Analyse Treinstoring Amsterdam

Zes vragen over de grote treinstoring bij Amsterdam

Tienduizenden klanten van de NS strandden dinsdagavond in Amsterdam door een computerstoring. Hoe kon het zo fout lopen?

Op woensdagochtend reden de treinen rond Amsterdam weer volgens de normale dienstregeling.

Wat ging er aan de storing vooraf?

De treinenloop rond Amsterdam begon om zes uur ’s avonds te haperen. Het treinverkeer bij Schiphol werd stilgelegd omdat een winkeldief de spoortunnel was ingevlucht. Na een half uur was de man ingerekend. Om 19.00 uur sloegen de computersystemen die het treinverkeer in de tunnels regelen op hol. Tegen 20.00 uur liet Prorail weten dat de storing was verholpen, maar een half uur later moest de beheerder van het spoornetwerk melden dat de computers opnieuw van slag waren. Tientallen treinen in het gebied tussen Amsterdam, Schiphol en Weesp kwamen tot stilstand. Als de computers dienst weigeren, gaan alle seinen automatisch op rood.

Wat was uiteindelijk de oorzaak van de storing?

Het treinverkeer in Nederland is vrijwel volledig geautomatiseerd, met van tevoren vastgelegde rijpaden voor elke trein. Voor de Schiphol wordt evenwel een specifiek programma toegepast om de capaciteit van de sporen zo efficiënt mogelijk te verdelen. Daarom weten reizigers daar bijvoorbeeld pas op het laatste moment of ze op spoor 1 of 2 de eerstvolgende trein naar Amsterdam kunnen vinden. Dat systeem sloeg dinsdag op hol door de tunnelloper. De verkeersleidingspost in Amsterdam, waaronder Schiphol valt, kreeg opeens 32 duizend meldingen achter elkaar. Daarop werd besloten om de treinenloop ‘met de hand’ uit voeren, met uitval en vertragingen tot gevolg. 

Heeft Prorail geen backup-systeem?

Bij grote calamiteiten kan de verkeersleiding in de regio terugvallen op een centrale controlekamer in Utrecht. Daar werd dinsdag niet voor gekozen. ‘Het had de bug in de software - en dus het probleem - alleen maar verplaatst’, aldus Prorail.

Waarom konden sommige treinen vanaf 21.30 uur wel weer rijden?

Alle mogelijke storingen zijn tevoren al eens volledig uitgedacht, om te voorkomen dat een ‘lokaal’ probleem naar de rest van het spoornet uitwaaiert. Daarvoor liggen draaiboeken klaar: in het jargon een Vooraf Gedefinieerde Bijsturing (VGB). Die zijn er voor storingen op een enkel traject, maar ook ook voor een grootschalige ‘ontsporing’ zoals die zich dinsdag voordeed. Maar het weer opstarten van de dienstregeling vergt in zo’n complexe situatie uren.

‘Als je de treinenloop met de hand gaat aansturen kun je in een uur in bepaalde richting nog maar één trein laten vertrekken’, aldus een zegsman van de NS. Op die momenten zit er wel orde in de chaos, alhoewel die niet voldoende is om alle passagiers weg te werken. 

Waarom werd er zo gebrekkig gecommuniceerd naar de reizigers?

Van de borden boven de perrons werd de reiziger dinsdag niets wijzer. Daarop stond vaak alleen te lezen ‘Let op de omroepberichten’. Daar is een reden voor. Bij een storing als deze, waarbij de treinenloop met de hand weer in gang wordt gezet, zitten de treindienstleider en de omroeper van de NS vlak naast elkaar. Op die manier krijgt de reiziger steeds de laatste stand van zaken te horen. Die informatie kan een bord niet bieden, want die krijgt die gegevens - ook weer automatisch - aangeleverd uit de computersystemen.

Hoeveel reizigers waren dinsdag de dupe?

Op basis van historische gegevens ondervonden ruim 70 duizend reizigers hinder van de storing. Ze kwamen te laat op hun bestemming, gingen naar huis of kozen een alternatieve vorm van vervoer. Bussen inzetten was geen optie met het grote aantal reizigers dat op Amsterdam CS was gestrand. Ruim 1.500 reizigers hadden gisteren hun geld al teruggevraagd bij de NS: dat kan hierna nog drie maanden. Woensdag was het leed voor de treinreiziger alweer geleden. ‘Misschien zagen forensen wel een ander treintype dan ze gewend waren, of was de trein korter, of nog niet schoongemaakt.’ Maar hun trein reed wel weer op tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden