Zesjescultuur klacht van alle tijden

Premier Balkenende wil af van de zesjescultuur in het hoger onderwijs. Hoe komen we aan die hang tot middelmatigheid? En: hoe komen we daar weer vanaf?...

Maarten van Rossem, doceert geschiedenis aan de Utrechtse universiteit:

‘Het beeld klopt en er valt geen reet aan te doen.’

Wubbo Ockels, doceert duurzame technologie in Delft:

‘Het bestaat absoluut, en het komt doordat we het onderwijs jarenlang hebben laten versloffen: veel te grote scholen, weinig contact met leraren, veel te veel managers.

‘Als Balkenende hier iets aan wil doen, moet hij de koe bij de hoorns vatten. Niet met een of andere strategienota komen maar voor gemotiveerde leraren zorgen.

‘Ik probeer vurig college te geven en heb het voordeel dat ik veel aansprekende projecten heb, dan komen de goede studenten vanzelf wel. Nee, we hebben het laten verwateren, ernaar staan kijken en niets gedaan.’

Thea den Hartog, studieadviseur aan de Rotterdam School of Management, waar evenveel Nederlandse als buitenlandse studenten les hebben:

‘Bij ons herken ik die zesjescultuur niet zo, ik zie geen verschil tussen de Nederlandse en buitenlandse studenten. Maar dat komt waarschijnlijk ook doordat we een selectieprogramma hebben: als je niet genoeg presteert, moet je eraf. En als je kans wilt maken op de leuke buitenlandse stages en uitwisselingen moet je wel goede cijfers hebben.

‘Bij grotere studierichtingen als economie bestaat het probleem wel. Ik ken voorbeelden van studenten die een 5,4 halen en alles uit de kast halen om dat tot een 5,5 te praten. Dan denk ik: waarom haal je niet gewoon een 7?’

Werner Daalman (19), rondde zijn gymnasium cum laude af in vier profielen, doet nu natuurkunde in Delft, sterrenkunde in Leiden en econometrie in Rotterdam:

‘Ik denk dat Balkenende niet helemaal ongelijk heeft, maar hier zie ik het niet. Ik probeer met mensen om te gaan die niet op die manier studeren.

‘Maar als je studenten wilt uitdagen uit te blinken, moet je ook wat meer geld steken in het wetenschappelijk onderzoek op de universiteiten hier. Dat zou stimuleren. Als ik nu wil doorbreken, moet ik toch naar het buitenland. En je moet in elk geval geen formele bezwaren opwerpen als mensen willen uitblinken.’

Maarten van Rossem:

‘Het is sinds lange tijd onderdeel van het onderwijssysteem. Toen ik studeerde werd al misprijzend naar de knappe koppen en de harde werkers gekeken.

‘Je kunt wel zeggen dat er heel veel mensen zijn gaan studeren, maar velen ook ontberen elke intellectuele habitus. De universiteit is een soort natuurlijke vervolgopleiding geworden, ook voor degenen voor wie die academische studie niet bedoeld was. Als docent kun je er weinig aan doen, behalve zo goed en geïnspireerd mogelijk lesgeven.’

Leen Dorsman, hoogleraar universitaire geschiedenis in Utrecht:

‘Die zesjescultuur heeft niets met gemakzucht te maken, of met luiheid. Meer met al die andere activiteiten die ze hebben. Ze steken gewoon niet zo veel tijd in hun studie. Werken om in het weekeinde wat te besteden te hebben is zeker zo belangrijk.

‘De vergelijking met universiteiten in de VS is niet eerlijk. We moeten ons niet met de topuniversiteiten vergelijken maar met het gemiddelde daar en dan doen we het niet slecht, hoor. Ja, als je vader 25.000 dollar collegegeld betaalt, ga je niet lanterfanten. Maar het is geen Nederlands probleem, en ook niet van nu. Het is een klacht van alle tijden, van ouder wordende heren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden