Zet die duurzame cruise maar uit je hoofd

Groen

Vakantievieren in varende megahotels wordt steeds populairder. Jammer dat het juist de meest energieverslindende manier van reizen is. Toch kan de toerist wel duurzame keuzes maken.

Beeld Han Hoogerbrugge

Er was nog net geen zonsverduistering boven Rotterdam toen 's werelds grootste cruiseschip dinsdagochtend aanmeerde bij de Wilhelminapier, vlak bij Hotel New York. De 'Harmony of the Seas', luidt de bescheiden naam van het 362 meter lange, 66 meter brede en achttien etages hoge monstrum, dat plaats biedt aan meer dan zesduizend passagiers en tweeduizend bemanningsleden. Het drijvende flatgebouw bevat onder meer een theater met 1.400 zitplaatsen, een Central Park met 12 duizend plantensoorten, drie waterglijbanen, twintig restaurants, een 3D-bioscoop, een ijsbaan, een klimmuur, een casino, een winkelstraat, surfsimulatoren, een basketbalveld, een tokkelbaan, drijvende bubbelbaden en een 'bionische bar' met robotkasteleins. Prijskaartje: een miljard euro.

Maar er hangt nóg een prijskaartje aan de Harmony of the Seas, dat minder makkelijk in geld valt uit te drukken: het milieu. De Britse krant The Guardian becijferde dat het met zes kolossale dieselmotoren uitgeruste schip op vol vermogen evenveel CO2 uitstoot als 84 duizend auto's, om nog maar te zwijgen over stikstofoxide (400 duizend auto's), fijnstof (1 miljoen auto's) en zwaveldioxide (376 miljoen auto's).

Populaire vakantie

Toegegeven, de Harmony of the Seas staat natuurlijk tot het gemiddelde cruiseschip als King Kong tot een dwergzijdeaapje. Maar dat neemt niet weg dat een cruise maken vanuit milieuperspectief de schadelijkste manier is om vakantie te vieren, zegt Eke Eijgelaar, expert op het gebied van duurzaam toerisme voor hogeschool NHTV in Breda. En dat is best spijtig, want cruises zijn populair, getuige de 106 duizend Nederlanders die vorig jaar op een cruise gingen. Wereldwijd is de cruise een van de snelstgroeiende vormen van toerisme. Hoewel de populariteit onder Nederlanders nog ver achterblijft bij die onder Duitsers en Britten, groeide ook hier het aantal geboekte cruises de afgelopen vijf jaar met jaarlijks gemiddeld 7,5 procent.

Daarom onze vraag: een 'duurzame cruise', is dat een contradictio in terminis of is het wel degelijk mogelijk om een (enigszins) milieubewuste cruise te maken? Eijgelaar vreest: het eerste. 'Ik denk niet dat een duurzame cruise mogelijk is.' Een cruiseschip is een soort varend megahotel plus minipretpark en restaurants ineen, 'een ontzettend luxueuze vorm van toerisme', zegt hij. 'Je bent constant onderweg en daarvoor heb je brandstof nodig, met een hoop uitstoot als gevolg.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Het allergrootste cruiseschip ter wereld, Harmony of the Seas, verlaat Rotterdam. Beeld anp

Enorme sloot energie

Met een gemiddelde cruise zit je al op een CO2-uitstoot van 1.300 kilogram. Let wel, zegt Eijgelaar: dat is nog zonder de vliegreis of autorit naar de vertrekhaven of vanaf de aankomsthaven naar huis meegerekend veel mensen pakken het vliegtuig of de auto voordat ze aanmonsteren. 'Als je vliegt naar je cruisehaven, dan verdubbel je al snel je emissies. Voor je het weet, zit je op 2.500 à 3.000 kilogram.'

Ter vergelijking: de CO2-uitstoot van een gemiddelde vliegvakantie bedraagt 1.200 kilogram, maar dan gaat het vaak om een langere vakantie. Een cruise duurt meestal maar een week.

Het kost dus simpelweg een enorme sloot energie om midden op zee honderden, zo niet duizenden passagiers gedurende een week te vervoeren, te vermaken en te verwennen. 'Misschien dat cruiseschepen in de verre toekomst aan de stekker zullen liggen als ze aanmeren in een haven. Maar op zee zullen ze nog steeds veel stookolie verbruiken. Cruiseschepen à la elektrische auto op een mega-accu te laten varen is denk ik onhaalbaar. Het energieverbruik van cruiseschepen is enorm. Het staat gelijk aan een stad van 200 duizend inwoners, denk aan Almere.'

En voor wat duurzaamheid betreft, ook de afvalverwerking is een probleem op cruiseschepen. 'Je zit met duizend mensen samen op een heel klein oppervlak. Dat leidt tot grote hoeveelheden vuilnis en afvalwater. Die kun je niet zomaar in zee lozen. Ze moeten verwerkt worden en daarna moet het schip er alsnog vanaf, wat allemaal erg veel energie kost.'

Sommige cruisemaatschappijen bieden inmiddels het zogeheten 'Green Cruise' aan, waarbij passagiers hun CO2-uitstoot afkopen, waardoor ze volgens de maatschappijen klimaatneutraal zouden reizen. Voor het compenseren van de CO2-uitstoot betalen passagiers bijvoorbeeld 1,50 euro per nacht, geld dat geïnvesteerd wordt in duurzame energieprojecten van de Climate Neutral Group.

Costa Concordia

Deze methode maakt je cruise niet duurzamer, volgens Eijgelaar. 'CO2-compensatie komt voor mij op de allerlaatste plaats, na het maken van allerlei milieubesparende vakantiekeuzes. Want je verandert er niets mee aan het vervoermiddel en het gaat alleen maar om CO2. Misschien dat je gemoedsrust erdoor opkikkert, maar dat is het wel zo'n beetje.'

Maar wat als je per se een cruise wilt maken? Zorg dan in elk geval dat je niet met het vliegtuig naar de vertrekhaven hoeft, adviseert Eijgelaar dat scheelt al een slok op een borrel. En kies voor een cruise in een gebied waar schepen aan strengere regels voor brandstofverbruik en zwaveluitstoot moeten voldoen. 'Kies dus voor een cruise in de Amerikaanse kustwateren, de Noordzee, de Oostzee of het Kanaal. En niet in de Caraïben of de Middellandse Zee, want daar gelden al die strengere regels nog niet.'

En een laatste tip: bekijk de ranglijsten van de ngo's Friends of the Earth of de Naturschutzbund Deutschland om de milieuprestaties van cruiseschepen en rederijen te vergelijken. In de ranglijst van Friends of the Earth haalt de Holland-Amerika Lijn bijvoorbeeld samen met drie andere rederijen de hoogste score: een C, op een schaal van A (uitmuntend) tot F (onacceptabel). Costa Cruises, bekend van de gekapseisde Costa Concordia voor de Italiaanse kust, behaalt de allerlaagst mogelijk score.

Vragen over milieuvriendelijk gedrag of tips voor deze rubriek?

Mail naar groen@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.