Zelfzorgmedicijnen

De medische wereld staat bol van tabellen met cijfers en grafieken met getallen. De Volkskrant telt mee. Deze week: Wat verkoopt de drogist aan pilletjes?...

Marc van den Broek

We slikken en wrijven zo'n vier miljard euro aan receptgeneesmiddelen weg. Met dat cijfer is de pillen-, drankjes-en zalfhonger niet uitputtend beschreven. Bij drogisten, apotheken en supermarkten zijn ook medicijnen zonder recept verkrijgbaar.

OTC heten ze in het jargon van de medicijnwereld. Over the Counter, een begrip afkomstig uit de wereld van de financi dat wordt gebruikt bij een onderhands tot stand gekomen optiecontract. Bij de medicijnen is dat overgenomen, want er is geen derde persoon (de arts) nodig om het middel te krijgen.

Directeur Joop Rutte van onderzoeksbureau IMS Consumer Health spreekt over 'handverkoop', de correcte vertaling van het Engelstalige begrip. Zijn bureau brengt de handverkoop van medicijnen in Nederland in kaart en stelt maandelijks lijsten op van de veranderingen in de verkoop van vrij verkrijgbare medicijnen.

Belangrijke informatie, volgens Rutte. Fabrikanten, detailhandel en winkeliers zien de trends en kunnen inspringen op veranderingen. 'Om het effect van een reclamecampagne te meten, kan een producent bij ons gegevens krijgen over veranderingen in de verkoop.' In van de lijsten is de omzet van ruim zestig productgroepen op een rij gezet. IMS stelt de lijsten samen op basis van een steekproef bij zevenhonderd supermarkten, elfhonderd drogisterijen en honderdvijftig apothekers.

Na wat statistisch gegoochel wordt dan de omzet voor heel Nederland berekend, elke maand opnieuw. Ruim een half miljard euro wordt uitgegeven aan aspirientjes, hoestdrankjes en zalfjes voor stijve spieren.

Het meeste geld gaat op aan multivitaminen-preparaten, vaak verrijkt met mineralen. 'De hoge plaats hebben deze producten te danken aan hun relatief hoge prijs', zegt Rutte. 'Als je puur gaat kijken naar de hoeveelheid dan staan de pijnstillers - je moet denken aan paracetamol, aspirine en ibuprofen - boDeze producten zijn goedkoop. Paracetamol kost minder dan Smarties.'

Omdat IMS regelmatig de cijfers publiceert, kunnen ze de veranderingen onmiddellijk registreren. 'Wat opvalt is de enorme groei in de sector', zegt Rutte. Het afgelopen jaar was het 8,8 procent, een percentage waarbij menige sector de vlag zou uitsteken.

Voor een deel komt de groei door het overheidsbeleid, verklaart Rutte. 'Je ziet dat er steeds minder middelen worden vergoed. Een voorbeeld is paracetamol, dat werd vergoed voor chronisch gebruik. Sinds dit jaar niet meer en nu moet iedereen het zelf kopen.' Andere succesvolle nieuwkomers in de lijst zouden de cholesterol verlagende statines kunnen zijn of bijvoorbeeld erectietabletten, als die ooit in de handverkoop komen.

Het sterkst groeiende product in de schappen van de drogist zijn de antirookpreparaten, zoals nicotinepleisters en dito kauwgum. De vraag naar dat product is de afgelopen maanden met ruim 120 procent gegroeid. 'Stoppen met roken is een onderwerp', zegt Rutte. 'Er wordt veel over gepraat, mensen moeten buiten roken en je ziet dat de vraag naar middeltjes om te stoppen oploopt.'

Het lijstje geldt niet voor het hele assortiment van de drogist. Zeep, tandpasta, shampoo en huidcrs neemt het IMS niet mee in deze telling. 'Er moet een medische claim achter het product zitten, dan telt het mee', legt Rutte uit. Het is rekbaar, geeft hij toe. Wie weet, komen huidcrs tegen veroudering ook ooit op dit lijstje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden