Zestig maal nee

'De gereformeerde kerken', las ik in Trouw, 'kunnen met een gerust hart ja zeggen tegen de kerkenfusie met hervormden en lutheranen.' Voor ex-katholieke, heidense of goddeloze lezers is het misschien handig als ik eerst even probeer de context te duiden van dit bemoedigend klinkende nieuws....

Al veertig jaar zijn de Hervormden, de Luthersen en de Gereformeerden met elkaar in gesprek geweest over een mogelijke versmelting tot één kerkgenootschap. Samen op Weg noemden ze dat al die tijd. Als je in een bericht in Trouw wel eens over 'de Sow-gesprekken', of over 'warme Sowgevoelens' las, ging het daar over. In juni van dit jaar waren ze eruit. Dat wil zeggen: op onderhandelaarsniveau. Maar het voornemen om in de toekomst allemaal lidmaat te mogen heten van één Protestantse Kerk in Nederland (de PKN) moest uiteraard eerst nog ter goedkeuring naar de basis.

Vooral vanuit de gereformeerde bloedgroep werd afgelopen zomer het nodige verzet verwacht. En begrijpelijk. Daar zijn ze grootgebracht met het onverwoestbare Nederlands van de Statenvertaling, dus volstrekt ongevoelig voor wat ik bij een eerdere gelegenheid geheel waardenvrij heb omschreven als 'het glijerige, beetje Huub Oosterhuisachtige, half-roomse pappen-en-nathou-proza van de Goed Nieuws Bijbel'. Want daar zouden de compromisteksten van de fusiepartners natuurlijk op neer komen: de tale Kanaäns, opgeleukt door ds Nico ter Linden.

Maar het schijnt mee te vallen. Niet met de taal, maar met de in woede opgeheven hooivorken op het principiële platteland.

Over een kleine maand, op 12 december, valt het besluit, en Trouw (misschien wel de beste Sow-krant van Nederland) weet te melden dat het fusiehoofdkwartier nauwelijks iets heeft te vrezen: 'Terwijl hier en daar toogdagen voor tegenstanders, brochures van bezwaarden en anti-Sow-internetacties een beeld opriepen van aanzwellend protest, spreken de nog geheime cijfers boekdelen: zelfs als alle kerken die bezwaren hebben op 12 december nee stemmen, staat nog 84 procent achter de PKN.'

Maar van zestig lokale gemeenschappen staat vast dat ze het hoe dan ook verdommen. Trouw heeft de namen van de bolwerken achterhaald. In alfabetische volgorde zijn het de volgende.

Andel. Arnemuiden. Asperen.

Bergambacht. Birdaard. Bolnes. Boornbergum. Broeksterwoude.

Daarle. Drachtstercompagnie. Driesum. Drijber. Duurswoude-Wijnjewoude.

Frieschepalen.

Gameren-Zuilichem. Garderen. Genemuiden.

's Gravendeel.

Haarlem-Centrum, Haarlem-West. Den Ham. Harkema. Haule, Haulerwijk en Waskemeer. Hemrik. Herwijnen. Hoogersmilde.

Kamperveen. Kantens. Kolmerzwaag. Kootstertille. Kootwijk. Krabbendijke.

Lioessens. Lippenhuizen.

Nieuw Lekkerland. Noordeloos. Noordwolde. Nijkerkerveen.

Oldebroek. Ootgensplaat. Opperdoes.

Paesens en Moddergat.

Rijssen.

Sint Jansklooster. Stad aan het Haringvliet. Staphorst-Rouveen.

Ten Boer.

Urk.

Voorthuizen. Vorden. Vuren.

Warten, Wergea en Warstiens. Waskemeer. Wilsum. Woerdense Verlaat.

Yerseke.

Zandvoort. Zwaagwesteinde. Zwartsluis.

Spreek die namen zachtjes uit. Er is niets welluidends aan. Maar dat maakt ze zo machtig, en zo karakteristiek. Je hoort de gemeente als het ware zondag aan zondag 's ochtends en 's namiddags achterblijven bij het ook niet briljant bespeelde orgel.

Ik zou niet weten waar al die negorijen liggen of hoe ik er moest komen, ik heb ook geen idee of er een straat doorheenloopt. Ik weet alleen dat er een kerk is, en wel een gereformeerde die nooit van z'n leven een hervormde of een lutherse, laat staan een soort godsdienstige frisdrank van drie smaken zal worden.

En om een reden die ik niet precies kan uitleggen doet me dat veel genoegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden