reportage

Zestig jaar na de eerste succesvolle beklimming is het dringen op de Everest

Sinds 1953 maakten al 4000 klimmers de ultieme panoramafoto: vanaf de top van de Mount Everest. Het is dringen geblazen en er ligt inmiddels een hoop vuilnis. 'Everest is veel te belangrijk voor de economie van Nepal. Maar het zou goed zijn als we het aantal klimmers beperken tot 30 of 40 per dag. Al was het maar voor de veiligheid.'

Deelnemers van de Tenzing Hillary Everest Marathon.Beeld ap

Als helden werden ze weer binnengehaald op het Durbar Plein in Kathmandu: de nazaten van de eerste bedwingers van Sagarmatha, de hoogste berg ter wereld. Precies zestig jaar nadat Edmund Hillary en Tenzing Norgay Sherpa hun vlaggen plantten op Mount Everest, speelt de militaire band voor het afgebladderde bordes waar de klimmers de hoogste medaille van Nepal kregen omgehangen. Alleen ditmaal speelt de ceremonie zich af in een zorgelijke sfeer.

Vuilnis
Het is dringen op de top van Mount Everest. Twee weken geleden liepen op één dag 150 man naar boven. Een nieuw record. Sinds 1953 maakten al 4000 klimmers de ultieme panoramafoto. Zij laten echter jaarlijks naar schatting 50 ton vuilnis achter op de berg. Daar komt de rotzooi bij van meer dan dertigduizend toeristen die jaarlijks naar het Base Camp wandelen om de klimmers en de berg te bekijken. Mount Everest groeide ook uit tot een symbool voor de opwarming van de aarde; de meeste gletsjers in het gebied zijn 30 procent gekrompen.

'Ik ga niet zeggen dat de mensen niet meer mogen komen', zegt Tashi Tenzing Sherpa, de kleinzoon van Tenzing. Hij zit in een met bloemen versierd rijtuig - jeans en designbril - en zwaait naar het publiek langs de kant. 'Everest is veel te belangrijk voor de economie van Nepal. Maar het zou goed zijn als we het aantal klimmers beperken tot 30 of 40 per dag. Al was het maar voor de veiligheid.' Tashi stond zelf drie keer op de top. Het vuilnisprobleem is volgens hem redelijk onder controle. 'De rotzooi die nu af en toe naar beneden wordt gehaald, is van oude expedities.'

Tashi zit naast een lange blondine in een Sherpa-gewaad van groene zijde. Het is Amelia Rose Hillary die in Kathmandu is gaan wonen om de liefdadigheidsorganisaties van haar opa voort te zetten. 'Mijn grootvader hield van de bergvolken van Nepal. Het is een familietraditie geworden.' Rose Hillary maakt zich vooral zorgen dat Mount Everest niet langer het terrein is van ervaren klimmers en liefhebbers van hooggebergte. 'Het gaat alleen nog om de prestatie. De oudste; de eerste zonder benen; de eerste die achterstevoren omhoog loopt. Mijn grootvader zou dat vreselijk gevonden hebben. Hij was een echte alpinist.'

Zonder zuurstofflessen
Op de eerste rijen onder een luifel op het Dunbar Plein zit een deel van die recordhouders. De bebaarde Reinhold Meissner die als eerste zonder zuurstofflessen de Zone des Doods overleefde, de 81-jarige baas Min Bahadu Sherchan die lange tijd de oudste 'topper' was - totdat dit jaar een Japanner zijn titel pakte - en de tanige Phurba Tashi Sherpa die 21 keer de top bereikte en onverslaanbaar lijkt. Hij krijgt het hardste applaus. Phurba vindt het helemaal niet te druk op zijn berg. 'Het is normaal. Bij jullie in de Alpen is het nog drukker.'

Toch wil het Nepalese Ministerie voor Toerisme proberen de buitenlandse toeristen, waartoe ook klimmers horen, beter te spreiden over Nepal. Circa 85 procent van alle bezoekers gaan richting Everest of het Anapurna massief. Die zijn makkelijk te bereiken en ogen spectaculair. De leefomstandigheden van de volken in die regio's, waaronder de Sherpa's, zijn daardoor sterk verbeterd. Met hulp van buitenlandse ontwikkelingsorganisaties, waaronder het Britse UKAID en het Nederlandse SNV, worden routes uitgezet in afgelegen en verarmde regio's als Dolpo en Humla.

Daar slaap je bij de boer en ontbreekt het aan elektriciteit, stromend water, auto's en winkels en barretjes waar je Coca Cola kunt kopen. En daar zijn de bergen toch ook hoger dan 7000 meter. Ook beide kleinkinderen van de eerste toppers richtten zich op die gebieden. Rose Hillary: 'Daar zie ik wat mijn grootvader moeten hebben gezien, toen hij in de jaren vijftig door Khumbu reisde (Everest-regio-red).' Tashi Tenzing: 'Mijn bedrijf organiseert nu ook kampeertochten in het Verre Westen. Het is daar onaangeraakt. Maar ja, Everest is de hoogste hè.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden