Zeshoekige oh la la literatuurgeschiedenis

Franc Schuerewegen en Marc Smeets zijn respectievelijk hoogleraar en universitair docent aan de universiteit van Nijmegen. Samen hebben zij nu hun beider passie, de Franse literatuur, in een notendop geperst....

Martin de Haan

Overigens worden er in het boekje wel degelijk twee Belgen behandeld, Amélie No-thomb en Jean-Philippe Toussaint, maar die zijn ook in Frankrijk bekend, zozeer zelfs dat er best een aantal echt belangrijke, echt Franse schrijvers (La Bruyère, La Rochefoucauld, Gide, Valéry, Queneau, Artaud, Perec) en een belangrijke beweging (het surrealisme) voor mochten worden opgeofferd. Dat de Franse literatuur van de 20ste eeuw ondenkbaar is zonder het surrealisme, is niet erg, want ‘schrijven is de kunst van het opofferen’, papegaaien de auteurs Flaubert na, en zo kunnen we des te sneller doorstomen naar het vertrouwde terrein van het existentialisme, Sartre Beauvoir Camus Saint-Germain-des-Prés oh la la.

Al met al is het een notendop vol weetjes geworden. Wist u dat Descartes, soldaat van beroep, naam maakt als uitvinder van het cartésianisme? Dat Proust niet alleen sf is? Dat Madame de La Fayette sentimentele liefdesverhalen schrijft om de tijd te doden in haar chique Parijse herenhuis? Dat de Middeleeuwen fascinerend zijn omdat ze enerzijds zo anders zijn dan onze wereld en anderzijds zo herkenbaar? Dat de roman bij Robbe-Grillet uit alleen maar taal bestaat?

Diezelfde Robbe-Grillet beschrijft ‘nauwgezet een wereld die vooral uit dingen bestaat’, een program waarvan hij in de jaren tachtig zou zijn teruggekomen. Maar zelf zei hij al in 1959: ‘In sommige van mijn romans komen weliswaar veel dingen voor, maar die werden altijd gezien door een mens – niet door een neutrale blik, maar door een mens die zeer sterk aan menselijke driften blootstond.’ Snel vergeten, deze notendop.

Martin de Haan

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden