Zet onze export niet op het spel

Vorig jaar werd ik uitgenodigd voor een diner met Roger Bootle, die mij werd voorgesteld als 'gerespecteerde stem' in Britse financiële kringen. Ik verheugde mij erop. Tijdens de maaltijd hield Bootle een fanatiek pleidooi voor het Britse uittreden uit de EU. Ik confronteerde hem met tegenargumenten, zoals de gevolgen voor de Britse export naar de EU. Bootle raakte geïrriteerd en werd steeds bozer. Het diner werd zelfs onaangenaam en ik verliet, wat zelden voorkomt, voortijdig de eettafel om ruzie te voorkomen.


Roger Bootle is directeur van Capital Economics, dat in opdracht van de PVV een rapport publiceerde over Nederland en de EU. Zoals Bootle een Brits uittreden (Brexit) bepleit, adviseert hij de PVV een Nederlands uittreden uit de EU, de zogenoemde Nexit. In plaats van 'gerespecteerde stem' is Bootle eigenlijk hoofdeconoom van de Britse onafhankelijkheidspartij UKIP, geleid door Nigel Farage die de Brexit predikt. Het recept is voor Nederland ingrijpender dan voor Groot-Brittannië. Met uittreding verlaat Nederland niet alleen de gemeenschappelijke markt, maar ook de eurozone en het vrij personenverkeer van Schengen.


Volgens Bootle oogst Nederland grotere voor- dan nadelen vanaf 2035. Groot-Brittannië en Nederland betalen geen geld meer aan de EU-begroting, schaffen onnodige EU-wetgeving af, voeren hun eigen immigratiebeleid, Nederland voert de gulden weer in, en de EU biedt beide landen een gunstig handelsakkoord aan. Nederland bereikt vanzelf het Zwitserleven-gevoel.


Dit visioen is economische dagdromerij. Bij uittreding uit de EU moet Nederland onderhandelen over een nieuw handelsverdrag met de EU. Het is een illusie te denken dat een genereus Brussel Nederland, één de grondleggers van Europese integratie, beloont met voordelige handelsrelaties. Nederland exporteert jaarlijks voor 120 miljard euro naar de EU. Dat schept 1,5 miljoen banen bij grotendeels kleine en middelgrote bedrijven. Zodra Nederland uit de gemeenschappelijke markt treedt, staat dat op het spel. Bootle zegt dat het churlish (vlegelachtig) zou zijn als andere landen Nederland benadelen wegens de Nexit. Er zijn genoeg vlegelachtige kapers op de kust om te profiteren van Nederland dat zijn exportsector afsluit van exportmarkten.


Wie onderhandelt in Brussel moet zich van één principe goed bewust zijn: wie niet aan tafel zit, staat op de menukaart. Duitsers en Oostenrijkers zien liever vandaag dan morgen Nederlandse vrachtwagens van hun wegen verdwijnen. Antwerpen en Hamburg pikken graag handel in die Rotterdam bij een Nexit verliest. De luchthaven van Frankfurt ziet al lange tijd een concurrent in de hub-functie van Schiphol. Nederland wint als klein land diplomatieke veldslagen in Brussel met een beroep op interne-marktwetgeving, zoals vrij verkeer van goederen. Een Nexit zet Nederland automatisch op de menukaart.


Gebrek aan praktisch inzicht loopt als een rode draad door het rapport. Bootle zegt dat Nederland met een gulden weer een onafhankelijk monetair beleid kan voeren. Nederland kon dat zelfs vóór de invoering van de euro niet, want de gulden was minutieus gekoppeld aan de D-mark. Evenmin weet Bootle te zeggen of de gulden na de Nexit in waarde daalt of stijgt. In het eerste geval volgt er kapitaalvlucht; in de tweede wordt Nederlandse export veel duurder. Conclusie: Nederland moet de gulden koppelen aan de euro! Waarom dan uittreden? Nederland kan beter aan de onderhandelingstafel blijven om de EU te hervormen, met onder andere Duitse en Britse bondgenoten.


Bootle spiegelt Nederland een 'Zwitserland status' voor. Het Nexit-rapport werd gepubliceerd voor het Zwitserse referendum over migratiequota dat onmiddellijk leidde tot een koude oorlog tussen Bern en Brussel. Duitsland en Frankrijk beogen fiscale represaillemaatregelen om de Zwitserse economie te beroven van zijn grondstof, het bankgeheim. De Duitse fiscus jaagt op prominente belastingontduikers onder wie Alice Schwarzer, kopstuk van het Duitse feminisme die haar miljoenen in Zwitserland had geparkeerd. Zwitserland heeft zich in het verdomhoekje gestemd.


Bootle had zich beter kunnen beperken tot een studie over Venlo, geboortestad van PVV-leider Wilders. Venlo heeft een 'Trade Port' concept dat inspeelt op 'het wegvallen van de grenzen, Europese distributie en een probleemloze, onbelemmerde afzet'. De Limburgse grensstad telt tien internationale transportbedrijven, een op export gerichte fruit- en groentesector en ontvangt talloze winkelende dagjestoeristen uit Duitsland. Voor Venlo is de Europese gemeenschappelijke markt van levensbelang. Pas de Nexit van Bootle en Wilders dáár toe: wat blijft er dan over van Venlo?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden