Zes keer per jaar maaien en bemesten, geen koeien buiten, deze kenner denkt dat het anders kan

Aflevering 75: Landbouw die de natuur als uitgangspunt neemt in plaats van haar te manipuleren, het móét kunnen.

null Beeld Studio V, met dank aan Reisboekhandel Pied à Terre, Amsterdam
Beeld Studio V, met dank aan Reisboekhandel Pied à Terre, Amsterdam

Midden in de Echtenerveenpolder, in Bantega, woont Wiebren van Stralen. We staan achter in de tuin van zijn nieuwbouwwoning en kijken naar het boerenland dat eraan grenst. Van Stralen wijst: daar, die boer is ermee opgehouden, en die boer heeft uitgebreid. Schaalvergroting in de praktijk. De sloten tussen de percelen worden gedempt, er wordt Engels raaigras ingezaaid, hoogproductief land, zes keer per jaar maaien en bemesten, geen koeien buiten.

Van Stralen gelooft er niet meer in. Hij groeide hier vlakbij op, kent alle boeren, kent het boerenbedrijf, kent de markt en was nauw betrokken bij het overleg om meer koeien en meer melkproductie te verenigen met minder fosfaat- en ammoniakuitstoot. De theorie bleek in de praktijk niet te kloppen. Natuurlijk niet, zegt hij nu. Ergens in dat proces viel bij hem het kwartje, zegt hij. 'De kernvraag werd nooit gesteld: welke melkveehouderij willen wij zelf hebben, los van de dynamiek van de wereldmarkt?' Als jongetje ging Van Stralen ieder voorjaar met zijn vriendjes op zoek naar vogeleieren. 'In deze regio vonden we toen meer dan er nu in de hele provincie bij elkaar gevonden worden.' Hij wilde dierenarts worden, maar kwam uiteindelijk in de veevoerhandel terecht. Daar zag hij al hoe het boerenbedrijf eigenlijk wordt gestuurd door de valutamarkt.

Hij trad in dienst bij de LTO, de Land- en Tuinbouw Organisatie. Lang ging hij mee in de tendens om 'de scherpe kantjes' van de dynamiek richting groter en meer eraf te halen. Totdat de fosfaatnormen - ondanks hun berekeningen - toch werden overschreden na het loslaten van de melkquota.

Caspar loopt

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land.

Lees ook eerdere afleveringen uit deze rubriek.

Kievietseieren. Beeld anp
Kievietseieren.Beeld anp

De echte omslag kwam toen hij naar een voorstelling ging over de grutto van vogelliefhebbers Theunis Piersma en Sytze Pruiksma. 'Ik zag opeens: het kan heel anders. Niet met alle macht proberen de natuur van buitenaf te kneden en te beheersen, maar juist de natuur en de bodem als basis nemen. Dan krijg je een fantastische landbouw, die midden in de gemeenschap staat.' Daar werkt Van Stralen nu aan, voor het door de provincie ingestelde Living Lab, dat plannen ontwikkelt voor een 'natuurinclusieve' landbouw in Friesland. 'Kom', zegt hij, 'ik laat je de polder zien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden