Zelfs zingen mag even niet in China

Uit angst voor dissidente geluiden tijdens het 18de Partijcongres zijn allerlei onschuldige dingen verboden: ballonnen, pingpongballetjes, postduiven en speelgoedvliegtuigjes.

PEKING - Een advies aan iedereen die iets feestelijks wil doen voor de apparatsjiks van de Communistische Partij die deze week naar Peking komen om een nieuwe generatie leiders aan te wijzen: laat de ballonnen thuis.

In de aanloop naar het 18de partijcongres zijn de meest uiteenlopende voorwerpen terechtgekomen op een lijst van verdachte zaken, die mogelijk kunnen worden gebruikt voor uitingen van protest: van ballonnen tot postduiven, van pingpongballen tot speelgoedvliegtuigjes.

Dit is nog maar een beperkt deel van de maatregelen die de regering heeft getroffen om te voorkomen dat de nauwkeurig uitgestippelde choreografie van het politieke schouwspel wordt verstoord. Talloze regels en beperkingen, die op internet circuleren maar nooit officieel worden afgekondigd, zullen het openbare leven in de miljoenenstad lam leggen. Volgens een provinciale politiedienst verkeert de hoofdstad deze week in 'staat van oorlog'.

De afgelopen dagen verdwenen keukenmessen uit de winkelschappen en werden internetverbindingen op mysterieuze wijze zo traag als stroop. Internationale tv-kanalen als BBC en CNN verdwenen van de schermen. In Bookworm, een populaire winkel voor Engelstalige lectuur in Peking, maakten werken over Chinese politiek en geschiedenis plaats voor thrillers van Stephen King, opvoedingsgidsen en That Extra Half an Inch van Victoria Beckham. Na het partijcongres komen de boeken terug, zei een winkelbediende.

De lijst van afzeggingen is langer dan het perscommuniqué dat na het congres zal worden verspreid. Marathons, conferenties, beurzen voor huisdieren, concerten en filmpremières zijn opgeschort of afgezegd. Niet alleen in Peking, maar in het hele land is het zakendoen met staatsbedrijven bevroren. Het is onmogelijk nieuwe websites te openen voordat de nieuwe leiders aan het einde van het congres zullen zijn voorgesteld.

Volgens musicus Gao Xiaogong zijn songs met woorden als 'sterven' of 'verslagen' op televisie tijdelijk taboe. 'Ik heb net meegemaakt dat het optreden werd geschrapt van iemand die 'sterven voor de liefde' zong. Het is de bedoeling dat andere zangers dit ter harte nemen.' De maatregelen raken alle facetten van de Chinese samenleving. Beurshandelaren zijn gewaarschuwd dat ze de markt stabiel moeten houden en onaangename verrassingen moeten voorkomen.

De gedelegeerden komen uit alle delen van het land naar de hoofdstad. Een deel van hen zal mogelijk teleurgesteld zijn over de beperkte gelegenheid voor ontspanning na alle eindeloze toespraken. Zeker de helft van de prostituees in Peking is opgepakt of uit de stad verdreven, vertelde een hulpverlener.

Voor dissidenten is het congres een klap in het gezicht. Volgens mensenrechtenorganisaties kregen honderden, zo niet duizenden activisten en critici huisarrest. Anderen werden gedwongen de hoofdstad te verlaten. Een Tibetaanse blogger, Tsering Woeser, werd door veiligheidsagenten uit haar appartement in Peking gestuurd. 'Ze willen dat we onzichtbaar zijn tijdens de vergadering', zei ze telefonisch.

Pu Zhiqiang, een vooraanstaand jurist, zei dat de paranoia van de partij de frustratie bij de bevolking alleen maar zal versterken. 'Als de regering daadwerkelijk de gewone burger zou vertegenwoordigen, had zij niet zo streng hoeven optreden', aldus Pu. 'De partij denkt in haar cynisme dat de bevolking altijd moet worden afgeleid of gemanipuleerd om de stabiliteit te waarborgen.'

Veel klachten zijn er over de beperkingen voor taxi's. Chauffeurs moeten ervoor zorgen dat zijramen worden vastgezet, zodat het onmogelijk wordt kritische boodschappen naar buiten te gooien. Ze krijgen een beloning als ze passagiers aangeven die briefjes aan ballonnen of pingpongballen met slogans willen verspreiden. Bestuurders dienen te controleren of passagiers ontoelaatbare boodschappen hebben achtergelaten op de achterbank.

De voorbereiding voor het congres bezorgde bureaucraten hoofdbrekens. 'Bescherming van de sociale harmonie en stabiliteit is een eerste vereiste voor de opening van het 18de partijcongres. De regering - op alle niveaus - draagt daarvoor de verantwoordelijkheid', zei de nationale veiligheidschef Zhou Yongkang eerder dit jaar.

In een deel van de noordwestelijke provincie Qinghai waar veel Tibetanen wonen, kregen straatverkopers te horen dat ze zwaar zullen worden gestraft als ze foto's van de dalai lama te koop aanbieden. Aan de andere kant van het land, in de kustprovincie Shandong, werden 26 duizend functionarissen op pad gestuurd om ervoor te zorgen dat de bevolking zich rustig houdt.

Ook de dissidente kunstenaar Ai Weiwei, die zich niet makkelijk de mond laat snoeren, is tot op zekere hoogte beteugeld. Ai zei dat hij over bijna alles kan schrijven en praten, maar niet over het komende congres. 'Om eerlijk te zijn: het is oké. Het is gewoon een interne aangelegenheid voor die mensen. Het heeft niets te maken met mij. Of met wie dan ook.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden