'Zelfs vissers in Honolulu laten Indonesische zeelui vallen'

Vierduizend Indonesiërs die werkten in Amerikaanse wateren zijn hun baan kwijt. 'Het is een tragedie. Mensen lijden', vertelt de voorzitter van de Indonesische bond....

Rustandi bevestigt dat reders over de hele wereld Indonesische bemanningen lozen, omdat de aanwezigheid van moslims de toegang tot de VS bemoeilijkt. 'Ze worden massaal ontslagen, van de vissers voor de kust van Honolulu tot bemanningen van vracht- en cruiseschepen. Personeel van olietankers en chemische tankers zijn er het eerst uitgevlogen. De Amerikanen zijn zeer beducht voor aanslagen met zulke schepen in een Amerikaanse haven.'

De teruggang sinds 11 september bedraagt zeker 30 procent van de naar schatting 12 duizend Indonesiërs die hun emplooi in de Amerikaanse kustwateren vonden, zegt de vakbondsman. Maar Indonesië zit niet als enige in de hoek waar de klappen vallen. 'Pakistan en Bangladesh hebben de allergrootste problemen.'

'In Bangladesh is naar schatting de helft van de werkgelegenheid in de internationale zeevaart verloren gegaan', zegt John Bainbridge van de Internationale Transportfederatie ITF. 'Geen wonder: steekproeven hebben uitgewezen dat in sommige Amerikaanse havens meer dan de helft van de niet-Amerikaanse schepen te maken krijgt met visaproblemen, verbod op walverloven en gedwongen bewaking. Dat kunnen reders niet langer negeren.'

Het Center for Seafarers Rights in Philadelphia deed onlangs steekproeven naar controles in elf Amerikaanse havens. In Philadelphia kreeg 40 procent van de schepen problemen, in Houston zelfs tweederde. Vooral in zuidelijke havens als Port Arthur (Texas) en Savannah (Georgia) vertoont de verhoogde waakzaamheid paranoide trekjes. Volgens Rustandi gelden in die laatste haven nu ook Koreanen en Filipijnen als potentiële verdachten. 'Het lijkt erop dat vooral Chinezen onze banen inpikken', zegt Rustandi. 'Maar ook is er meer vraag naar zeelui uit bijvoorbeeld de Oekraïne. Die komen relatief weinig in de problemen in Amerikaanse havens.'

De KPI denkt dat een oplossing, in de vorm van een nieuw, wereldwijd erkend identiteitsbewijs voor zeelui, nog zeker twee of drie jaar op zich zal laten wachten. Complicerende factor daarbij is dat zich binnen de Amerikaanse regering een hoog oplopende competentiestrijd lijkt af te spelen. De huidige visaregelingen vallen onder het State Department.

Maar het nieuw opgerichtesuperministerie voor veiligheidszaken, het Department of Homeland Security, wil de zeggenschap over nieuwe regelingen naar zich toetrekken. Dit zeer tegen de zin van delen van 'State'.

Ergens tussenin zit de Amerikaanse douane. Die heeft vanuit haar traditionele affiniteit met de scheepvaartindustrie nog het meest oog voor de praktische problemen die de sector ondervindt en zou een bemiddelende rol spelen in de discussies over de te nemen maatregelen.

Rustandi reageert bitter op de vraag of zijn zeelieden wel kunnen wachten op de uitkomst van het hele besluitvormingsproces. 'Natuurlijk kunnen we zolang wachten. Maar tegen de tijd dat de oplossing er is, zijn de meesten van ons wel dood. We hoeven ons bepaald niet gelukkig te prijzen dat we bekendstaan als een moslimland.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden