‘Zero tolerance drugs ondoordacht en onnodig’

Het gedoogbeleid werkte, zegt de criminoloog. Maar opheffen was politiek aantrekkelijk...

‘Het zerotolerancebeleid voor drugs gaat te ver’, zegt Tim Boekhout van Solinge, universitair docent criminologie verbonden aan het Willem Pompe Instituut voor Strafrechtwetenschappen in Utrecht. ‘Dit beleid leidt tot rechtsonzekerheid. Mensen weten niet meer waar ze aan toe zijn.’

De criminoloog is gaan kijken op dancefeesten hoe het er tijdens de drugscontroles aan toe gaat. Bij een zerotolerancebeleid neemt de politie alle drugs in beslag, ook de hoeveelheden die volgens de richtlijnen van het landelijk Openbaar Ministerie worden gedoogd. Gemeente, het plaatselijk parket en politie bepalen hoe streng zij tegen drugs optreden.

Waarom vindt u het zerotolerancebeleid van drugs te ver gaan?

‘Het is ondoordacht en gericht op de korte termijn. Het gebruik van drugs op dancefeesten was onder controle. Het aantal incidenten is afgenomen dankzij goede voorlichting en de mogelijkheid je pillen vooraf te testen.

‘Waarom in sommige gemeenten wordt afgeweken van een beleid dat jarenlang goed heeft gewerkt, is voor mij een raadsel. De eerste keer was in 2005 in Haarlem op Dance Valley. Binnen gemeente, politie en justitie ontstond de discussie of één of twee keer de gebruikershoeveelheid werd gedoogd. Om die discussie te voorkomen werd besloten helemaal geen drugs toe te laten. Amsterdam volgde, en tegenwoordig geldt het ook bij festivals elders.’

Hoe is de verschuiving naar zero tolerance tot stand gekomen?

‘De handhavers van de wet hebben hun kans gegrepen het geldende drugsbeleid te verscherpen. Die kans hebben ze gekregen omdat in Den Haag een klimaatsverandering heeft plaatsgevonden. Het eerste kabinet-Balkenende maakte een eind aan het harm reduction-principe (het beperken van gezondheidsschade als gevolg van drugsgebruik), dat altijd het uitgangspunt was van het beleid.

'Zo werd de mogelijkheid xtc-pillen te laten testen op een dancefeest afgeschaft. Tijdens Balkenende-II is het drugsbeleid voor het eerst aan de minister van Justitie gegeven. Ondanks de richtlijnen van het OM, hebben justitie en politie in sommige regio’s besloten af te wijken van dat gedoogbeleid.’

Waarom willen politie en justitie ervanaf?

‘Het begrip gedogen is in een negatief daglicht komen te staan. Ook politici weten niet meer wat het begrip inhoudt en verwarren het met laksheid. Gedogen betekent dat je op papier vastlegt waarom je in het kader van het algemeen belang besluit om bepaalde wetten niet te handhaven.

‘De politie heeft veel kritiek gekregen vanwege lage opsporingspercentages. In Nederland is de aandacht altijd uitgegaan naar de grote drugscriminaliteit; niet naar de gebruikers. Maar op grote dancefeesten is het makkelijk scoren. Het delict is overzichtelijk en je hebt de dader. Dat is gunstig voor de politiestatistieken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden