analyse schoolreisje

Zes weken in de Noorse sneeuw onder schooltijd, is dat een goed idee?

Onder schooltijd zes weken naar Noorwegen, voor skilessen en kampeeravonturen in de sneeuw. Vijftien Nederlandse havo- en vwo-leerlingen doen momenteel mee met deze ‘leerreis’, die bijna 4.000 euro per leerling kost. Is het een goed idee om zo’n lange en dure reis aan te bieden vlak voor het eindexamen?

Beeld Wylde Leren

‘We hebben het heel leuk’, zegt ‘reisbegeleidster Merel Collenteur van ’t Wylde Leren telefonisch vanuit Noorwegen. ‘We zijn nu bezig met schoollessen, daarna volgt de skiles. Dit weekend gaan we op expeditie.’

De in 2017 opgerichte stichting wil dat jongeren zich ontwikkelen ‘tot vaardige, zelfbewuste, gezonde en gelukkige mensen, door de wereld als klaslokaal te gebruiken’. Vorig jaar was de eerste Noorwegen-reis. Eind januari gaf de stichting na schooltijd een presentatie op het Picasso Lyceum in Zoetermeer aan zo’n twintig geïnteresseerde leerlingen, sommigen met hun ouders, om hen te enthousiasmeren voor de reis van volgend jaar.

‘Onbehoorlijk’

Vader Skitz Fijan was ontstemd toen zijn 15-jarige zoon daar dolenthousiast van terugkwam. ‘Hoe is het mogelijk dat de school van mijn kinderen een wintersportvakantie van zes weken promoot, in schooltijd, die ook nog eens een astronomische bijdrage van 3.950 euro vereist’, vraagt de vader zich af.

De verontruste ouder diende een klacht in bij de school. ‘Onbehoorlijk dat de school mij zo’n dure schoolreis opdringt’, vindt Fijan. ‘Onprettig dat er op mijn kind wordt ingespeeld, en ik als ouder voor het blok word gezet. Veel ouders kunnen dit helemaal niet betalen. Daarbij zou het niet moeten mogen dat kinderen zo dicht op hun havo- of vwo-examen zes weken de schoolbanken verlaten.’

Onderwijs op maat

Het Picasso Lyceum ziet het anders. ‘Wij promoten dit niet, maar ondersteunen leerlingen die dit willen’, zegt rector Jeroen van Grunsven. ‘Deze reis past binnen ons concept van onderwijs op maat. Twee van onze leerlingen die vorig jaar mee zijn geweest, kwamen razend enthousiast terug. Wij zagen dat het hun persoonlijke ontwikkeling goed heeft gedaan.’

Het is zeker geen verplichte reis, en slechts een enkele leerling krijgt toestemming van de school om mee te gaan. ‘Als wij vinden dat deze reis bij de leerling past’, vult conrector Froukje van der Vlist aan. ‘Een leerling moet bijvoorbeeld de discipline hebben om dit aan te kunnen.’

De leerlingen nemen bovendien schoolwerk mee, beklemtoont de schoolleiding. ‘Ze moeten ons vooraf duidelijk kunnen maken welk doel ze willen bereiken met deze reis. Het mag niet zo zijn dat ze met schoolachterstanden terugkomen.’ Ook weerspreekt de conrector het verwijt dat de reis alleen maar binnen het bereik ligt van kinderen met rijke ouders. ‘Leerlingen worden gestimuleerd zelf het geld voor de reis bij elkaar te krijgen.’

Extreem geval

Scholen zijn vrij om het onderwijs in te vullen zoals zij dat zelf willen. Veel scholen bieden onder schooltijd leerstages aan, of gaan op Romereis, of op een andere buitenlandse excursie, meestal niet langer dan tien dagen. De Noorwegenreis is in dat licht een extreem geval, meldt het ministerie van Onderwijs. ‘Wij weten niet zeker of deze reis op alle punten aan onze voorwaarden voldoet en gaan dat onderzoeken.’

Is de reis bijvoorbeeld wel gericht op de gestelde leerdoelen van het voortgezet onderwijs? Een andere voorwaarde voor het ministerie is dat de aangeboden optie voor alle leerlingen financieel toegankelijk is. Als sommige leerlingen een aangeboden reis niet kunnen betalen, is de school verplicht daar een vergelijkbaar programma tegenover te stellen dat wel toegankelijk is.

Durf en doorzettingsvermogen

De prijs is geen struikelblok voor de leerlingen, zegt biologiedocent Merel Collenteur. De docent begeleidt op dit moment met twee collega’s de Noorwegen-reis van ’t Wylde Leren. ‘Het is veel geld maar dit is geen rijkeluisuitje’, zegt Collenteur. ‘Ongeveer de helft van deze groep heeft het bedrag zelf bij elkaar gebracht, door bijvoorbeeld een eigen bedrijf op te richten of ansichtkaarten te verkopen met eigen tekeningen erop. Het vergt ook durf en doorzettingsvermogen om tegen mensen te zeggen: kom je naar mijn benefiet?’

De scholieren leren er volgens Collenteur meer dan in de schoolbanken. ‘Elke dag zijn er ook leeruren, met begeleiding van drie docenten. Wij garanderen dat ze terugkomen met een voorsprong.’ De enthousiaste docent wijst op de extra’s. ‘Een meisje van 15 gaf hier deze week een presentatie in het Engels aan een groep Noorse studenten, dat was zó krachtig. Op school gaat het vooral om de cognitieve ontwikkeling, hier ook om de persoonlijke ontwikkeling en hoe je je verhoudt tot de groep.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.