Zes vrouwen op een rijtje

Het is een koddig gezicht: dertig kleuters van vijf en zes jaar in hun uniformpjes en petjes voor de ophaalbrug van een kasteel....

Peter de Waard

In Groot-Brittannië kan de vaderlandse geschiedenis niet vroeg genoegworden onderwezen. Het rijtje koningen sinds 1066 - William, William,Henry, Stephen, Henry, Richard, John, Henry, Edward, Edward, Edward,Richard, enz. - wordt er op dezelfde wijze ingestampt als het rijtjeIndische eilanden - Sumatra, Java, Bali, Lombok, Sumba, Sumbawa, Floris,Timor, enz. - bij Nederlandse scholieren in de jaren dertig.

Maar het lijkt zelfs voor een privé-school overdreven om kinderen vandie leeftijd al met de reformatie te confronteren. Mijn vrouw, die daar alsgids werkt en nooit verlegen zit om een toepasselijke anekdote voor welkegroep dan ook (van lichtelijk beschonken Londense effectenmakelaars tot9-jarige scholieren uit een achterstandswijk), weet dit keer amper hoe zemoet beginnen.

Hoe leg je zulke jonge kinderen uit waarom de koning zes vrouwen had?En dat Hendrik met zijn tweede huwelijk de paus van Rome tegen zich inhet harnas joeg en daarop besloot zelf maar hoofd van de kerk te worden?

Tussen de twee valhekken na de ophaalbrug zijn gelukkig demoordenaarsgaten te zien. 'Zien jullie ze ook?' wijst ze omhoog. 'Als devijand wilde binnendringen werden de valhekken neergelaten en werd doordie gaten pek en kokende olie op hun hoofd gegooid. Hoeveel gaten zienjullie?' De kinderen die het verhaal met grote ogen aanhoren, schreeuwenom het hardst: 'Vijf!' 'Zeven!'

Het spelletje lijkt aan te slaan. Binnen in het kasteel zijn er depriestergaten, waar de katholieke priesters die in de Tudor-periode werdenvervolgd zich verscholen als de protestanten binnenkwamen. De kinderenvinden ze tot op het hemelbed van Hendrik VIII. 'Maar waarom deden ze dat?'willen ze weten.

'Ja, eerst was iedereen katholiek en toen kwam de zoon van Hendrik endie wilde dat iedereen protestants zou zijn. Maar hij overleed al snel.Daarna kwam er een koningin op de troon die katholiek was en Bloody Maryheette. Maar ze werd opgevolgd door haar halfzus die weer protestant was.En elke keer gingen de anderen weer op de brandstapel,' legt de gids uit.

Met de schilderijen van Hans Holbein hoef je bij deze kleuters nietaan te komen. De namen van de zes vrouwen van Hendrik kennen ze ook niet,maar wel het rijmpje waarmee iedere Brit ze onthoudt: divorced, beheaded,died, divorced, beheaded, survived (gescheiden, onthoofd, overleden,gescheiden, onthoofd, overleefd). Dat hebben ze op school al uit hun hoofdmoeten leren.

Anna Boleyn was de tweede vrouw en werd onthoofd, weten ze. 'Maarhoe?', wil een kind weten. 'Met een zwaard.' 'Waar werd ze onthoofd?'vraagt een ander kind. 'In de Tower of London.' 'In welke stad is dat?'vraagt een jongetje met een rood hoofd. 'Londen!'

De rondleiding eindigt bij een kamer met martelwerktuigen en eenmiddeleeuws toilet. 'Wat een koude billen kregen de mensen op dit toilet',merkt de grootste slimmerik op.

'Heb je er wat van opgestoken?', vraagt de gids tot besluit. 'Ja', zegtde kleinste kruimel. 'Katholiek, protestant, katholiek, protestant.' Zelfsde juffrouw - een streng kijkende dame in mantelpak - moet er even omlachen.

Peter de Waard

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden