of the bill. Maar het ging niet goed, het bedrijf dreigde failliet te gaan. Dat gebeurde op 3 mei. Vier dagen later gingen alle negentien winkels weer open onder de naam Kral. Daar waren we enorm trots op. Uiteindelijk hebben we er veertien doorgezet. De andere vijf boden geen perspectief meer.'

Kral Beheer kreeg de smaak te pakken. Op 1 januari 1997 werden de veertien filialen van 'Objektief', een typisch Gronings bruingoedbedrijf (naast de gebruikelijke foto-producten ook een uitgebreid tv-, audio en recorder- assortissement), overgenomen. Met tussentijdse aankopen van eenmanszaken en 'Fotom' in Leiden, Haarlem en Hilversum stond de teller inmiddels op zestig.

'We hebben toen gezegd, laten we nu de zaken organisatorisch en marketing-technisch op orde brengen en 1998 daarvoor benutten. We hadden toen al wel het plan voor een landelijke dekking via een verdubbeling van het aantal filialen in een periode van vijf jaar', zegt Gerard Kral. Maar het toeval wilde anders. Want juist in die periode nam Kodak afscheid van de detailhandels-activiteiten en keerde terug naar de core business. Daardoor kwam in Nederland ineens een keten van 89 Super Photo winkels op de markt.

'Een mooie kans', aldus Gerard Kral. 'Je moet voortdurend keuzes maken in het leven. De broers zijn bij elkaar gekomen en unaniem waren we van oordeel: doen! Het is uniek dat zeven broers zakelijk zo goed met elkaar door de bocht kunnen. We zijn de strijd aangegaan met twee Europese foto-giganten en die hebben we uiteindelijk, na zes maanden, gewonnen. Ons concept gaf de doorslag.'

Kral pakt een stapel sheets van zijn bureau om aan te geven wat dat concept is. De bedrijfscultuur zoals die staat omschreven in het Bidboek 1998 - 2003, een heus vijfjarenplan, rept onder meer van het 'heilig vuur' waarvan de grondlegger van het bedrijf zich reeds bediende. En van strijdbare pioniers die bereid zijn risico's te nemen en uitdagingen aan te gaan. Van een jong en dynamisch bedrijf waar voor een 'zeurcultuur' geen plaats is.'

Kral jr.: 'Wij zijn gewoon hele fanatieke mensen die door heel hard werken hun idealen verwezenlijken. Die cultuur, ambitie en gedrevenheid slaat over naar het hele bedrijf. In deze branche kunnen we nog heel lang vooruit. De behoefte aan beeld is er al vanaf de grotbewoners en die groeit nog steeds.'

Nederland telt zes miljoen camera's waarvan jaarlijks 10 procent wordt vervangen. Van die zeshonderdduizend koopt 5 procent elk jaar een digitale camera. De digitale techniek leidt tot nieuwe processen, waar het Kral Image Center onder leiding van broer Henk op inspeelt. Gerard: 'En we blijven gewoon in Veendam. In afstanden geloof ik niet zo erg, Nederland is tenslotte maar een kikkerland. Hier hebben we onze wortels. En Groningers zeuren niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden