Zepers in de bouw

NEDERLANDERS hebben een grote koopmanstraditie. Maar het betekent niet dat ze ook overal winstgevend kunnen opereren. Integendeel: vooral 's lands aannemers slaan buiten de landsgrenzen de plank herhaaldelijk mis....

Peter de Waard

Vorige week meldden NBM Amstelland en HBG nieuwe tegenvallers in Duitsland. Beleggers wachten met angst en beven op de halfjaarcijfers van Heijmans, Volker Stevin en Ballast Nedam.

De nieuwe reeks van tegenvallers herinnert aan de reeks van zepers in de jaren zeventig en tachtig. Toen dachten de Nederlandse bouwers de wereld te kunnen veroveren. De oliedollars lonkten. Het Hollandse zakeninstinct zou gekoppeld aan de even bekende Hollandse avontuursgeest de rijke OPEC-buit kunnen terughalen.

In de meest exotische streken ter wereld werd op grote projecten ingeschreven: Hollands Glorie baggerde havens in het Verre Oosten uit, legde pijpleidingen door de pampa's en oerwouden van Latijns-Amerika, construeerde boorplatforms in de Golf van Maracaibo, legde metrobuizen aan in de VS en bouwde complete steden in de zandwoestijnen van het Arabische schiereiland.

Maar de Hollandse wereldveroveraars bleken slechte rekenaars. Een groot deel van de uitheemse projecten eindigden in een financieel fiasco. De problemen waren divers: soms bleek het meerwerk groter te zijn dan was verwacht, soms waren de culturele of politieke problemen onderschat, soms deugde het technisch onderzoek niet en soms werd er domweg niet betaald.

Een bloemlezing van de beruchtste flaters:

Damman-project (1977). Ogem bouwde complete stad (32 torenflats van elk 16 etages, winkels, parkeergarages en veertien bomvrije kelders) in de woestijn van Saoedi-Arabië. Project 1,4 miljard. Niets dan rampen: afvalwater stroomde in kelders, flats bleven onbewoond, stuifzand maakte liften onklaar. Saoedi's hielden betaling op.

Cogasco (1980). Gaspijpleiding in Argentinië van Boskalis. Project 1,7 miljard. Argentijnse overheid besloot begin jaren tachtig na oorlog rond de Falklands afbetaling op buitenlandse schulden stop te zetten.

Vliegveld Koeweit (1982). Eerste turn-key project van aannemer Hollandia Kloos uit Gorkum. Kuwayt Airways weigerde te betalen.

Zilwaukee-brug (1980). Grootse voorbespannen brug in de VS door Volker Stevin. Project 100 miljoen gulden. Brug verzakte na oplevering.

Orwell-brug (1982). Brug over de Orwell bij Ipswich door Volker Stevin. Project 110 miljoen gulden. Inschrijfprijs was te laag.

Federal Ocean Terminal (1983). Haven in Nigeria. Volker Stevin staakt project wegens deviezengebrek Nigeriaanse overheid.

Vliegveld Libië (1984). Project van Volker Stevin. Libische overheid betaalt niet

Havenproject (1985). Havensteiger aan kust van Australië door HBG. Onder rotscontructie bleek op bouwplek slappe zandlaag te liggen.

Sulayyil Airbase (1992). Vliegveld in Saoedi-Arabië door Ballast Nedam. Betaling opgeschort.

Brug over Grote Belt (1992). Verbinding tussen Deense eilanden Seeland en Funen door Ballast Nedam. Project 1 miljard. Bodemgesteldheid zachter dan verwacht, waardoor veel dieper moet worden gebaggerd.

Bondsdag (1995). Nieuw onderkomen Duits parlement door HBG. Eind 1993 stroomt Rijnwater in kelders van het gebouw dat daardoor vernield wordt.

Bestuurslid Gerard-Jan van Herrewegen van Volker Wessels Stevin zegt dat Nederlandse bouwers, vooral gedwongen door de concurrentie, vroeger te laag op buitenlandse projecten inschreven. 'Het was een les. In 1980 haalden we 60 procent van onze omzet buiten Nederland en 40 procent in Nederland. Nu is dat 80 procent in Nederland en nog maar 20 procent in het buitenland. Afrika begint bij wijze van spreken nu al bij Breda.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden