Zelfvertrouwen als handelsmerk

De Champions Leaguefinale Bayern - Inter is zaterdag ook een botsing tussen twee coaches: de meester, Louis van Gaal, en zijn pupil José Mourinho..

Amsterdam Zowel Winston Bogarde als Patrick Kluivert vermaakte zich op 28 april uitstekend, toen zij José Mourinho juichend, met de wijsvinger in triomf omhoog geheven, door stadion Camp Nou van Barcelona zagen rennen. Met Inter had de Portugees de hoogst aangeslagen voetbalploeg van Europa bedwongen en dat maakte hem extatisch.

Weer had de coach een Champions Leaguefinale bereikt en deze keer zou zijn leermeester, Louis van Gaal, hem tijdens de eindstrijd in Madrid opwachten. Morgen is het zover als Inter en Bayern München elkaar treffen in Estadio Santiago Bernabéu.

‘Ik mag dat wel, zoals Mourinho zich daar presenteerde’, zegt Bogarde. ‘Het komt voor de buitenwereld een tikkeltje arrogant over, maar zo beoordeel ik dat niet. Dat is zijn zelfvertrouwen en dat moeten mensen niet verwarren met arrogantie.’

Kluivert (33) kan zich daar wel in vinden. ‘Volgens mij was dat vingertje ook bedoeld voor de Inter-fans. Al mag hij natuurlijk graag provoceren. Ik hou daar wel van. Bovendien had hij opnieuw de finale bereikt. En verdiend hè, laten we dat niet vergeten.’

Met een mengeling van enthousiasme en bewondering praten de oud-internationals over de Portugees, die zij eind jaren negentig leerden kennen als assistent van Van Gaal bij Barcelona. Dat is misschien ook niet zo vreemd, want Bogarde en Kluivert zijn oud-profs die veel wonnen en het trainersvak nu meester willen maken.

José Mario dos Santos Felix Mourinho (47), zoon van een doelman en een lerares, was in 1996 naar Barcelona gekomen in het kielzog van wijlen Sir Bobby Robson, die hem had meegenomen van FC Porto. Tolk en assistent-coach, dat waren zijn taken. Toen de Engelsman na een jaar werd weggepromoveerd, behield Mourinho zijn plaats en ging hij Van Gaal assisteren. Hij hield een dagboek bij, dat hij naar eigen zeggen nooit zal publiceren.

‘Mourinho zat altijd op één lijn met Louis’, herinnert Bogarde zich van de periode in Barcelona, waar hij zelf van december 1997 tot augustus 2000 speelde. ‘Maar hij gaf wel zijn mening. Als Louis in bepaalde situaties man tegen man wilde verdedigen en José liever zonedekking toepaste, zei hij dat wel. Hij verschool zich niet.’

Kluivert: ‘Mourinho laat zijn ploegen nu een stuk behoudender spelen. Een elftal van Van Gaal wil het spel maken. Hoewel mijn hart als voetballiefhebber pijn deed toen Barcelona werd uitgeschakeld door Inter had ik veel respect voor de strategie van Mourinho.’

Bogarde: ‘Ik snap niet dat Inter wordt beschuldigd van antivoetbal. Ze hebben Barcelona met tactisch vernuft en inzet bedwongen. In de eerste wedstrijd, nadat Barcelona op voorsprong was gekomen, verslapten ze even omdat het zo makkelijk ging.

‘Als oud-speler herkende ik dat moment direct. Die verslapping was net de vlam die het vuur bij Inter deed aanwakkeren. Dat ruik je, dat proef je. En hoe goed moet je wel niet zijn om Xavi en Messi te neutraliseren?’

Kluivert: ‘Mourinho kreeg iedereen over zich heen, omdat Inter zo behoudend speelde in Barcelona. Maar als je ruimte weggeeft, word je geslacht in Camp Nou. Bovendien speelden ze al snel met 10 tegen 11. In zijn schoenen had ik precies hetzelfde gedaan.’

Kluivert, die de trainerscursus Coach Betaald Voetbal onlangs succesvol afrondde, liep vorig seizoen stage bij Van Gaal, toen nog trainer van AZ. Nu zou hij wel een kijkje in de keuken willen nemen bij Mourinho, de voormalige assistent die eind jaren negentig incidenteel een wedstrijd van Barcelona mocht coachen.

‘In de Copa Catalunya wilde Van Gaal het coachen wel eens aan Mourinho laten. Zijn vaardigheden sloegen toen al aan bij veel spelers. Met zijn charisma en kennis van zaken kon hij iedere speler motiveren.’

Bogarde: ‘Mourinho heeft het extraverte dat Louis toen ook nog had. Nu is hij een stuk rustiger geworden. Dat zij de Champions Leaguefinale spelen verrijkt het voetbal. Ze hebben beiden een goede ploeg die ze geheel naar hun visie laten spelen. Het aspect van leraar tegen leerling vind ik ook wel mooi aan deze finale.’

Hoewel beide coaches elkaar deze week met lof overlaadden, zei Mourinho in zijn met vriend Luis Lourenco opgetekende biografie uit 2004, dat zijn vrouw Tami hem in zijn laatste jaar bij Barcelona steeds vaker hoorde klagen over Van Gaal. ‘Ik kwam vaak thuis en gedroeg me dan meer als een criticus dan als een assistent-coach.

‘Dan dacht ik: Van Gaal heeft deze speler eruit gehaald en die gebracht, terwijl ik het anders zou hebben gedaan. Die situatie deed me realiseren dat mijn tijd daar over was. Tami voelde dit perfect aan en steunde mij in mijn beslissing, die niet makkelijk was, maar onvermijdelijk leek.’

Kluivert: ‘Ik kon destijds wel merken dat José meer wilde zijn dan een assistent. Hij was heel geconcentreerd en gestructureerd bezig en uiteindelijk is hij de hoofdcoach geworden die hij wilde zijn.’

Bogarde: ‘Het is niet voor niets dat Mourinho zijn periode bij Barcelona heeft volgemaakt, nadat Robson al weg was. Hij is een echte vakman. Hoewel de kansen voor zaterdag 50-50 zijn, denk ik dat Louis het niet makkelijk gaat krijgen. Het is echt zo’n wedstrijd om naar uit te kijken, ook om te zien wat de coaches zullen doen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden