Zestig dode stieren in één week

Beeld Studio V.

Weer acht gewonden, meldt ABC News, op de zevende dag van het San Fermínfestival in Pamplona. Twee mannen werden gespietst door de horens van een stier. Het was donderdag een toprace, omdat publiekslieveling Fundador, een supersnelle stier, de dolle meute aanvoerde. Nog één dag duurt het feest; vannacht wordt het afgesloten met het zingen van een weemoedig lied.

Geen menselijke doden, maar wel zestig dode stieren in één week. Na de dagelijkse spurt van 850 meter, met een roedel uitgelaten mannen (en een enkele vrouw) voor zich uit rennend, worden ze 's avonds in de arena vermoord. Dierenactivist Peter Janssen verstoorde deze week in Pamplona zo'n gevecht. Aangrijpend gezicht, die halfblote man die zich werpt op de dode stier.

Wat is de lol van deze wreedheid? In elk geval trekken deze feesten horden toeristen. Actievoerders, zoals onlangs in Amsterdam, zeggen terecht dat stierengevechten barbaars en gruwelijk zijn, maar dat is natuurlijk precies de aantrekkingskracht ervan. Ernest Hemingway, oermacho, seksist en meeslepend verteller, had gelijk toen hij schreef dat het stierengevecht, naast oorlog, een unieke kans is om straffeloos dodelijk geweld te aanschouwen. Het was geen sport, vond hij, maar 'een tragedie'.

Vooral voor de stier dan. Die wordt vóór het gevecht opgesloten in een krappe, donkere kast; zonodig wordt hij nog gemarteld om hem gek te maken. Het gevecht is geen eerlijke krachtmeting tussen een dappere stier en een dappere man, zoals liefhebbers zeggen, een elegant, ritueel gevecht, een dans des doods. De stier heeft geen schijn van kans; hij wordt door vier mannen belaagd. Zes stierenlijken worden per gevecht weggesleept.

Ik heb één keer een stierengevecht gezien. We waren in Madrid en je moest het toch eens meemaken. We stapten uit op het station waar het jaar erna 191 mensenlevens werden geofferd bij een aanslag. Duizenden mensen liepen naar de arena. Geen testosteronbommen met de geur van bloed al in hun opengesperde neusgaten, zoals Hemingway beschrijft, maar ouders met kinderen, opa's en oma's.

In Las Ventas, een schitterende arena in Moorse stijl, gingen de picknickmanden open. Tussen kip en wijn keken ze even naar het gevecht. Ze juichten als zo'n versierde kaasprikker in de zij van het dier werd gestoken. Ze lachten de stier uit als die zijn kop stootte of omviel. Haha, domme stier! Dat vond ik het schokkendst: dat mensen een kansloos dier uitjouwen. Tegen de tijd dat de matador, een ijdel prinsje met playmobilhaar, heldhaftig de doodssteek toebracht, was de stier totaal versuft en leeggebloed. Het was een zinnebeeld, niet van mannelijkheid maar van lafheid.

Misschien taant daarom de belangstelling voor het stierengevecht: er staat weinig op het spel. Anders dan bij de Romeinse gladiatoren legt de stierenvechter nog zelden het loodje. Ja, onlangs in Zuid-Frankrijk: de matador struikelde, waarna de stier kon toeslaan. Treurig voor die man, maar wat een heerlijke triomf voor de stier.

Of komt het toch door het succes van de protestacties dat steeds minder Spanjaarden naar het stierenvechten gaan? De steun voor dit 'cultureel erfgoed' brokkelt af; 90 procent is tegen subsidie voor stierenvechten. Misschien sterft dit primitieve volksvermaak een langzame dood; noem het beschaving. Als het toch allemaal symbolisch en gestileerd is, maak er dan gewoon theater van, zonder doden. Dan hebben we alleen nog het voetbalsupporterschap als uitlaatklep voor mannelijkheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden