Zetten coffeeshops 1 miljard per jaar om?

Volgens een bericht in Trouw deze maand zetten de 582 coffeeshops die Nederland rijk is, 1 miljard euro om, oftewel ongeveer 1,7 miljoen per jaar per shop. Het ANP verwerkte de bevinding tot een nieuwsbericht, dat zijn weg vond naar onder andere NU.nl, Elsevier en de website van deze krant.

Beeld anp

Op Twitter vraagt het Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod (VOC) zich af of dit wel klopt. Beide kampen in het debat - voor of tegen legalisering - gebruiken regelmatig cijfers die elke basis missen, aldus directeur Derrick Bergmann. Geldt dat hier ook? Trouw liet de omzet berekenen door Intraval. Volgens dit onderzoeksbureau ligt de omzet 'met 95 procent zekerheid tussen de 875 miljoen en 1,25 miljard euro.' De cijfers zijn 'bijvangst' van een andere studie: in 2013 deed Intraval onderzoek naar het effect van het pasjessysteem (waardoor alleen meerderjarige Nederlanders toegang hebben tot een coffeeshop) op het bezoekersaantal. Het vroeg ook een aantal blowers naar hun koopgedrag. Het aantal klanten maal het besteedde bedrag maal het aantal coffeeshops geeft de omzet.

Nu is dat niet helemaal netjes: in een goed onderzoek bepaal je vooraf wat je aan het eind gaat meten. Achteraf andere gegevens destilleren uit metingen, verhoogt de kans op cherry picking: het zoeken van gegevens die passen bij je verwachtingen. Was dat hier ook het geval? De tellingen zijn in ieder geval robuust uitgevoerd: de onderzoekers hebben meer dan duizend keer geturfd, op verschillende tijdstippen. Het aantal bespiedde coffeeshops is met dertig wel aan de lage kant. Dat geldt ook voor het aantal ondervraagde klanten: 700. Met bezoekersaantallen die lopen in de tienduizenden per week is het de vraag of Intraval een afdoende afspiegeling van de gemiddelde bezoekers had. De 95 procent zekerheid lijkt daarom wat voorbarig.

Niet uit de lucht gegrepen

Maar zijn de cijfers daarom onzin? In 2013 vroeg een ander onderzoeksbureau, AccesInterdit, aan 80 coffeeshops hoeveel hasj en wiet ze hadden verkocht. Dat is betrouwbaarder dan enquêteren, omdat er geen sociaal wenselijk antwoorden gegeven worden. De meeste coffeeshops werken met een kassasysteem dat tot achter de komma precies weergeeft hoeveel er is verkocht. Doorberekend kwam AccesInterdit tot een omzet per coffeeshop van 2 miljoen euro per jaar. Dat zit aan de bovenkant van de projecties van Intraval. De omzet van 1 miljard lijkt dus niet uit de lucht gegrepen.

Oordeel


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden